T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6127
Karar No : 2024/3578
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Mer. ve Mad. San. Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, kısmen iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi sınırları içerisinde Sicil: ... sayılı II-(b) grubu maden işletme ruhsatına ilişkin olarak, Maden Kanunu'nun 7. maddesinde öngörülen izinlerin süresi içerisinde alınmadığından bahisle Kanun'un 24. maddesinin 11. fıkrası uyarınca toplam 232.986,00-TL idari para cezası verilmesine dair ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından ÇED izninin kendi kusuru ya da ihmali olmaksızın sürüncemede bırakıldığı ileri sürülmekte ise de; davacı şirket tarafından ikinci ÇED başvurusunun uygun olmadığına dair ... tarih ve ... sayılı ... Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü işleminden 10.01.2019 tarihine kadar herhangi bir başvuru veya girişimde bulunmadığı, dava konusu işlemin de bu süreye ilişkin tesis edildiği anlaşıldığı, ruhsat sahiplerince, ruhsatın yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içerisinde Maden Yasasının 7. maddesinde öngörülen izinlerin alınarak davalı idareye verilmesinin gerekmektiği, üç yıl içerisinde bu izinlerin idareye verilmediği anlaşıldığından, Maden Kanunun 7.madde izinlerinin tevdi edilmediği, tesis edilen idari para cezasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İhtilafta, davacının işletme sahasına dair işletme ruhsatının 15.02.2011 tarihinde verildiği, o tarihte yürürlükte bulunan 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24/11 maddesi gereğince üç yıllık sürenin 15.02.2014 tarihinde dolduğu, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddenin 11. fıkrasının, 04.02.2015 tarih ve 6592 sayılı Kanunla değiştirildiği, değişik 11. fıkrasında, süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verileceği, işletme ruhsat süresi sonuna kadar belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmayacağı" hususunun düzenlendiği, aynı değişiklikle eklenen Geçici 22. maddesinde, "maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, 24. maddenin 11. fıkrası gereğince 7. maddeye göre alınması gerekli olan izinler ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlarla ilgili diğer izinler için müracaat edilmiş olmasına rağmen süresi içinde izinleri alınamamış ruhsatlar ile anılan izinlerin süresi içinde alınarak Genel Müdürlüğe verilemeyen ruhsatlar hakkında 30.000 TL idari para cezası uygulanacağı, idari para cezası yatırılan ruhsatların iptal edilmeyeceği" hükmünün getirildiği ve bu hüküm doğrultusunda davacı tarafından, 18.02.2015 tarihinde 30.000,00 TL idari para cezasının ödendiği, 15.02.2011 tarihinde ruhsat alan davacının üç yıllık süre sonunda, yani 15.02.2014 tarihinde mevzuatta belirtilen yükümlülükleri yerine getirmediği ve ruhsatın, iptal konumuna geldiği, kanun değişikliğinden faydalanarak 18.02.2015 tarihinde 30.000,00 TL idari para cezası ödenerek ruhsata yeniden yürürlük kazandırıldığı, 04.02.2015 tarih ve 6592 sayılı Kanunla değişik 11. fıkra hükmüne istinaden yeniden başlayan 3 yıllık süre içinde alınması gereken izinlerin alınamadığının sabit olduğu, dava konusu idari para cezasının, 04.02.2015 tarih ve 6592 sayılı Kanunla değişik 11. fıkra hükmüne istinaden yeniden başlayan 3 yıllık süre içinde, Kanun'un 7. maddesine göre alınması gerekli olan izinler alınamadığından, 18.02.2018-18.02.2019 dönemi için idari para cezası verilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemle tesis edilen idari para cezasının 77.630,00 TL'sinde hukuka aykırılık, davacı şirketin ... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile S... sayılı ruhsatın terkinine karar verildiği ve davalı idareye 26.08.2019 tarihli dilekçe ile bildirildiği, dolayısıyla izin yükümlülüğü bulunmadığından, dava konusu işlemle tesis edilen idari para cezasının 155.266,00 TL'sinde ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle, İstinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu ...tarih ve E... sayılı işlemle tesis edilen 232.896,00 TL idari para cezasının, 155.266,00 TL'sinin iptaline, 77.630,00 TL'sinin iptali talebinin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, S.20066321 sayılı ruhsat sahası için dava konusu işlemle uygulanan 232.896 TL idari para cezasının dayanağı olan 6592 sayılı Kanunla değişik 3213 sayılı Maden Kanununun 24. maddesinin 11. fıkrası ve 13. maddesinin 2. fıkrası içerisinde idari para cezasının uygulanma şartlarının açıkça belirtildiği, işlemin ruhsatın durumuna uyduğu, yapılan işlemin, 6592 sayılı Kanunla değişik 3213 sayılı Maden Kanunun hükümleri doğrultusunda gerçekleştirildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... ili, ... ilçesi sınırları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan Sicil: ... sayılı II-(b) grubu maden işletme ruhsatının, 15/02/2011 tarihinde yürürlüğe girdiği, çalışma alanı koordinatları değiştirilerek yeni alan için ÇED kararı alınmak üzere ... Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne başvuru yapıldığı, ... tarih ve ... sayılı ... Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü yazısı ile 3 km mesafede zeytinlik alanlar bulunduğundan ÇED başvurusunun uygun olmadığının bildirildiği, 10.01.2019 tarihinde davacı şirket tarafından sistem üzerinden ÇED başvurusunda bulunulduğu, ÇED başvurusunun neticelendirilmesi beklenmeden davacı şirket tarafından terk kararı alınarak işletme ruhsatının iptal edilmesi üzerine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce davacı şirket tarafından 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca alınması gerekli izinlerin aynı Kanun'un 24. maddesinin 11. fırkasında belirtilen işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren 3 yıl içinde Maden İşleri Genel Müdürlüğü'ne verilmediğinden bahisle, toplam 232.896,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi " başlıklı 24. maddesinin 11. fıkrasında, "(Değişik onbirinci fıkra: 4/2/2015 – 6592/13 md.) 7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır. Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir. İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz.” düzenlemesine yer verilmiştir. Aynı Kanunun Geçici 22. maddesinde ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, 24 üncü maddenin on birinci fıkrası gereğince 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan izinler ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlarla ilgili diğer izinler için müracaat edilmiş olmasına rağmen süresi içinde izinleri alınamamış ruhsatlar ile anılan izinlerin süresi içinde alınarak Genel Müdürlüğe verilemeyen ruhsatlar hakkında 30.000 TL idari para cezası uygulanır. İdari para cezası yatırılan ruhsatlar iptal edilmez, bu ruhsatlar hakkında 24 üncü maddenin on birinci fıkrası hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Maden Kanunu'nun Geçici 22. madde hükmü ile anılan maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesine göre alınması gerekli olan izinler ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlarla ilgili diğer izinler için müracaat edilmiş olmasına rağmen süresi içinde izinleri alınamamış ruhsatlar ile anılan izinlerin süresi içinde alınarak Genel Müdürlüğe verilemeyen ruhsatlar hakkında 30.000 TL idari para cezası uygulanacağı, idari para cezası yatırılan ruhsatların iptal edilmeyeceği düzenlemesine yer verilerek, ruhsat sahiplerine, verilen para cezalarını yatırmaları halinde yalnızca ruhsatlarının iptal edilmeyeceğine dair bir hak tanındığı, anılan hükmün, 7. madde izinlerine ilişkin üç yıllık süreyi yeniden başlatmayacağının açık olduğu, Kanunun 24. maddesinin 11. fıkrasında yer verildiği üzere yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde davalı idarece ilgililere her yıl idarî para cezası verilebileceği anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, davacı uhdesinde bulunan Sicil: ... sayılı maden işletme ruhsatı için, ... Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... tarihli işlemiyle ÇED kapsam dışı kararı verildiği, ... İl Özel İdaresinin... tarihli işlemiyle de Madencilik Faaliyetleri İçin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı verildiği anlaşılmakta olup, 3213 sayılı Kanun'un 24. maddesinin 11. fıkrası uyarınca ruhsat yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içerisinde mülkiyet iznine ilişkin olarak davacının bir girişimde bulunup bulunmadığı, bulunmuş ise sonucunun ne olduğu, davacı şirketin gerekli izinleri tamamlayarak bir an önce madeni işletmeye başlama iradesini ortaya koyup koymadığının netleştirilmediği, yalnız ÇED süreci ile ilgili hususlar göz önünde bulundurularak karar verilmiş olduğu, eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kısmen kabulüne ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının temyize konu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyize konu iptale dair kısmının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 06/06/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.