T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6748
Karar No : 2025/3221
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR) : 1- ... Valiliği
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
3-...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, Konya ili, Hüyük ilçesi, ... köyünde bulunan sulama göletinde boğularak can veren ... ve ...'ın vefatıyla ilgili davalı idarelerin sorumluluğunun bulunduğundan bahisle uğranıldığı iddia edilen maddi ve manevi tazminat talebiyle idareye yapılan müracaatın zımnen reddine dair işlemin iptali ve anne... için vefat eden kızları bakımından ayrı ayrı 1.000,00'er TL maddi ve 100.000,00'er TL manevi tazminatın, baba ... için vefat eden kızları bakımından ayrı ayrı 1.000,00'er TL maddi ve 100.000,00'er TL manevi tazminatın, kardeş ... için vefat eden kardeşleri bakımından ayrı ayrı 50.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, bilirkişiden rapor alınması üzerine 13/03/2020 tarihinde Mahkemeye sunulan miktar artırım dilekçesi ile toplamda 319.920,34 TL maddi ve 500.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; dava konusu işlemin iptali istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine, 319.920,34 TL maddi tazminat isteminin kabulüne, hükmedilen maddi tazminatın 4.000,00 TL'sinin idari merciine tevdi kararının Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığına tebliğ edildiği 15/01/2018 tarihinden itibaren, 315.920,34 TL'sinin ise ıslah dilekçesinin davalı idarelere tebliğ tarihinden (Konya Valiliği için 14/04/2020, Hüyük Belediye Başkanlığı için 24/03/2020) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte kusur oranları nispetinde (Konya Valiliği=%40, Hüyük Belediye Başkanlığı=%30) davalı idarelerce müştereken davacılara ödenmesine, manevi tazminat isteminin 250.000,00 TL'lik kısmının kabulüne, fazlaya ilişkin kısmının (250.000,00 TL) ise reddine, hükmedilen 250.000,00 TL manevi tazminatın idari merciine tevdi kararının Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığına tebliğ edildiği 15/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerden alınarak davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince, davalı idarelerin istinaf başvularının düzeltilerek reddine, davacılar lehine hükmedilen maddi tazminatın 4.000,00 TL'lik kısmına ve 250.000,00 TL manevi tazminata yürütülecek faizin başlangıç tarihi olarak kararda yer alan "15/01/2018" tarihinin " Konya Valiliği açısından 03/12/2019, Hüyük Belediye Başkanlığı açısından 04/12/2019" tarihi olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
1- Konya Valiliği tarafından, dava konusu sulama göletin tüm koruma işlemlerinin Konya Büyükşehir Belediyesine devredildiği, devredilen göletin etrafında idare tarafından alınması gereken tüm önlemlerin alındığı, belirlenen kusur oranının hukuka aykırı olduğu, maddi tazminata ilişkin hesaplamanın usule aykırı olduğu, hükmedilen manevi tazminatın hakkaniyete aykırı olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
2- Hüyük Belediye Başkanlığı tarafından, davada taraf sıfatının bulunmadığı, dava konusu gölet üzerinde hak sahibi olan kurumun Konya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü olduğu, Konya İl Özel İdaresi tarafından yaptırılan davaya konu göletin resmi olarak kendilerine devir ve tesliminin yapılmadığı, belirlenen kusur oranının hukuka aykırı olduğu, gölette gerekli güvenlik önlemlerinin alındığı, hükmedilen tazminat miktarının çok yüksek olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın Mahkeme tarafından ilgili tarafa iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 26/03/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Davacılar tarafından, Konya ili, Hüyük ilçesi, ... köyünde bulunan sulama göletinde boğularak can veren ... ve ...'ın vefatıyla ilgili davalı idarelerin sorumluluğunun bulunduğundan bahisle uğranıldığı iddia edilen maddi ve manevi tazminat talebiyle idareye yapılan müracaatın zımnen reddine dair işlemin iptali ve anne ... için vefat eden kızları bakımından ayrı ayrı 1.000,00'er TL maddi ve 100.000,00'er TL manevi tazminatın, baba ...için vefat eden kızları bakımından ayrı ayrı 1.000,00'er TL maddi ve 100.000,00'er TL manevi tazminatın kardeş ...için vefat eden kardeşleri bakımından ayrı ayrı 50.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, bilirkişiden rapor alınması üzerine 13/03/2020 tarihinde Mahkemeye sunulan miktar artırım dilekçesi ile toplamda 319.920,34 TL maddi ve 500.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
Bir maddi zararın giderilmesine yönelik açılan tam yargı davalarında tazminat faizi kişinin malvarlığındaki zararının oluştuğu an itibarıyla karşılanması gerekirken, gecikerek ödenmesi karşısında bu gecikmeden dolayı para değerinde enflasyon nedeniyle meydana gelecek azalmayı karşılamaya yönelik olarak hükmedilmektedir.
Maddi zararlar malvarlığında meydana gelen ve para ile değerlendirilebilen bir azalmayı ifade ettiklerinden, bu azalma miktarının idare tarafından telafi edilmediği süre içinde ayrıca enflasyon nedeniyle de kayba uğrayacağı aşikardır. Manevi zararlar ise malvarlığında meydana gelen somut bir azalma olmayıp, kişinin manevi varlığında ortaya çıkan olumsuzluklar olduğundan, manevi tazminat değerinin yargılama sonucu para olarak belirlenmesi zarara uğrayanı tatmin ve de bu zararı meydana getireni cezalandırma aracı olarak kullanılmasından kaynaklanmaktadır.
Bu itibarla ilk defa yargı kararıyla para olarak değerlendirilebilen bir manevi tazminatın önceden davalı idarece belirlenmesi ve de ödenmesinin mümkün olmaması nedeniyle, ödemede gecikmeden bahsedilemeyeceği gibi manevi tazminatın esasen bütün bu hususlar dikkate alınarak "takdiren" belirlenmesi nedeniyle de kararın manevi tazminata faiz uygulanması gerektiği yolundaki kısmına katılmıyorum.