T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5231
Karar No : 2024/2594
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Meta Mamülleri Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sivas İli, Hafik İlçesi hudutları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan S:... nolu IV-(c) grubu bakır madeni sahasına yönelik olarak davacı şirketçe yapılan temdit talebinin, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına dair belgenin süresinde sunulmadığından bahisle kabul edilmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; olayda, süre uzatım talebinde bulunulabilmesinin ön şartının, ruhsat süresinin dolmasından en geç altı ay öncesine kadar 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borç bulunmadığına dair belgenin verilmesi değil, borcun bulunmaması olduğu ve davacı şirketin anılan dönemi kapsayacak şekilde vadesi geçmiş borcunun bulunduğu, bu durumda, her ne kadar dava konusu işlemde işlemin gerekçesi "Ruhsat süre bitiş tarihi olan 02/07/2020 tarihinden 6 ay öncesine (en geç 02/01/2020) kadar 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına dair belgenin Genel Müdürlüğe sunulmaması" olarak yer almakta ise de, davacı şirketin, vadeleri, ruhsat süresinin bitiş tarihi olan 02/07/2020 tarihinden geriye doğru altı aylık dönem içerisine denk gelen ve 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında bulunan borçları bulunduğu anlaşıldığından, davacı şirketin temdit talebinin kabul edilmeyerek ruhsatının ruhsat süresi sonu itibariyle iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirketin, ruhsat süresinin uzatılmasına yönelik başvuru dilekçesi ekinde 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına dair belgenin bulunmaması ve ruhsat süre bitim tarihine kadar da davalı idareye sunulmaması nedeniyle süre uzatım talebi reddedilerek ruhsat iptal edilmiş ise de, işleme dayanak gösterilen 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24/2. maddesinde, ruhsat süresinin uzatılması için vadesi geçmiş borcun
bulunmamasının şart koşulduğu, ancak borcun bulunmadığına dair belgenin idareye sunulması bakımından ruhsat sahibine herhangi bir yükümlülük getirildiğine ilişkin açık bir düzenlemeye yer verilmediği, Maden Yönetmeliği'nin 39. maddesinde bu hususa ilişkin yapılan düzenlemede, söz konusu belgenin eksik olduğunun anlaşılması halinde, idare tarafından ruhsat sahibine bildirim yapılarak eksikliğin üç ay içerisinde tamamlanmasının istenilmesi gerektiği hüküm altına alınmış olup, davalı idarece bu yönde bir araştırma yapılmadığı gibi vadesi geçmiş borcun bulunmadığına dair belgenin tamamlatılmasına yönelik davacı şirkete herhangi bir bildirimde de bulunulmadığı, bu durumda, mevzuat hükümleri doğrultusunda bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın, herhangi bir bildirimde bulunulmaksızın ve süre verilmeksizin, salt vadesi geçmiş borcu bulunduğundan bahisle süre uzatım talebinin reddine ve ruhsatın iptaline yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık; aksi yönde verilen Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Sivas İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Genel Müdürlüğün 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına dair belgeyi talep edebileceği hususunda kuşku bulunmadığı, her ne kadar kanun koyucu tarafından sonraki dönemde madde metninde "borcun bulunmadığına ilişkin belge" ibaresi yerine "borcun bulunmaması şartı" ibaresi tercih edilmiş ise de, belgenin değil de borcun bulunmamasının şart olduğu gibi bir yaklaşımın söz konusu olmadığı, 25/11/2020 tarihli ve 7257 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik ile süre uzatım taleplerinde herhangi bir değişiklik yapılmadığı, nitekim Kanunun gerekçesinde de "3213 sayılı Maden Kanununda yapılan değişiklikler ile ruhsat temdit başvurularında idareden kaynaklanan değerlendirme süresinde gecikme halinde işletmenin faaliyetine devam edebilmesine imkan sağlanması, maden işletmecisinden 6183 sayılı Kanunun 22/A bendi kapsamında 18 ayrı konuda talep edilen borcu yoktur belgesinin maden arama ve işletme ruhsatlarının verilmesi, birleştirilmesi, sürelerinin uzatılması, devir ve intikalleri ile çevreyle uyum bedeli iadelerine ilişkin müracaatlar dışında aranmaması yönünde düzenleme yapılarak madencilik sektörünün muhatap olduğu bürokratik süreçlerin azaltılması amaçlanmaktadır." şeklinde ifade edildiği, kanun gerekçesinde de açıkça belgeden bahsedilmesinin uygulamanın doğru olduğunu ve Kanunun borcu olmama şartını değil, açıkça bu belgenin sunulmasını kastettiğinin anlaşıldığı; Mahkemece Yönetmelik hükümleri uyarınca başvuruda varsa eksikliklerin bildirilmesi ve araştırma yapılması gerektiği ifade edilmiş ise de, Kanunun açık hükmüyle başvuruda bulunması gereken bilgi belge şartını sağlamayan davacının başvurusunun reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 07/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.