T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/581
Karar No : 2024/5170
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul ili, Adalar ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde bulunan ... ada, ... parsel sayılı 658 m2'lik taşınmaz üzerindeki ... Apartman'nın 1 numaralı dairesine isabet eden 222/2400'lük payın 6292 sayılı Kanun kapsamında tarafına bedelsiz olarak devredilmesi istemiyle 24.05.2012 tarihinde yapmış olduğu başvuru doğrultusunda işlem yapılması talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; dava konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun'a göre bedelsiz iadesinin mümkün olup olmadığı, davacının veya murislerinin anılan taşınmazlar için orman alanı olarak tescil edilmeden önce tapuda malik olarak görünüp görünmediği tek tek incelenerek ve mevcut durumda iade koşullarını taşıyıp taşımadığı araştırılarak, somut tespitlere göre belirleme yapılarak işlem tesis edilmesi gerekirken, yetersiz inceleme raporuna dayanılarak, ayrıntılı ve somut bir tespit yapılmaksızın ve Kanunda yer almayan "söz konusu komisyon tarafından yapılan orman dışına çıkarma işlemlerinin yok hükmünde olduğunun tespiti ve taşınmazın orman vasfıyla tapuya tescili için dava açılması amacıyla Orman Genel Müdürlüğü'ne ihbarı gerektiği ve davanın sonucuna göre 6292 sayılı Yasa kapsamında işlem yapılmasının uygun olacağından" bahisle tesis edilen, 6292 sayılı Kanun uyarınca taşınmazların bedelsiz olarak iadesi için yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu uyuşmazlıkta, davacıya ait tapu kaydı bulunduğu, 56 nolu Komisyon'un 24.11.1988 tarihli tutanağı ve 8 nolu Orman Kadastro Komisyonu'nun ... tarihli ... nolu tutanağında taşınmazın Hazine adına orman sınırları dışarısına çıkartılmasına karar verildiği, Komisyon kararlarının yok hükmünde olduğuna ilişkin bir Mahkeme kararının bulunmadığı, Maliye Hazinesi tarafından, taşınmaza ilişkin olarak açılan tapu iptali ve tescil davasında ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile; "Hazine lehine orman sınırı dışına çıkarılmakla tapu kaydının iptali ve Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline" karar verildiği, taşınmazın ... tarih ve ... yevmiye ile Hazine adına tescil edildiği, tapuda her ne kadar tescil sebebiyle "satış (şufa gibi)" yazsa da, tescil sebebinin taşınmazın Hazine lehinde orman sınırları dışına çıkartılması olduğu, taşınmazın, Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 22.01.2020 tarih ve E:2017/7740, K:2020/48 sayılı kararında bedelsiz iadenin ikinci durumu olarak belirtilen "hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle Hazine tarafından açılan davalar sonucunda tapuları iptal edilen ve 2/A veya 2/B niteliğinde Hazine adına tescil edilen taşınmazlar" kapsamında olduğu anlaşılmakla, davacının 31.05.2012 tarihli başvurusunun reddi mahiyetteki işlem hukuka uygunluk bulunmamakta olup, aktarılan bu gerekçe ile dava konusu işlemin iptali gerektiği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, taşınmazın orman olması nedeniyle eski tapu kayıtlarının hükmünü yitirdiği, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Adalar ilçesi, ..., Merkez Mahallesi, ... mevkii, 13 pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 6292 sayılı Kanun'un 7.maddesi kapsamında bedelsiz olarak devredilmesi istemiyle davacı tarafından 24.05.2012 tarihinde başvuruda bulunulduğu, yapılan başvuruya cevap verilmemesi üzerine, bu başvuru ilgi tutularak 26/10/2018 tarihli dilekçe ile söz konusu başvurunun akıbetinin sorulmasına, anılan taşınmaz hakkında hak ve tasarruf yetkisi bulunmayan üçüncü şahısların hukuka aykırı olduğu belirtilen taleplerinin reddedilmesi gerektiğine ve tamamı 19/07/2003 tarihinden önce inşa edilen binanın bulunduğu taşınmaza ilişkin tapu senedinin 4706 sayılı Kanun uyarınca yeniden tanzim edilip tekrar adına verilmesi istendiği, anılan başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine, taşınmazın 6292 sayılı Kanun kapsamında kendisine bedelsiz devri talebinin reddine ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın 169. maddesinde, "Devlet, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır. Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz. Bütün ormanların gözetimi Devlete aittir.
Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanları kanuna göre, Devletçe yönetilir ve işletilir. Bu ormanlar zamanaşımı ile mülk edinilemez ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz.
Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez. Ormanların tahrip edilmesine yol açan siyasi propaganda yapılamaz; münhasıran orman suçları için genel ve özel af çıkarılamaz. Ormanları yakmak, ormanı yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınamaz.
Orman olarak muhafazasında bilim ve fen bakımından hiçbir yarar görülmeyen, aksine tarım alanlarına dönüştürülmesinde kesin yarar olduğu tespit edilen yerler ile 31/12/1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak kaybetmiş olan tarla, bağ, meyvelik, zeytinlik gibi çeşitli tarım alanlarında veya hayvancılıkta kullanılmasında yarar olduğu tespit edilen araziler, şehir, kasaba ve köy yapılarının toplu olarak bulunduğu yerler dışında, orman sınırlarında daraltma yapılamaz." hükmü yer almaktadır.
6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un "2/A veya 2/B belirtmelerinin terkini ve iade edilecek taşınmazlar" başlıklı 7. maddesinde; "(1) İlgililer tarafından idareye başvurulması ve idarece bu başvuru üzerine veya resen yapılan inceleme ve araştırma sonucunda doğruluğu tespit edilmesi hâlinde;
a) Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen, kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılır. Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarak önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir.
b) Özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan ancak daha sonra Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi konulan taşınmazların tapu kayıtları geçerli kabul edilir, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda Hazine adına tescil edilenler ise, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilgilileri tarafından idareye başvurulması hâlinde önceki maliklerine veya kanuni ya da akdî haleflerine bedelsiz olarak iade edilir. Ancak, bu kişilerden taşınmazlarına karşılık daha önce yer verilenlere veya bedeli ödenenlere iade işlemi yapılmaz.
c) Bu fıkra kapsamında kalan taşınmazların kullanıcılarının kayıt maliklerinden farklı kişiler olmaları ve kayıt maliklerinin bu fıkradan yararlanmak istemeleri hâlinde, kullanıcılar bu Kanunda belirtilen şartları taşısalar dahi doğrudan satış hakkından yararlanamazlar.
(2) Birinci fıkra kapsamında kalan taşınmazlardan orman sınırı dışına çıkartılacak yerlerde bulunan ve Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulması gereken taşınmazların tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulmaz ve bunlar hakkında dava açılmaz.
(3) Birinci fıkra kapsamında kalan taşınmazlardan tapuda Hazine adına tescilli olan taşınmazlar hakkında aynı fıkrada belirtilen süre içerisinde idareye başvurmayan ilgililerin hakları bu süre sonunda sona erer, bu kişiler idareden başkaca talepte bulunamazlar, hak ve tazminat talep edemezler ve dava açamazlar. Bu taşınmazlardan Hazine adına tescilli olanlar idarece satış dâhil genel hükümlere göre değerlendirilir.
(4) Bu maddeye göre ilgililerine iade edilmesi gereken taşınmazlardan orman olduğu iddiasıyla Orman Genel Müdürlüğünce açılan davalar sonucunda orman niteliğiyle Hazine adına tescil edilen, fiilen orman niteliğinde olan veya bu nedenle dava açılması gereken, ağaçlandırılmak üzere Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edilen, kamu hizmetlerine ayrılan veya bu amaçla kullanılan, özel kanunlar gereğince değerlendirilmesi gereken veya Maliye Bakanlığınca belirlenen taşınmazlar ilgililerine iade edilmez. Bu taşınmazların yerine, idarece belirlenen ve ilgililerince itiraz ve dava konusu edilmeksizin kabul edilen rayiç bedelleri ödenebilir veya rayiç bedellerine uygun taşınmazlar verilebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Orman vasfıyla tapuda Hazine adına tescil edilen ve taşınmaz orman niteliğinde iken adlarına tapu düzenlenen, daha sonra ise Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan taşınmazların, Anayasa'nın 169. maddesi gereği ormanların mülk edinilemeyeceği hüküm altına alındığından yapılan tescillerin yolsuz tescil niteliğinde olması ve yolsuz tescilin sahibine mülkiyet hakkı kazandırmaması nedeniyle 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca iade edilecek taşınmazlar kapsamında bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Ayrıca, orman vasfıyla tapuda Hazine adına tescil edilen ve daha sonra Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan taşınmazlar, 6292 sayılı Kanunun 7. maddesi kapsamında bulunmadığından, 345 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliğinin "İade edilecek taşınmazlar" başlığını taşıyan 10. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan (karşılığında daha önce taşınmaz verilen ya da bedel ödenenler ile mahkemelerce verilen kararlara göre tazminat ödenenler hariç), taşınmazlardan açılan davalar sonucunda mahkemelerce kişiler adına olan tapuları iptal edilerek; orman vasfıyla tapuda Hazine adına tescil edilen ve daha sonra Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan veya doğrudan Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerden olduğu gerekçesiyle Hazine adına tapuya tescil edilenler ilgililerine iade edileceği hükmünün, 05.11.2013 gün ve 28812 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliğinde (Sıra No: 345) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin (Sıra No:359) 1. maddesi ile, 04.07.2012 gün ve 28343 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No:345)'nin 10. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan "orman vasfıyla tapuda hazine adına tescil edilen ve daha sonra Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan veya doğrudan" ibaresi yürürlükten kaldırılmış olup; 359 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin bu tümceyi yürürlükten kaldıran hükmünün iptali için açılan davada ise, Dairemizin 17/04/2018 tarih ve E: 2014/4794, K:2018/2155 sayılı kararı ile, 6292 sayılı Kanunun 7. maddesinin kapsamını genişleten kuralın yürürlükten kaldırılması amacıyla tesis edilen dava konusu Milli Emlak Genel Tebliğinin, 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesinin gereği gibi uygulanmasına yönelik olduğu anlaşıldığından, hukuk devleti ilkesine, kanuni idare ilkesine ve normlar hiyerarşisine aykırılık taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, İstanbul ili, Adalar ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsele ilişkin 03.07.1984 tarihli, 222/2400 hissenin kat irtifakı suretiyle davacı adına tapuya tescil edildiğine ilişkin tapu senedinin bulunduğu, belediyeden 16.10.1984 tarihli ruhsat ve yapı kullanma izin belgesi düzenlenmiştir.
Davacının başvurusu üzerine Defterdarlık Uzmanı tarafından hazırlanan ... tarih ve ... numaralı raporda; "taşınmazın beyanlar hanesine ... tarih ve ... yevmiye ile "Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmıştır" şerhi işlendiği, taşınmaza 56 nolu komisyon tarafından 11.11.1988 tarihli 2/B uygulama tutanağında yer verildiği ve orman sınırı dışına çıkartıldığı, ancak 56 nolu komisyon kararının ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan dava sonucunda yok hükmünde sayıldığı kararın 30.04.1997 tarihinde kesinleştiği, taşınmaza ilişkin 56 nolu komisyon kararının yok hükmünde sayılması ve taşınmazın orman vasfıyla tapuya tescili için dava açılması, davanın sonucuna göre 6292 sayılı Kanun kapsamında işlem yapılması gerektiği" yönünde görüş belirtilmiştir.
2896 sayılı Kanun uyarınca 8 nolu Orman Kadastro Komisyonu tarafından yapılan çalışmanın 14.09.1984 tarihinde başladığı, 19.10.1984 tarihinde bitirildiği, 26.11.1985 tarihinde ilan edilerek kesinleştiği, düzenlenen 13 nolu tutanakta dava konusu ... ada, ... parselin, 2/B uygulamasına konu edilerek Hazine adına orman sınırları dışına çıkartıldığı, 56 nolu Orman Kadastro Komisyonu tarafından, 11.11.1988 tarihli 2/B madde uygulama tutanağı hazırlandığı ve taşınmazın Hazine adına orman sınırları dışına çıkartılması yönünde rapor hazırlandığı, tapunun beyanlar hanesine ... tarih ve ... yevmiye no ile "hazine adına orman sınırı dışına çıkartıldığı" şerhinin işlendiği görülmektedir.
Davacının da arasında bulunduğu tapu sahipleri tarafından; "Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmıştır" şerhinin kaldırılması istemiyle dava açıldığı, anılan davanın görüldüğü ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2001/143 dosyasının incelenmesi üzerine; davanın ... tarih ve ... yevmiye ile tapu siciline konulan "Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmıştır" şerhinin kaldırılması istemiyle açıldığı, dava dilekçesinde taşınmazın ilk malikinin 08.05.1940 tarihli kadastro tespitine göre ... olduğu, daha sonra ... tarihinde ... Y. ile, 28.05.1954 ve 09.05.1980 tarihlerinde el değiştirdiğinin iddia edildiği, dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda özetle; "1942 yılında 3116 sayılı Yasa uyarınca yapılan orman sınırlamasında, orman sınırları içerisinde bulunduğu ve Devlet Ormanı niteliği taşıdığı belirlendiği, 1978-1979 yıllarında 6831 sayılı Yasa'nın 1744 sayılı Yasa ile değişik 2. madde uygulamasında parselinde yer aldığı alanların orman niteliğini sürdürmesi nedeniyle Devlet ormanı sınırları içerisinde gösterildiği ve 1981 yılında kesinleştiği, daha sonra 6831 sayılı Kanun'un 3302 sayılı Yasa ile değişik 2/B maddesi uyarınca yapılan orman kadastro çalışmaları sonucu 1989 tarihinde kesinleşen orman sınırları dışına Maliye Hazinesi adına çıkarıldığı tespit edildiğinin" belirtildiği, anılan Mahkemenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "şerhin kaldırılmasını istemelerine dayanak hiç bir bilgi ve belge ibraz edilmediği gibi iddiasını ispatlar delil de sunmadığı, tüm kayıtlardan anlaşıldığı üzere davacının davasını ispatlayamadığından davanın reddine" karar verildiği, kararın Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:..., ... sayılı kararı ile onanmıştır.
Maliye Hazinesi tarafından, taşınmaza ilişkin olarak açılan tapu iptali ve tescil davasının görüldüğü ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasının incelenmesinden; davanın, "taşınmazın Hazine adına orman sınırları dışına çıkartıldığı, kamu malı olan ormanlarda tapu tesisi, iskanen dağıtım, alım-satım, zilyetlik gibi tüm işlemlerin geçersiz olduğu, bu tür taşınmazların orman sınırından çıkartıldığında Hazine adına tescilinin Yasa gereği olduğu, davalılara ait tapu kaydı geçersiz olduğu, taşınmazın davalılara ait tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmesi" istemiyle açıldığı, keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen raporda özetle; "1942 yılında yapılan orman sınırlamasında, orman sınırları içerisinde olduğu, devlet ormanı niteliği taşıdığı, bu niteliğini sürdürmesi nedeniyle 1950 yılında uygulamaya konu olmadığı, 1978-1979 yıllarında orman sınırı içerisinde gösterildiği, daha sonra orman kadastro çalışmaları sonucunda 1989 yılında Maliye Hazinesi adına orman sınırları dışarısına çıkartıldığı" belirtildiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile; "Hazine lehine orman sınırı dışına çıkarılmakla tapu kaydının iptali ve Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline" karar verildiği, taşınmazı davacı adına kayıtlı iken Mahkeme kararı ile Hazine adına tescil edilmiştir.
Adalar Tapu Sicil Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı yazısı ekinde taşınmaza ilişkin tapu kayıtlarının incelenmesinden, taşınmazın Hazine adına 16.12.2008 tarihinde Mahkeme kararı ile tescil edildiği, edinme sebebi olarak "Mahkeme kararı ile satış (şufa gibi)" olduğu belirtildiği, dava konusu taşınmazın ... Devlet Ormanı olarak ilk tahdidinin 3116 sayılı Yasa'ya göre 1942 yılında yapıldığı ve orman sınırları içerisinde bulunduğu ve Devlet Ormanı niteliği taşıdığının belirlendiği, 19.04.1943 tarihinde kesinleştiği, 1744 sayılı Yasa uyarınca 1 Nolu Orman Kadastro Komisyonu tarafından yapılan çalışma üzerine düzenlenen 58 nolu tutanakta ... Çınartepe Devlet Ormanı sınırları içerisinde gösterildiği, 23.09.1981 tarihinde ilan edilerek kesinleştiği, 2896 sayılı Yasa uyarınca 8 nolu Orman Kadastro Komisyonu tarafından yapılan çalışma üzerine düzenlenen 13 nolu tutanakta 2/B uygulamasına konu edilerek Hazine adına orman sınırları dışına çıkartıldığı, 3302 sayılı Kanun uyarınca orman sınırları dışına çıkartılma çalışması yapan 56 Nolu Orman Kadastro Komisyonu tarafından yapılan çalışma ile Hazine adına orman sınırları dışına çıkartılmış olarak gösterildiği görülmektedir.
Olayda, Defterdarlık Uzmanı tarafından hazırlanan ... tarih ve ... numaralı raporun sonuç kısmında; "56 nolu Komisyon Kararının yok hükmünde sayılması ve taşınmazın orman tahdit sınırları içerisine alınması için dava açılması, sonucunda göre 6292 sayılı Kanun kapsamında inceleme yapılması gerektiği" görüşü bildirilmiş; İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü Adalar Orman İşletme Şefliğinin ... tarih ve E... sayılı cevabında taşınmazın tekrar orman olarak tesciline ilişkin dava kaydına rastlanmadığı belirtilmiş ise de, dava konusu taşınmaza komşu parsellere ilişkin olarak açılmış davalardan; Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...,... tarih ve ..., K:..., ... tarih ve ..., K:..., ... tarih ve ..., K:... sayılı kararları incelendiğinde, 56 nolu Orman Kadastro Komisyonu tarafından yapılan 2/B uygulamasının yok hükmünde olduğunun tespiti ile kesinleşen orman kadastrosu sınırlar içerisinde kalan taşınmazın tapu kaydının iptali ve tesciline ilişkin ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen kararların onandığı, ancak aralarında dava konusu ... ada, ... parsele ilişkin bir karar olmadığı; ayrıca, 56 nolu orman kadastro komisyonu işlemlerinin yok hükmünde olduğunun tespiti ile taşınmazın orman vasfı ile Maliye Hazinesi adına tapuya kayıt ve tesciline karar verildiğinin tespit edildiği bahsi geçen davalarda taşınmazın iadesinin mümkün olmadığı Dairemizce (Dairemizin 08/12/2020 tarih ve E:2016/11723, K:2020/5383) karara bağlanmıştır.
Yukarıda sözü edilen 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca bir taşınmazın iade edilebilecek taşınmazlardan olabilmesi için ilk önce; ilgiler adına tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre oluşturulmuş bir tapunun olması ve bu oluşan tapunun hukuken geçerli ve usulüne uygun olarak oluşturulmuş olması gerekmektedir. Zira Türk Medeni Kanunu'nun kabul ettiği sisteme göre tapuya tescilin geçerli olabilmesi ve mülkiyet hakkının doğması için geçerli bir hukuksal nedene dayanması zorunludur. Geçerli bir hukuksal nedene dayanmayan tesciller, yolsuz tescil niteliğinde olup, sahibine mülkiyet hakkı kazandırmaz. Daha sonra ise usulüne uygun olarak tapusu düzenlenmiş olan taşınmazların, Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılarak tapu kütüğüne 2/A veya 2/B belirtmesinin konulması gerekmektedir. Belirtilen şartları taşıyan taşınmaz sahipleri, tapularında bulunan bu şerhin idarece kaldırılması istemiyle başvuruda bulunmaları üzerine idarece bu belirtmeler kaldırılır.
Yine aynı maddeye göre, bu belirtmelerin bulunduğu taşınmazlar hakkında, ilgilileri tarafından Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle açılan davalar sonucunda tapuları iptal edilen ve 2/A veya 2/B niteliğinde Hazine adına tescil edilen taşınmazların iade kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.
Orman sınırları içinde kalan ve orman rejimi dışına çıkartılan yerlerde tapu ve iskan kayıtlarına değer verileceğini öngören 3402 sayılı Kanun'un 45. maddesi hükümlerinin Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 1987/31-13; 14.03.1989 gün ve 1988/35-13, 13.06.1989 gün ve 1989/7-25 sayılı kararlarıyla iptal edildiği ve T.M.K.’nın 1026. (E.M.Y. 934 - İsviçre 976) maddesi gereğince sicilin hiç bir süreye bağlı kalmadan her zaman iptal edileceği, baştan beri yolsuz tescil niteliğinde oluşturulan sicil kaydının, hiç bir zaman mülkiyet hakkı kazandırmayacağı açık olduğundan, bu tür kayıtlarda T.M.K.'nun 1023. (E.M.Y.931 - İsviçre M.Y.974) maddesindeki "iyi niyetle edinme" kuralının da hukuken uygulama olanağı yoktur.
Uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmazın ilk malikinin 08.05.1940 tarihli kadastro tespitine göre ... olduğu, ancak ... Devlet Ormanının ilk tahdidinin 3116 sayılı Yasa'ya göre 1942 yılında yapılması üzerine taşınmazın orman sınırları içerisinde kaldığı ve Devlet Ormanı niteliği taşıdığının belirlendiği ve bu durumun 19.04.1943 tarihinde kesinleştiği görülmektedir. Bu tarihten sonra, orman sınırları içinde kalan taşınmazın tapu kayıtlarının hukuki değerini yitirdiği, taşınmazın hukuki değeri bulunmayan tapu kayıtları esas alınarak pek çok kez el değiştirdikten sonra davacı adına yapılan tescilinin usulsüz ve yolsuz olduğu, davacıya herhangi bir hak kazandırmadığı anlaşılmaktadır.
Kaldı ki, dava konusu taşınmaz ilk olarak 2896 sayılı Kanun uyarınca 8 nolu Orman Kadastro Komisyonu tarafından yapılan çalışma neticesinde 26.11.1985 tarihinde ilan edilerek kesinleşen karar sonrasında 1989 yılında orman sınırları dışına çıkartılmış olup, davacı adına tapu kaydının oluşturulduğu 03.07.1984 tarihinde dahi orman sınırları içinde yer almaktadır.
Bu durumda, yukarıda açıklanan şekilde dava konusu taşınmazı hukuken geçerliliği kalmayan tapu kaydına dayanılarak satın alan ve adına tescil ettiren davacının, mülkiyet hakkını hiçbir zaman elde edemediği, adına oluşturulan tapu kaydının usulüne uygun olarak oluşturulmuş ve hukuken geçerli bir kayıt olmadığı, taşınmazın orman vasfının kesinleşmesi sonrasında yapılan tescilin yolsuz tescil niteliğinde olduğu ve taşınmazın satın alındığı tarihte bile orman sınırları içinde olması nedeniyle tapu kaydının hukuki bir değerinin kalmadığı anlaşıldığından, dava konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanunun 7. maddesi kapsamında iade edilebilecek taşınmazlar kapsamında bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki .... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin gerekçeli olarak reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 09/10/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.