T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7250
KararNo : 2025/4161
DAVACI :... Adına Velisi ...
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...
DAVALILAR : 1) ... Kurulu Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2) ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından,
1)Doktora programından ilişiğinin kesilmesine ilişkin Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile,
2)Bu kararın dayanağı olan, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla,...veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak..." düzenlemesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :... Ağır Ceza Mahkemesi'nin .../.../... tarih ve E:.../..., K:.../... sayılı kararıyla silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 6 yıl, 3 ay hapis cezası aldığı, anılan kararın 10/06/2021 tarihinde kesinleştiği, 16/09/2021 tarihinde cezaevine girdiği, hakkında disiplin soruşturması başlatılmadığı, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği uyarınca verilen yükseköğretim kurumundan çıkarılma cezasının bulunmadığı sadece Yönetmelik hükmüne atıfla ilişiğinin kesilmesinin Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu, yasal dayanaktan yoksun bulunduğu, doktora eğitim programından çıkartılması ve davalı idarelerce disiplin soruşturması sürecinin dahi işletilmemesinin AİHS ile düzenlenen eğitim hakkını ihlal ettiği, savunma hakkı kullandırılmadan disiplin cezası verilerek adil yargılama hakkının açıkça ihlal edildiği, Yönetmeliğin 23. maddesinin dikkate alınmadığı, Kanunda yer almayan bir yükseköğretim kurumundan çıkarma nedeninin Yönetmelik hükmü ile getirilmesinin normlar hiyerarşisine uygun olmadığı, eğitim programına erişiminin engellenmesinin AİHS, AİHM kararları ve Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI:
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI'NIN SAVUNMASI: Usule ilişkin olarak, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Esasa ilişkin olarak, Anayasa ve 2547 sayılı Kanun'un 54. ve 65/a-9 maddelerine dayanılarak Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin hazırlandığı, iptali istenilen Yönetmelik hükmünün ölçülülük ilkesine ve üst hukuk normlarına uygun olduğu, tesis edilen işlemin ve dayanağı Yönetmelik maddesinin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ'NÜN SAVUNMASI: Hacettepe Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 19. maddesinde; "Lisansüstü programlara devam etmekteyken öğrencinin kendi talebi üzerine veya ilgili mevzuata göre yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası verilmesi durumunda öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir." şeklinde düzenleme yapıldığı, davacı hakkında terör örgütü üyeliğinden kesinleşmiş Mahkeme kararının bulunduğu, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan düzenlemenin halen yürürlükte olduğu ve bir yükseköğretim kurumu olarak Üniversitelerince aykırı bir fiil tespit edildiği takdirde uygulanması zorunlu bir madde olduğu, Yönetmeliğin 18. maddesinin 3. fıkrasına uygun olarak Enstitü Yönetim Kurulunca yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası kararının alınarak, davacının doktora eğitimi ile ilişiğinin kesildiği, tesis edilen işlemde hukuka ve usule aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 'Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren disiplin suçları' başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek" fiili yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren eylemlerden sayılmış olup, 'Savunma hakkı' başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasında; "Hakkında disiplin soruşturması açılan öğrenciye isnat edilen suçun neden ibaret olduğu, savunmasını yapacağı tarihten en az yedi gün önce yazılı olarak bildirilir. Bu yazıda; öğrenciden belirtilen gün, saat ve yerde savunmasını yapmak üzere hazır bulunması istenilir." hükmü, 'Disiplin cezası verilirken dikkat edilecek hususlar' başlıklı 23. maddesinde ise; "Disiplin cezalarını vermeye yetkili amirler ile disiplin kurulları bu cezalardan birini verirken, disiplin suçunu oluşturan eylemlerin ağırlığını, soruşturulan öğrencinin daha önce bir disiplin cezası alıp almadığını, davranış, tavır ve hareketlerini, işlediği fiil ve yaptığı hareket dolayısıyla pişmanlık duyup duymadığını dikkate alırlar." hükmü yer almıştır.
Disiplin hukuku ilkelerine göre, disiplin cezası verilebilmesi için yasal süreler içinde ilgili hakkında tarafsız bir soruşturmacı görevlendirilerek, disiplin soruşturması açılması, yapılacak soruşturmada varsa iddia sahipleri ile olayın açıklığa kavuşturulması için gerekli tanık ve ilgilinin ifadelerinin alınması, lehe ve aleyhe olan tüm delillerin toplanarak, olayın değerlendirilerek, soruşturma raporunun hazırlanması, hakkında soruşturma yapılan kişiye usulüne uygun şekilde yazılı savunma hakkı tanınması, disiplin suçunu oluşturan eylemlerin ağırlığı, soruşturulan öğrencinin daha önce bir disiplin cezası alıp almadığı, davranış, tavır ve hareketleri, işlediği fiil ve yaptığı hareket dolayısıyla pişmanlık duyup duymadığı yönlerinden bir değerlendirme yapıldıktan sonra eylemine uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerektiği açıktır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacı hakkında usulüne uygun olarak disiplin soruşturması yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda, davacının doktora programından ilişiğinin kesilmesine ilişkin Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden iptaline; düzenleyici işlem yönünden ise, karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, doktora programından ilişik kesilmesine ilişkin Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararı ile Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, ... veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak ..." ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 54. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; "Yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükun, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrencilere; eylem başka bir suçu oluştursa bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan bir aya kadar veya bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma veya yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları verilir." hükmü yer almış, 'Yönetmelikler' başlıklı 65. maddesinin (a) fıkrasının 9. bendinde, öğrencilerin disiplin işlemleri ile ilgili hususların Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
18/08/2012 tarih ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, yükseköğretim kurumları öğrencilerine verilecek disiplin cezaları ile soruşturma usul ve esaslarını düzenlemektir. Bu Yönetmelik yükseköğretim kurumlarındaki tüm öğrencileri kapsar." 2. maddesinde; "Bu Yönetmelik 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 54 üncü maddesi ile 65 inci maddesinin (a) fıkrasının (9) numaralı bendine dayanılarak hazırlanmıştır." 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek" fiili yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren eylemlerden sayılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, İlköğretim Bölümü doktora programına 05/08/2019 tarihinde kayıt yaptıran davacının, hakkında verilen ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 6 yıl, 3 ay hapis cezasına hükmedilmesine ilişkin kararın 10/06/2021 tarihinde kesinleşmesi üzerine, doktora programına devam edemeyeceğinden öğrenciliğinin dondurulması, uygun durum oluştuğunda devamının sağlanması için Hacettepe Üniversitesi'ne başvurduğu; Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun...tarih ve ... sayılı kararı ile Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca ilişiğinin kesilmesine karar verilmesi üzerine, anılan işlem ve bu işlemin dayanağı olan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, ... veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak ..." düzenlemesinin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, ... veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak ..." düzenlemesi hakkında: Anayasanın, 'Anayasa Mahkemesinin kararları' başlıklı 153. maddesinde; "... Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez. İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar. İptal kararları geriye yürümez. Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar." hükmü yer almıştır.
Anayasa Mahkemesi'nin 20/09/2022 tarih ve 31959 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 08/09/2022 tarih ve E:2022/54, K:2022/99 sayılı kararıyla, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun; 54. maddesinin (a) bendi, 65. maddesinin (a) fıkrasının (9) numaralı alt bendinde yer alan “... ile öğrencilerin ...” ibaresi, aynı alt bentte yer alan “... disiplin işlemleri ...” ve “... ile ilgili hususlar ...” ibareleri Anayasa'ya aykırı görülerek iptal edilmiş ve Anayasa'nın 153. maddesinin 3. fıkrası ile 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin 3. fıkrası gereğince, anılan kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi karara bağlanmıştır.
Dava konusu işlemin tesis olunduğu tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesinin anılan kararının henüz yürürlüğe girmemiş olması ve dolayısıyla 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun; 54. maddesinin (a) bendinin, 65. maddesinin (a) fıkrasının (9) numaralı alt bendinde yer alan “... ile öğrencilerin ...” ibaresinin, aynı alt bentte yer alan “... disiplin işlemleri ...” ve “... ile ilgili hususlar ...” ibarelerinin yürürlükte olduğu ve Yönetmelik kuralının üst normlara uygun olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, 09/02/2023 tarih ve 32099 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7437 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile yeniden düzenlenen 2547 sayılı Kanun'un 54. maddesinde, yükseköğretim kurumlarının öğrencilerine uygulanabilecek disiplin cezalarının, kınama, yükseköğretim kurumundan bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma, yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl için uzaklaştırma, yükseköğretim kurumundan iki yarıyıl için uzaklaştırma ve yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası olduğu hükme bağlanmış ve anılan cezaları gerektiren fiiller Kanun'da sayma suretiyle belirtilmiştir.
Doktora programından ilişiğin kesilmesine ilişkin Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve... sayılı kararı hakkında: Anayasanın 'Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi' başlıklı 42. maddesinde; kimsenin, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı, öğrenim hakkının kapsamının kanunla tespit edileceği ve düzenleneceği, bu faaliyetlerin her ne suretle olursa olsun engellenemeyeceği düzenlenmiştir. Öğrenciler için uygulanacak disiplin kuralları içerisinde ağır disiplinsizlik eylemleri için eğitim veya öğretim kurumlarından öğrencilerin çıkarılmasını öngören düzenlemeler getirilebilirse de, eğitim ve öğretim kurumlarınca öğrenciler için eğitim ve öğretim faaliyetleri süresince uygulanacak disiplin kurallarını düzenleyen dava konusu Yönetmeliğin disiplin cezası verilmesini gerektiren eylemlerin öğrencilik statüsü devam ederken işlenmesi halinde uygulanabileceği açık olup, öğrenciliğe giriş tarihinden öncesine ait eylemlerin, Yönetmelik kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmamaktadır.
Uyuşmazlıkta; her ne kadar davacı hakkında dava konusu Yönetmelik hükmü uyarınca yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunmakta ise de; mahkumiyet hükmüne konu fiilin 01/01/2012 tarihli olduğu, davacının 05/08/2019 tarihinde doktora programına kayıt yaptırdığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, öğrenciliğe giriş tarihinden önce işlenen suç için hakkında mahkumiyet kararı bulunduğu gerekçesiyle tesis edilen doktora programından ilişiğin kesilmesine ilişkin Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ...sayılı kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın; Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, ... veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak ..." düzenlemesi yönünden davanın reddine; Doktora programından ilişiğin kesilmesine ilişkin Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Ana Bilim Dalı, İlköğretim Bölümü Doktora Programına 05/08/2019 tarihinde kayıt yaptıran davacı tarafından, hakkında verilen ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 6 yıl, 3 ay hapis cezasına hükmedilmesine ilişkin kararın 10/06/2021 tarihinde kesinleşmesi üzerine, hapis cezası aldığı ve doktora programına devam edemeyeceğinden bahisle öğrenciliğinin dondurulması, uygun durum oluştuğunda devamının sağlanması talebiyle davalı idarelerden Hacettepe Üniversitesi'ne yapılan başvuru sonucunda; Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca ilişiğinin kesilmesine karar verilmesi üzerine, anılan işlem ve bu işlemin dayanağı olan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla,...veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak..." düzenlemesinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın usule yönelik iddiası kabul edilmeyerek işin esası incelendi:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
Davanın açıldığı tarihteki haliyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Öğrencilerin disiplin işleri" başlıklı 54. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; 'Yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrencilere; eylem başka bir suçu oluştursa bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan bir aya kadar veya bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma veya yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları verilir.' hükmüne yer verilmiş olup, "Yönetmelikler" başlıklı 65. maddesinin (a) fıkrasının (9) numaralı bendinde; öğrencilerin disiplin işlemlerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 18/08/2012 tarih ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin "Dayanak" başlıklı 2. maddesinde; 'Bu Yönetmelik 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 54 üncü maddesi ile 65 inci maddesinin (a) fıkrasının (9) numaralı bendine dayanılarak hazırlanmıştır.' düzenlemesine yer verilmiş; "Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren disiplin suçları" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; 'Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek' fiili yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren eylemler arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla,...veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak..." düzenlemesi yönünden yapılan inceleme:
Anayasa Mahkemesi’nin 08/09/2022 tarih ve E:2022/54, K:2022/99 sayılı kararıyla; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 54. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi ile 65. maddesinin (a) fıkrasının (9) numaralı alt bendinde yer alan “...ile öğrencilerin...”, “...disiplin işlemleri...” ve “…ile ilgili hususlar...” ibareleri yönünden, '30. Kuralla yükseköğretim öğrencilerinin disiplin işlemleri ile ilgili hususların düzenlenmesi yetkisi YÖK’e verilmiş ancak Kanun’un 54. maddesinin (a) fıkrasında düzenlenen disiplin suç ve cezalarına işaret ettiği anlaşılan disiplin işlemleri ile ilgili hususlar belirli bir açıklık ve kesinlikte ortaya konulmamıştır.
31. Kural, disiplin cezası gerektiren eylemlerle disiplin cezalarının belirlendiği ancak disiplin suç ve cezaları arasında yeterli bağlantının kurulmadığı bir alanda idareye söz konusu alanın yönetmelikle düzenlenmesi yetkisini vermektedir. Bu durumda, ilgililerin hangi somut fiil ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun uygulanacağını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkân tanıyacak şekilde belirliliğe sahip olmayan düzenlemelerle idareye verilen yetkinin çerçevesinin çizildiği söylenemez.
32. Bu itibarla kural belirlilik ve yasama yetkisinin devredilemezliği ilkeleriyle bağdaşmamaktadır.' gerekçeleriyle iptal kararı verilmiş olup, karar 20/09/2022 tarih ve 31959 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Diğer taraftan, davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 18/08/2012 tarih ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği, 11/03/2023 tarih ve 32129 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Ayrıca, 09/02/2023 tarih ve 32099 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7437 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun’un 54. maddesi yeniden düzenlenerek, öğrencilerin disiplin işlerine ilişkin düzenlemeler hüküm altına alınmıştır.
Bu durumda, 11/03/2023 tarih ve 32129 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile 18/08/2012 tarih ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldığı anlaşıldığından, dava konusu anılan Yönetmeliğin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla,...veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak..." düzenlemesi yönünden karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava konusu Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ...sayılı kararı yönünden yapılan inceleme:
Anayasamızın "Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi" başlıklı 42. maddesinde; kimsenin, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı, öğrenim hakkının kapsamının kanunla tespit edileceği ve düzenleneceği, bu faaliyetlerin her ne suretle olursa olsun engellenemeyeceği düzenlenmiştir.
Öğrenciler için uygulanacak disiplin kuralları içerisinde ağır disiplinsizlik eylemleri için eğitim veya öğretim kurumlarından öğrencilerin çıkarılmasını öngören düzenlemeler getirilebilirse de, eğitim ve öğretim kurumlarınca öğrenciler için eğitim ve öğretim faaliyetleri süresince uygulanacak disiplin kurallarını düzenleyen dava konusu Yönetmeliğin disiplin cezası verilmesini gerektiren eylemlerin öğrencilik statüsü devam ederken işlenmesi halinde uygulanabileceği açık olup, öğrenciliğe giriş tarihinden öncesine ait eylemlerin, Yönetmelik kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmamaktadır.
Uyuşmazlıkta; her ne kadar davacı hakkında dava konusu Yönetmelik hükmü uyarınca yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunmakta ise de; mahkumiyet hükmüne konu fiilin 01/01/2012 tarihli olduğu, davacının 05/08/2019 tarihinde doktora programına kayıt yaptırdığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, öğrenciliğe giriş tarihinden önce işlenen suç için hakkında mahkumiyet kararı bulunduğu gerekçesiyle tesis edilen doktora programından ilişiğin kesilmesine ilişkin Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ...sayılı kararında hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla,...veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak..." düzenlemesi yönünden KONUSU KALMAYAN DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA oybirliğiyle,
2. Dava konusu Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararı yönünden İPTALİNE oyçokluğuyla,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta giderleri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 29/04/2025 tarihinde karar verildi.
KARŞI OY :
(X-) Dava; davacı tarafından, doktora programından ilişiğinin kesilmesine ilişkin Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararı ile dayanağı olan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla,...veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak..." düzenlemesinin iptali istemiyle istemiyle açılmıştır.
18/08/2012 tarih ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 'Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren disiplin suçları
' başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek" fiili yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren eylemler arasında sayılmıştır.
Uyuşmazlıkta; davacı hakkında 2012 suç tarihli fiili nedeniyle ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararıyla silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 6 yıl, 3 ay hapis cezasına hükmedildiği, anılan kararın 10/06/2021 tarihinde kesinleştiği, davacının Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, İlköğretim Bölümü doktora programına 05/08/2019 tarihinde kayıt yaptırdığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrencilerin suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek fiili nedeniyle yükseköğretim kurumundan çıkarma disiplin cezası ile cezalandırılmaları için söz konusu eylemi işlediklerinin öğrencilik statüleri devam etmekte iken Mahkeme kararı ile kesinleşmiş olması gerekmektedir.
Her ne kadar davacı hakkında verilen mahkumiyet kararına konu fiilin 2012 tarihli olduğu görülmekte ise de, davacının öğrenci iken mahkumiyet kararının kesinleştiği dolayısıyla öğrencilik dönemine yansıdığı, bu sebeple davacı hakkında anılan Yönetmeliğin disiplin hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşıldığından, davacının doktora programından ilişiğinin kesilmesine ilişkin Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun... tarih ve... sayılı kararında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.