T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6564
Karar No : 2024/6093
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI): ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Üniversitesi, İktisat Anabilim Dalı'nda doktora öğrencisi olan davacı tarafından, doktora öğrenciliği ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... tarih ve... ... Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulu kararı'nın iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; doktora öğrencisi olan davacı için son üç döneme ait Tez İzleme Komitesi toplantıları ve ilgili sınav evraklarının Anabilim Dalı Başkanlığı'na ve Enstitü'ye süresi içinde gönderilmediği, son üç döneme ilişkin sınavların (... Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi toplantı salonunda yapıldığı ifade edilmesine rağmen) sınav salonu için herhangi bir resmi tahsis işlemi yapılmadığı, sonradan toplu olarak evraklar gönderilmesine rağmen Enstitü tarafından da herhangi bir komite üyesi, sınav tarihi, sınav yeri görevlendirmesi yapılmadığı görüldüğünden, davacının doktora öğrenciliği ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından, müvekkilinin üzerine düşen tüm sorumlulukları yerine getirdiği, davalı idare kayıtlarında ve dava dosyasında, müvekkilinin Tez İzleme Komitesi toplantılarına katılmadığına ve toplantılarda başarısız olduğunu gösteren hiçbir belge ve delil bulunmadığı, Yönetim Kurulunun Tez İzleme Komitesi toplantılarına katılmadığını ve toplantılarda başarısız olduğunu gösteren bir belge olmadan ilişki kesme kararı vermesinin Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğine ve hukuka aykırı olduğu, dava konusu kararın onaylı kopyası olmadan eksik belge ile davanın sonuçlandığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının ... Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsüne bağlı ... İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Anabilim Dalı doktora programı’na 15/08/2011 tarihinde öğrenci olarak kayıt yaptırdığı; 2011/2012 eğitim-öğretim yılında bilimsel hazırlık derslerini, 2012/2013 eğitim-öğretim yılında da ders aşamasını tamamladığı ve ... tarih ve... sayılı Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla Prof. Dr. ...'nın davacıya danışman olarak atandığı, ... tarihli ve ... sayılı Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla, davacının 01 Ekim 2013 tarihinde doktora yeterlik sınavına girmesi uygun bulunduğu ve anılan tarihte yapılan sınavda başarısız olduğu, 17/10/2014 tarihinde tekrar doktora yeterlik sınavının yapıldığı ve bu sınavda davacının başarılı olduğu; Enstitü Yönetim Kurulu'nun ... tarihli ve ...sayılı oturumunda davacının tez izleme komitesi üyelerinin belirlendiği ve 17/12/2014 tarihinde yapılan tez önerisi savunma sınavında “Türkiye’de Döviz Kuru Geçişkenliği” adlı tez önerisi tez izleme komitesi tarafından kabul edilip Enstitü Yönetim Kurulu'nun ... tarihli ve... sayılı oturumunda tez çalışmalarına devam etmesinin uygun bulunduğu, Temmuz-Aralık (31/12/2015) döneminden-Temmuz-Aralık (31/10/2017) dönemine kadar düzenli olarak tez izleme komitesi başvuru dilekçesi, tez izleme toplantısı sınav sonuçları ile ilgili Yönetim Kurulu kararı ve görevlendirme kararlarının muntazam olarak düzenlendiği; bu tarihten sonra (31/10/2017) ... Üniversitesi İktisat Anabilim Dalı Başkanlığına ya da Enstitüye gelen başka bir tez izleme komite başvurusu, görevlendirme yazısı, sınav evrakı, tez izleme formu ve Yönetim Kurulu kararının mevcut olmadığı; davacının 25/07/2019 tarihli dilekçesi ile Enstitüye başvurarak, tez savunma sınavına girebilmesi için Enstitüden belge talebinde bulunduğu; davacının 25/07/2019 tarihli dilekçesi ile anılan belgeyi talep etmesi üzerine; davacının dosyası incelenerek, 2017/Temmuz-Aralık döneminden sonra tez izleme sınavlarına girmediği tespit edildiğinden bahisle davacının, doktora öğrenciliği ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin... tarih ve... Yönetim Kurulu kararının tesis edildiği; davacı tarafından, doktora öğrenciliği ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... tarih ve ... Yönetim Kurulu kararının iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
.
İLGİLİ MEVZUAT:
20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin ''Tez önerisi savunması'' başlıklı 21.maddesinde;
''(1) Doktora yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan öğrenci, en geç altı ay içinde, yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunur. Öğrenci, tez önerisi ile ilgili yazılı bir raporu sözlü savunmadan en az on beş gün önce komite üyelerine dağıtır.
(2) Tez izleme komitesi, öğrencinin sunduğu tez önerisinin kabul, düzeltme veya reddedileceğine salt çoğunlukla karar verir. Düzeltme için bir ay süre verilir. Bu süre sonunda kabul veya red yönünde salt çoğunlukla verilen karar, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığınca işlemin bitişini izleyen üç gün içinde enstitüye tutanakla bildirilir.
(3) Tez önerisi reddedilen öğrenci, yeni bir danışman ve/veya tez konusu seçme hakkına sahiptir. Bu durumda yeni bir tez izleme komitesi atanabilir. Programa aynı danışmanla devam etmek isteyen öğrenci üç ay içinde, danışman ve tez konusunu değiştiren öğrenci ise altı ay içinde tekrar tez önerisi savunmasına alınır. Tez önerisi bu savunmada da reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.
(4) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda en az iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.
(5) Tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın birinci fıkrada belirtilen sürede girmeyen öğrenci başarısız sayılarak tez önerisi reddedilir.'' hükmü yer almaktadır.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan, 20/02/2017 tarih ve 29985 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ... Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği'nin ''Tez önerisi savunması ve tez izleme sınavları'' başlıklı 40.maddesinde;
'' (1) Doktora yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan öğrenci, en geç altı ay içinde yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunur. Öğrenci, tez yazım kurallarına göre hazırlanan söz konusu öneri ile ilgili yazılı raporu sözlü savunmadan en az on beş gün önce tez izleme komitesi üyelerine sunar.
(2) Tez izleme komitesi, öğrencinin sunduğu tez önerisinin kabul, düzeltme veya reddedileceğine salt çoğunlukla karar verir. Düzeltme için bir ay süre verilir. Bu süre sonunda kabul veya red yönünde salt çoğunlukla verilen karar, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığınca işlemin bitişini izleyen üç gün içinde enstitüye tutanakla bildirilir.
(3) Tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın birinci fıkrada belirtilen sürede girmeyen öğrenci başarısız sayılır.
(4) Tez önerisi reddedilen öğrenci, yeni bir danışman ve/veya tez konusu seçme hakkına sahiptir. Böyle bir durumda yeni bir tez izleme komitesi oluşturulabilir. Programa aynı danışmanla devam etmek isteyen öğrenci üç ay içinde, danışman ve tez konusunu değiştiren öğrenci ise altı ay içinde tekrar tez önerisi savunmasına alınır. Tez önerisi bu savunmada da reddedilen öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.
(5) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, takip eden yarıyıldan itibaren Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer kere olmak üzere yılda iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Tez izleme komitesi toplantıları enstitü yönetim kurulu kararıyla telekonferans yöntemiyle de yapılabilir. Karar ve rapor, ilgili anabilim dalı başkanlığı tarafından toplantıyı izleyen üç gün içinde tutanakla enstitüye bildirilir.
(6) Tez konusunu değiştirmek isteyen öğrenci yeniden tez önerisi savunma sınavına girmek zorundadır. Bu durumda yeni bir tez izleme komitesi oluşturulabilir. Ancak tez konusunda değişiklik yapmadan tez izleme komitesi üyelerinin kararıyla tez başlığında değişiklik yapılabilir.
(7) Mazeretsiz olarak tez izleme komitesine raporunu süresi içinde sunmayan veya savunmayan öğrenci başarısız sayılır.
(8) Tez izleme komitesi tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.
(9) Tez izleme komitesi toplantıları eksik üye ile yapılamaz.'' hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, davacının 15/08/2011 tarihinde ... Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsüne bağlı ... İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Anabilim dalında doktora programında öğrenci olarak kayıt yaptırdığı, 11/09/2012 tarihli ve 11/12/2014 tarihli Enstitü Yönetim Kurulu kararları ile danışman hocası ve tez izleme komite üyelerinin belirlendiği, davacı eğitimine devam etmekte iken, 23/04/2015 tarihinde ... ... Üniversitesinin kurulduğu, danışman hocasının ve tez izleme komite üyelerinin dava konusu işlem tesis edilinceye kadar görevlerine devam ettikleri görülmüştür.
Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin sebep unsuru olarak 31/10/2017 tarihinden sonra davacının tez izleme sınavlarına girmemiş olması gösterilmektedir.
Dosyada bulunan evraklar incelendiğinde, 31/10/2017 tarihinden sonra, 20/04/2018 tarihli, 02/11/2018 tarihli ve 30/05/2019 tarihli davacının danışman hocası ve diğer 2 komite üyesinin imzaları bulunan ve davacının başarılı bulunduğu tez izleme komitesi formlarının ve raporlarının bulunduğu, davacının danışman hocasının son 3 döneme ait tez izleme komitelerinin yapıldığı, raporların enstitüye iletilmesinde yaşanan aksaklık da davacının kusurunun bulunmadığı yönünde ki 27/08/2019 tarihli ve 19/09/2019 tarihli beyanları, ... ... Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısında; "....tez izleme komitesinde görevli öğretim üyeleri Prof. Dr. Ö K., Prof. Dr. A. S. ve Doç. Dr. M. Y.'nin ... ... Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde görev yapması nedeniyle kamu yararı düşünülerek gereksiz yolluk ve yevmiye ödemesine yol açmamak adına sözü edilen 20/04/2018 tarihli saat: 13:00'da, 02/11/2018 tarihli saat: 13:00'da ve 30/05/2019 tarihli saat: 13:00'daki tez izleme komitesi toplantıları fakültemiz toplantı salonunda gerçekleşmiştir..." ibarelerine yer verildiği ve İdare Mahkemesi'nin 01/07/2020 tarihli Ara Kararı ile davalı idareye olaylarla ile ilgili idari soruşturma açılıp açılmadığı veya savcılığa suç duyurusunda bulunulup bulunulmadığının sorulduğu, davalı idarece verilen 09/07/2020 tarihli cevapta adli veya idari bir soruşturma başlatılmadığı bilgisi verildiği görülmüştür.
Bu durumda, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan, 20/02/2017 tarih ve 29985 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ... Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği'nin ''Tez önerisi savunması ve tez izleme sınavları'' başlıklı 40. maddesinin 5. fıkrasında, tez izleme toplantı rapor ve kararlarının ana bilim dalı aracılığıyla enstitüye bildirileceği hususunun düzenlenmesi, dava dosyasında, 20/04/2018 tarihli, 02/11/2018 tarihli ve 30/05/2019 tarihli davacının danışman hocası ve diğer iki komite üyesinin imzaları bulunan ve davacının başarılı bulunduğu tez izleme komitesi raporlarının bulunduğu, bu raporların sahteliği veya sonradan düzenlendiğine ilişkin bir tespitin dosyada bulunmadığı, ... Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığı'nın bahsedilen son üç döneme ait tez izleme komitesi toplantılarının İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi toplantı salonunda yapıldığına dair yazısı ve davacının danışman hocasının son üç döneme ait tez izleme komite toplantılarının yapıldığı, raporların enstitüye iletilmesinde yaşanan aksaklık da davacının kusurunun bulunmadığı yönünde ki beyanı dikkate alındığında, süreçte yaşanan aksalıkların tüm sorumluluğunun davacıya yüklenerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 29/11/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.