T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6843
Karar No : 2024/7347
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1-... Turz. Havacılık Otelcilik Oto. Tic. Ltd. Şti.
2- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü davacı ...'ya 6.141,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; tutanaktaki işlemlerin nedeni olarak gösterilen beyanın yabancı bir dilde olması ve davalı idarece dava konusu işlemlerin haklılığına esas oluşturacak nitelikte şüpheden uzak açık ve anlaşılır başkaca bir delil ortaya konulamaması, diğer taraftan tutanağın herhangi bir ücret karşılığında yapıldığına ilişkin tespit içermemesi, bir şuç veya fiil ile isnat edilen kişinin, bu fiili işlediğinin bütün somut deliller ile tereddüte yer bırakmayacak şekilde ortaya konulması gerektiği açık olduğundan ve uyuşmazlık konusu işlemlerde davacı tarafların 2918 Sayılı Kanuna aykırı hareket ettiklerine ilişkin somut bilgi içermeyen tutanağa istinaden dava konusu işlemlerin tesis edildiği anlaşıldığından tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, davacı şirkete ait ...plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ...sayılı işlem ile araç sürücüsü davacı ...'ya 6.141,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ...tarih ve... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, 05/03/2020 tarihinde polis memurlarınca düzenlenen tutanakta; davacı şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı araçla Nişantaşı- İstanbul Havalimanı arasında ücretli yolcu taşımacılığı yapıldığının belirtildiği, davacı şoföre ve yolcuya ait kimlik bilgisinin bulunduğu, şoförün olay tutanağını imzaladığı, tutanakta yolcunun Arapça olarak yazılı beyanda bulunduğu, ayrıca aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı, davacılardan şoför adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağının tesis edildiği, davacıya ait aracın Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi bulunmadığı, D2 yetki belgesinin bulunduğu görülmüştür.
Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemlerin tesis edilmesine sebep olan olaya ilişkin dosyaya sunulan yolcunun yabancı dilde yazdığı beyan ve imzası ile araç sürücüsü davacının imzası ile iki polis memurunun imzasının yer aldığı, 05/03/2020 tarihli tutanak incelendiğinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3. maddesi kapsamında denetim yapılan araçlarla ilgili bilgilerin "Türkçe" olarak hazırlandığı, ancak yabancı uyruklu yolcunun beyanının tutanağa Arapça kelimeler kullanılarak yazıldığı görülmüştür.
Dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden; İdare Mahkemesi gerekçesinin dayandırıldığı işlem tutanağında taşımacılığa ilişkin güzergahın Nişantaşı- İstanbul Havalimanı olarak yer aldığı, taşımacılığın belediye sınırları içerinde olduğu, İdare Mahkemesince karar gerekçesinde belirtilen tutanakta yabancı uyruklu yolcunun beyanının tutanağa Arapça kelimeler kullanılarak yazıldığı, ayrıca dava konusu yolcu taşımacılığının, ücret karşılığında ticari amaçla yapıldığına ilişkin bir tespit içermediği görülse de, yolcu beyanı ile tutulan tutanakta taşınan yolcuya ait güzergahın belirtildiği, taşımacılığın ücretsiz yapıldığına dair beyan yer almadığı, yolcu beyanının bulunduğu tutanağın davacı şoför tarafından da imzalandığı, söz konusu turizm taşımacılığının ücretsiz olmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığından, söz konusu işleme ilişkin tutanağın mevzuata uygun, kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, tutanakla turizm taşımacılığı yaptığı tespit edilen aracın, 05/04/2007 tarih ve 2007/4-2 Sayılı Servis Araçları Yönergesi kapsamında Turizm Yolcu Taşımacılığı Belgesi bulunması gerektiği, D2 yetki belgesinin tek başına turizm servis taşımacılığına izin vermediği, davacıların işlem tarihinde geçerli Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi bulunmadığından, dosyada yer alan tutanakların davacılar yönünden ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen
işlemlere esas alınabileceği görüldüğünden dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 20/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.