T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7254
Karar No : 2024/6030
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Madencilik Sanayi ve Ticaret
Limited Şirketi
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; Van ili, Merkez ilçesinde bulunan Sicil:… sayılı II (a) grubu maden (kalker) işletme ruhsat sahası ile ilgili olarak, Maden Kanunu 12/7. maddesi uyarınca işletme ruhsat sahası dışında faaliyette bulunulduğunun tespit edilmesi nedeniyle davacı şirket hakkında tesis edilen 25.098,00 TL idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden … tarih ve E…. sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Davalı İdare tarafından gerçekleştirilen 27/11/2017 tarihli tetkik heyeti raporunda ruhsat sahası dışındaki üretimin kimin tarafından yapıldığı konusunda bir tespit bulunmadığı, anılan alanın belli bir kısmında davacı şirketin Çevre Birliği ile yapılan anlaşma gereği katı atık bertaraf tesisi hakkında gerekli sedde yapımı için çalıştığı, davacı şirketin işletme ruhsat sahası dışında üretim yaptığına ilişkin dava dosyasına sunulmuş başkaca bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, davacının söz konusu alanlarda faaliyet gösterdiğine ilişkin somut ve yeterli bir tespitin yapılmadığı görüldüğünden, eksik inceleme neticesinde tesis edilen idari para cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idare tarafından düzenlenen 29/11/2017 tarihli raporda; davacı şirketin ruhsatlı alanı içerisinde ancak işletme izni dışındaki Van ili Tuşba İlçesi … Mahallesi … nolu parselde faaliyette bulunduğu 5913,68 m³ üretim yapıldığı yönünde tespitlerin yapıldığı, davacı tarafından söz konusu alanda çalışıldığının kabul edildiği ancak bu çalışmanın Van Mahalli İdareleri Sürdürülebilir Çevre Yönetimi Birliği'yle yapmış olduğu anlaşmaya dayalı olduğu, davacının anlaşma olarak bahsettiği, aslında bir taahhütname niteliği taşıyan ve dosyaya bir örneği eklenen İnşaat Hafriyat Yıkıntı Atıklarının Depolanması Sahası Değerlendirme Raporu'nun 5. maddesinde; başkaca Kurumların mevzuatı gerektiriyor ise gerekli izinlerin 3. şahıslar/firmalarca alınacağı yönünde düzenleme yer aldığı, Maden Kanunu'na göre ruhsatlı sahalarda işletme faaliyetlerinin yapılabilmesi için işletme izni ve işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının alınması gerektiği de dikkate alındığında, davacının söz konusu taahhütname dışında bir izin almadığı Van Mahalli İdareleri Sürdürülebilir Çevre Yönetimi Birliği'ne taahhütname vererek ruhsatlı ancak işletme izni olmayan alanda madencilik faaliyeti yürüttüğü anlaşılan davacı tarafından söz konusu alan için gerekli izinleri almadığı dikkate alındığında davalı idarece tesis edilen 25.098,00 TL idari para cezasına ilişkin kısım yönünden … tarih ve E…. sayılı işlemin iptali yönündeki Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idarenin 06.09.2017 tarihli makam oluru ile görevlendirilen mahallinde tetkik heyeti tarafından izin alanı dışında herhangi bir faaliyetin bulunmadığının rapor edildiğini, Van Mahalli İdareleri Sürdürülebilir Çevre Yönetimi Birliği'ne tahsisli 494 nolu parselde Van Belediyesi hafriyat alanı sedde yapımında kullanıldığını, müvekkili ile hiçbir ilgisi bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Van ili, merkez ilçesi, … köyü sınırlar dahilinde bulunan II(a) grubu S:… nolu kalker maden ruhsatı 12/03/2011 tarihinde davacı adına düzenlenmiştir. Davalı idare tarafından görevlendirilen tetkik heyeti tarafından düzenlenen 29/11/2017 tarihli raporda özetle "..Van Büyükşehir Belediyesine ait Tuşba ilçesi… Mahallesi, … Mevkiinde … nolu parsellerdeki çalışmaların devam ettiği, yapılan çalışmanın amacının katı atık bertaraf etmek olduğu, Van Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile katı atıkların bertaraf edilmesine ilişkin yetkilerini Çevre Birliğine devredildiği, Çevre Birliğinin de hafriyat alanının sedde yapımı için davacı şirketle anlaştığı, yapılan imalat ölçüsünde, S:… sayılı saha dışından, S:… sayılı saha içinden 54.595,63 m³, S:… sayılı saha içinde kalan kısmından ise (işletme izni alanı dışından) 5913,68 m³ üretim yapıldığının tespit edildiği..." anlaşılmaktadır.
Davalı idare tarafından, davacı şirketin, Van ili, Merkez ilçesinde bulunan Sicil:… sayılı II (a) grubu maden (kalker) işletme ruhsat sahası ile ilgili olarak, Maden Kanunu 12/7. maddesi uyarınca işletme ruhsat sahası dışında faaliyette bulunulduğunun tespit edilmesi nedeniyle davacı şirket hakkında tesis edilen 25.098,00 TL idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden … tarih ve E… sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan "Üretim ve sevkiyat" başlıklı 12. maddesinin 7. fıkrasında;"Ruhsatlı, ancak üretim veya işletme izni olmadan aynı grupta üretim yapıldığının tespiti halinde, üretim faaliyetleri durdurularak 20.000 TL idari para cezası uygulanır." hükmüne, "Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı 13. maddesinin 2. fıkrasında; "Arama ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 1.000 TL, işletme ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 10.000 TL olup, bu bedeller ile bu Kanun gereğince uygulanan idari para cezaları her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır..." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3213 sayılı Kanunun "Üretim ve sevkiyat" başlıklı 12. maddesinin 7. fıkrası düzenlemesi gereğince, ruhsatlı ancak üretim veya işletme izni olmadan aynı grupta üretim yapılması halinde 20.000 TL idari para cezası verileceği hükme bağlanmış, aynı Kanunun 13. maddesinin 2. fıkrasında, idari para cezalarının her yıl yeniden değerleme oranı nispetinde artırılacağı düzenlenmiştir.
Davalı idare tarafından görevlendirilen tetkik heyeti tarafından düzenlenen 29/11/2017 tarihli rapor ile dava dosyasında yer verilen bilgi ve belgelerden Van Büyükşehir Belediyesine ait Tuşba ilçesi, … Mahallesi, … Mevkiinde … nolu parsellerde ki çalışmaların devam ettiği, yapılan çalışmanın amacının katı atık bertaraf etmek olduğu, Van Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile katı atıkların bertaraf edilmesine ilişkin yetkilerini Çevre Birliğine devredildiği, Çevre Birliğinin de hafriyat alanının sedde yapımı için davacı şirketle anlaştığı, yapılan imalat ölçüsünde, S:… sayılı saha dışından, S:… sayılı saha içinden 54.595,63 m³, S:… sayılı saha içinde kalan kısmından ise (işletme izni alanı dışından) 5913,68m³ üretim yapıldığının tespit edildiği, şirket yetkilisi tarafından söz konusu ocağın ruhsat sahaları içinde kalan kısmında belirtilen izinlere istinaden çalıştığını, çıkan malzemenin katı atık depolama yerinin sedde yapımında kullanıldığını, ocağın işletme izni dışında kalan kısmında ise başka firmaların faaliyet gösterdiğini beyan ettiği; söz konusu ocakta yapılan incelemelerde, ocaktaki kireçtaşlarının tektonizma etkisi ile oldukça fazla ayrışmış, killeşmiş, kırıklı ve çatlaklı yapıda olduğu, ocak veriminin düşük olduğunun görüldüğü, katı atık depolama tesisin sedde kısmında ocaktan çıkan malzemenin de kullanıldığı, ocakta kim/kimler tarafından üretim yapıldığı hakkında bir tespitte bulunulmadığı görülmektedir.
29/11/2017 tarihli tetkik heyeti raporunda ruhsat sahası dışındaki üretimin kimin tarafından yapıldığı konusunda bir tespitin olmadığı, davacının söz konusu alanlarda faaliyet gösterdiğine ilişkin davalı idarece yeterli bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı görüldüğünden, uyuşmazlıkta, dava konusu işlemde cezalandırmaya esas alınan fiilin sübuta ermediği açıktır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüne ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 28/11/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.