T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5504
Karar No : 2025/3250
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
3- ... Belediye Başkanlığı - ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dava; İstanbul İli, Kadıköy ilçesinde bulunan Kurbağalıdere'de 12/09/2015 tarihinde meydana gelen taşkın dolayısıyla ... Mahallesi, ...Sokak No:... adresindeki konut ve işyerinde bulunan fikir ve sanat eserlerinde, film çekim araç ve gereçlerinde, kostüm, aksesuar ve ev eşyalarında meydana gelen kayıp ve tahrifattan dolayı uğranıldığı iddia edilen (24/06/2019 tarihinde kayda giren dilekeçeyle miktar artırılmış haliyle) 4.626.027,00 TL maddi, 150.000,00 TL manevi zararın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ...Sulh Hukuk Mahkemesi Hakimliğinin ... Değişik İş sayılı dosyasında yaptırılan Bilirkişi Raporu, dosyada mevcut tespit tutanaklar ile bilgi ve belgeler dikkate alındığında; ev eşyaları için; bilirkişi tarafından hesaplanan 14.217,00-TL, dijital filmler ... filmi için 886.000,00-TL, ... filmi için 811.000,00-TL, ... filmi için 795.000,00-TL olmak üzere toplam 2.492.000,00-TL ile dijital olmayan ..., ... ve ... filmlerinin maliyetinin her bir film için 150.000,00-TL olmak üzere 450.000,00 TL, ... Kamera için 12.390,00-TL, ...Kamera için 15.599,364-TL, ... Kamera için 37.116,00 TL, bu kameralara ait lensler için 15.120,00-TL ve 2.200,00 TL, ışık sistemleri için 29.028,00 TL, Hard Disk (2TB/20 adet) için 6.372,00-TL, Hard Disk (1TB/30 adet) için 6.372,00- TL olmak üzere toplam 3.066.197,364-TL, kostümler açısından, 13/09/2015 tarihli Kadıköy Belediyesi Su Baskını Tespit Zaptında, "100 adet polis, asker, zabıta ve sinema kostümü" olduğu belirtilmiş ise de; İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının düzenlediği ... tarih ve ... sayılı yangın raporu ekinde yer alan 12/09/2015 tarihli Su Baskını Bilgi Formunda 20 takım polis kostümü, 20 takım asker kostümü tespitine yer verildiği, olay gününe ait ve kostümlerin niteliğini belirtilen Su Baskını Bilgi Formu'nun daha somut ve kabul edilebilir olduğu değerlendirilerek bu kostümler için 9.120,00-TL olmak üzere toplam 3.089.534,364 TL zararın oluştuğu kanaatine varıldığı, bu zararın oluşmasında; 2560 sayılı Kanun'un 25. maddesine göre, yağmur sularının uzaklaştırılması ile ilgili tesislerin yapılması veya bu tip tesislerin işletilmesi görev ve yetkisi bulunan davalı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresinin % 40 oranında sorumlu olduğu, buna göre tespit edilen zararın İSKİ Genel Müdürlüğünce 1.235.813,364-TL'nin tazmini, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7/r maddesine göre derelerin ıslahını yapmak görev ve yetkisi bulunan davalı İstanbul Büyükşehir Belediyesinin %20 oranında sorumlu olduğu, buna göre zararının 617.907,00-TL'sinin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca tazmini, bölgesi dahilindeki yapılara ilişkin gerekli denetimleri yaparak, önlemlerin alınması hususunda görevli ve yetkili olan Kadıköy Belediye Başkanlığının %20 oranında sorumlu olduğu, buna göre zararının 617.907,00-TL'sinin Kadıköy Belediye Başkanlığınca tazmini, kusur atfı kabil olamayan doğal afet sebebiyle oluşan %20 oranına tekabül eden 617.907,00-TL'nin ve fazladan istenilen 1.536.492,636-TL olmak üzere 2.154.399,636 TL'nin reddi gerektiği sonucuna varıldığı, davanın manevi tazminat istemine ilişkin olarak; davacının eserlerinin, sel felaketi neticesinde zarar görmesi nedeniyle yaşadığı kayıp duygusunun elem ve acıya neden olabileceğine, beden ve ruh sağlığını etkileyebileceğinin kuşkusuz olduğu, bu doğrultuda davacının talep ettiği 150.000,00 TL manevi tazminatın takdiren 10.000,00 TL'lik kısmının kabulüne, 140.000,00 TL kısmının ise reddine, sonuç olarak davanın maddi tazminata ilişkin kısmı yönünden 2.471.627,20-TL'nin kabulü ile 1.235.813,364-TL'nin 50.000.00-TL'si için dava tarihinden (15/02/2016) itibaren, 1.185.813,364-TL'si için miktar artırım tarihi olan 24/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte İSKİ Genel Müdürlüğünden alınarak davacıya verilmesine, 617.907,00-TL'nin 25.000.00-TL'si için dava tarihinden itibaren, 592,907,00-TL'si için miktar artırım tarihi olan 24/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığından alınarak davacıya verilmesine, 617.907,00-TL'nin 25.000.00-TL'si için dava tarihinden itibaren, 592,907,00-TL'si için miktar artırım tarihi olan 24/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte Kadıköy Belediye Başkanlığı'ndan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin 2.154.399,636-TL'nin reddine, davanın manevi tazminata ilişkin kısmı yönünden ise 10.000-TL'nin kabulü ile; 5.000,00-TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte İSKİ Genel Müdürlüğünden alınarak davacıya verilmesine, 2.500,00 TL'sinin dava tarihinde itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan alınarak davacıya verilmesine, 2.500,00-TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte Kadıköy Belediye Başkanlığından alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin 140.000-TL yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ile Kadıköy Belediye Başkanlığının istinaf başvurusu yönünden, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Altyapı Koordinasyon Merkezinin 06/01/2011 tarih ve 2011/1 sayılı kararında, Kadıköy Kurbağalıdere (E-5 - Kalamış arası) ıslah işinin AYKOME (Altyapı Yatırım Hesabı) bütçesinden ödenmek üzere ihaleye çıkarılmasına karar verildiği ve işin İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı Yapı İşleri Müdürlüğünce yüklenici firmaya verildiği, İSKİ Genel Müdürlüğü ve Kadıköy Belediye Başkanlığının bu iş için sadece teknik olarak görüş bildirdiği, davacıya ait işyerinde oluşan zarara sebebiyet veren Kurbağalıdere-Kalamış dere ıslah çalışmasının İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından yürütülmesi nedeniyle, davalılardan İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ve Kadıköy Belediye Başkanlığının oluşan zarardan sorumlu tutulmasına olanak bulunmadığı bu nedenle idare mahkemesi kararının bu kısmının kaldırılarak anılan idareler bakımından davanın reddine, Davacı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı istinaf başvuruları yönünden ise, istinaf başvurusuna konu mahkeme kararının davacının ev eşyaları ile ilgili olarak uğranıldığı sonucuna varılan 14.217,00-TL, kostümler ile ilgili olarak 9.120,00 TL ve film çekim araç gereçleri ile ilgili olarak (... Kamera için 12.390,00-TL, ...Kamera için 15.599,36-TL, ... Kamera için 37.116,00-TL, bu kameralara ait lensler için 15.120,00-TL ve 2.200,00-TL, ışık sistemleri için 29.028,00-TL, Hard Disk (2TB/20 adet) için 6.372,00-TL, Hard Disk (1TB/30 adet) için 6.372,00 TL olmak üzere toplam) 124.197,36-TL olmak üzere toplam 147.534,36-TL tutarındaki zarara ilişkin değerlendirmelerde ve mahkemece olayın meydana gelmesindeki kusur durumlarının saptanmasına yönelik düzenlenen bilirkişi raporunda yer verilerek mahkemece de uygun görülen %20 oranındaki afet faktörüne ilişkin değerlendirmede isabetsizlik bulunmamakta ise de, davacının yok olduğunu ve zarar gördüğünü ile sürdüğü toplam 6 adet film ile ilgili olarak gerek 12/09/2015 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığı Anadolu Yakası İtfaiye Müdürlüğü tarafından hazırlanan su baskını bilgi formunda, gerek davacı tarafından da imzalanmış olan 13/09/2015 tarihli tespit zaptında ve Kadıköy Belediyesi Sosyal Hizmetler Müdürlüğü tarafından düzenlenen 18/09/2015 tarihli Durum Tespit Formunda ve gerekse de ... Sulh Hukuk Mahkemesinin... D. İş sayılı dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda herhangi bir bilginin yer almaması nedeniyle, davacının bu zarar kalemleri ile ilgili iddialarının soyut iddiadan ibaret olduğu sonucuna varılmakta olup, 6 adet film ile ilgili zarara uğranıldığı hususu somut ve hukuken geçerli olabilecek şekilde ortaya konulamadığı, öte yandan, davacının yapı izni bulunmayan taşınmazlarda işyeri açma ve çalışma ruhsatı da almaksızın faaliyette bulunduğu ve yürüttüğü faaliyetin niteliği de dikkate alındığında alınabilecek bir takım tedbirleri de almadığı dikkate alındığında zararın meydana gelmesinde takdiren %50 oranında müterafik kusurunun bulunduğu Mahkemece takdir ve hükmedilen manevi tazminat miktarı yönünden kararın kaldırılmasını gerektiren bir husus bulunmayıp, bu tazminattan sorumlu idarenin yukarıda yapılan açıklamalar ışığında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı olması nedeniyle kararın bu yönüyle düzeltilmesi gerektiği, buna göre davacının uğradığı gerçek zarar tutarı olan 147.534,36-TL'nin oluşumunda %20 oranındaki tabii afet faktörü ve %50 oranındaki müterafik kusur oranı dikkate alınarak 59.013,75.-TL'lık kısmının davalı idarelerden İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından tazmini gerektiğinden, bu tutar yönünden ve 10.000,00-TL manevi tazminat yönünden davanın kabulü, bu tutarları aşan talepler yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Kadıköy Kurbağalıdere ıslah işinin İBB Fen İşleri Daire Başkanlığı Yapı Müdürlüğünce yüklenici firmaya verilmesi ve bu şekilde yürütülmesi sebebiyle ne İSKİ'nin ne de Kadıköy Belediye Başkanlığının zarardan sorumlu olmadığının iddia edilemeyceği, Kanun gereğince Yağmur sularının uzaklaştırılması ile ilgili tesislerin yapılması veya bu tip tesislerin işletilmesi, gerekli harcamalar ilgili belediyelerce karşılanmak şartıyla İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi tarafından yerine getirileceği, İBB tarafından yapılan ıslah çalışmasının Kurbağalıdere'nin bakımını kapsadığı, bu işlerin sorumluluğunun İSKİ başta olmak üzere ilgili belediyelere yüklendiği, Son 5 senedir aynı mevsimde ve aynı anda yağış miktarı ortalaması aynı olduğu halde, 2015 senesinde gerçekleşen yağışa doğal afet demek mümkün olmadığı, yıllardır süren ve halen tamamlanamayan Kurbağalıdere ıslah çalışmalarındaki önlemlerin alınmamasından dolayı doğal afet bahanesine saklanamayacağı, zarar gören ev ve iş yerinin Kurbağalıdere'ye yaklaşık 20-30 metre uzaklıkta olduğu, taşan suların bu mesafeye kadar gelebilmesinin çalışmalarda yeterli önlemlerin alınmadığını gösterdiği, işyerini basanın sadece su değil, kimyasal ve asitli bir sıvı olduğu, ev ve işyerindeki eşyaların bu asit yüzünden eridiği, bunun sebebinin ise dere içerisinin temizlenmemesi ve zararlı sıvıların bulunmadığı, İstinaf Mahkemesi kararında, 6 adet filmle ilgili uğranılan zararın soyut bir iddia olarak değerlendirmesinin kabul edilemez olduğu, filmlerin zayi olduğuna dair tüm resmi ve yazılı delillerle ortaya koyulduğu halde bu çıkarımın yapılmasının anlaşılamadığı, kararda her ne kadar bilirkişi raporlarında filmlerin mevcut olmadığı söylenmiş olsa da dosya içeriğindeki tüm bilirkişi raporlarında filmlerin varlığının kabul edildiği, filmlerin varlığının İstanbul 6. İdare Mahkemesi Başkanlığı tarafından kabul edildiği için de filmlerin değerlerinin ayrıca bir bilirkişi raporuyla tespit edildiği, bu tespitin dahi yetersiz olduğu, şimdi ise bu filmlerin varlığının soyut bir iddiadan ibaret olduğunun istinaf mahkemesince karar verildiği, su baskını sırasında iş yerine dolan kimyasal sıvıya kapılıp itfaiye tahliyesi sırasında yok olan 6 adet film bulunduğu, Bu filmlerden 3'ü dijital olarak çekilmiş olmuş tek ve asıl kopyası olan ana hard disk ve dvd'ler iş yerinde bulunmadığı ve sel baskınında telef olduğu, diğer 3 filmin ise dijital değil 35 mm'lik filmler olduğu, bu filmlerin ise tek pozitif kopyalarının sel baskınında telef olduğu, İstinaf mahkemesinin kararı ile tazminat taleplerinin reddedildiği, bahse konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından, 2560 sayılı İski Kanunu'nun 1. ve 2. maddelerinde İSKİ'nin kuruluş, görev ve yetkileri düzenlenmiş olup sayılan görevleri arasında derelerin ıslah edilmesine ilişkin bir görevi ve sorumluluğunun bulunmadığı, İSKİ Kanunu'nun 25. maddesinin açık olduğu, gerekli harcamaların ilgili belediyeler tarafından karşılanması ve işin İSKİ'ye verilerek devredilmesi halinde İSKİ'nin ancak sorumlu tutulabileceği, halbuki böyle bir işlemin gerçekleşmediği, İSKİ'ye iş devredilmediği gibi İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından ıslahın kendileri tarafından gerçekleştiğinin beyan edilmesi ve mahkemenin ıslah işini belediyenin yaptığına dair tespiti karşısında davacı vekilinin İSKİ Kanununu ileri sürerek İSKİ'yi sorumlu tutmaya çalışmasının hukuki dayanağının bulunmadığı, bu itibarla dava konusu tazminattan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı sorumlu olduğu, Bölge İdare Mahkemesinin İSKİ yönünden davanın reddine ilişkin kısmının onanması gerektiği savunulmuştur. Diğer davalılar tarafında savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 26/03/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.