T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7305
Karar No : 2024/7032
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı vekili tarafından, Adana ili, Seyhan ilçesi, ... Köyü, ... sayı, ... sicil numaralı IV. grup kaya tuzu arama ruhsat sahasının sahibi olan müvekkilinin, arama ruhsat sahası ile ilgili olarak işletme ruhsatı verilmesine ilişkin 16.12.2019 tarihli başvurusunun reddine dair ETKB Taşınmaz Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mevzuat hükümleri gereğince maden işletme ruhsatı talepleri ile ilgili Bakanlığın gerekli izni vermesi için 3213 sayılı Kanun ile görev ve yetkilerle donatıldığı, bununla birlikte 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Bakanlık bünyesinde Taşınmaz Komisyonu'nun kurulduğu anlaşılmakla birlikte, verilen bu yetkiler ve kurulan Komisyon ile işlemlerini yürüten davalı idarece, davacının ''uhdesinde bulunan taşınmazların devrine ilişkin başvurusunun 07.11.2019 tarihli listede kabul edildiği, arama ruhsatlarının işletme ruhsatına dönüşebilmesi için 2018 yılı Aralık ayında hazırlanan 35. listenin içinde onaya sunulan işletme projelerinin ve güvenlik soruşturmalarının da tamamlanması gerektiğinden'' bahisle yaptığı 16.12.2019 tarihli başvurusunun 3213 sayılı Maden Kanunu ve ilgili Yönetmeliklerin çizdiği izin prosedürü dahilinde değerlendirilip işlem tesis edilmesi gerekirken, herhangi bir gerekçe (usulsüzlük, eksiklik veya güvenlik soruşturmasının olumsuzluğu) olmaksızın tesis edilen Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü Taşınmaz Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı işleminde (davacının arama ruhsat sahası açısından) hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, madenlerin taşınmaz mal niteliğinde olduğu, 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi doğrultusunda faaliyetlerini sürdüren Taşınmaz Komisyonu’nun dava konusu işlemi tesis etme yetkisinin bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının Adana ili, Seyhan ilçesi, ... Köyü, ... sayı, ... sicil numaralı IV. grup kaya tuzu arama ruhsat sahası ile ilgili olarak, ... tarih ve ... sayılı dilekçe ve ekleriyle işletme ruhsatı verilmesine ilişkin talepte bulunduğu, konu ile ilgili olarak yerinde tespit yapıldığı ve Mahallinde Tetkik Heyet Raporu düzenlendiği, nihayetinde 15.05.2018 tarihli rapor ile işletme izni ve işletme ruhsatı verilmesinin uygun olduğu yönünde görüş verildiği, davacı tarafından ''uhdesinde bulunan taşınmazların devrine ilişkin başvurusunun 07.11.2019 tarihli listede kabul edildiği, arama ruhsatlarının işletme ruhsatına dönüşebilmesi için 2018 yılı Aralık ayında hazırlanan 35. listenin içinde onaya sunulan işletme projelerinin ve güvenlik soruşturmalarının da tamamlanması gerektiğinden'' bahisle yaptığı 16.12.2019 tarihli başvurusunun, ETKB Taşınmaz Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işlemi ile reddi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (f) bendinde, idarî dava dileçelerinin "husumet" yönünden inceleneceği belirtilmiş, 6. fıkrasında, ilk incelemeye tâbi hususların tespiti hâlinde davanın her aşamasında 15. maddenin uygulanacağı hükme bağlanmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde ise, "3/f bendine göre, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması hâlinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine" karar verileceği ifade edilmiştir.
12/09/2018 tarih ve 30533 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde, "Kamu kurum ve kuruluşları (belediyeler ve il özel idareleri hariç) ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait şirketler, kendi mülkiyetlerinde veya tasarruflarında bulunan taşınmazlarıyla ilgili olarak; kamu kurum ve kuruluşları, vakıf, dernek veya bunların şirketlerine, gerçek veya tüzel kişilere; satış, kira, irtifak, takas, tahsis, devir ve benzeri her türlü tasarrufa yönelik işlemlerini, bakanlıklar ile bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşlarında bakan yardımcısı, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında üst yönetici başkanlığında teşkil ettirilen komisyonlar vasıtasıyla yapacaklardır. Söz konusu komisyonlarca izin başvuru ve sonuçları Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında Cumhurbaşkanlığına bildirilecektir..." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen Genelge'de tanımlanan görevlerin yerine getirilmesi amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Genelgeye uygun bir şekilde taşınmaz komisyonu oluşturulmuştur.
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından Adana ili, Seyhan ilçesi, ... Köyü, ... sayı, ... sicil numaralı IV. grup kaya tuzu arama ruhsat sahası ile ilgili olarak yapılan işletme ruhsatı başvurusunun ... tarih ve ... sayılı ETKB Taşınmaz Komisyonu kararıyla reddedildiği, anılan komisyon kararına ekli listede ayrıntısı verilen ve aralarında uyuşmazlık konusu işletme ruhsat talebinin de bulunduğu 53 adet talebin yapılan değerlendirme sonucunda uygun olmadığına karar verildiği, bu kararın Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle davacıya bildirilmesi üzerine işbu davanın açıldığı görülmektedir.
Her ne kadar talebin reddine ilişkin bildirim Genel Müdürlük tarafından yapılmış ise de, davacının başvurusu, Bakanlık Taşınmaz Komisyonu kararına istinaden reddedilmiş olup, davacı tarafından da Taşınmaz Komisyonu kararının tarih ve sayısı verilmek suretiyle anılan kararın iptalinin istenildiği açık olduğundan, davanın hem Bakanlık hem de MAPEG husumetiyle görülüp karara bağlanması gerekmektedir.
Bu itibarla; Mahkemesince, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın da hasım konumuna alınarak dosya tekemmül ettirildikten sonra bir karar verilmesi gerektiğinden, eksik hasım ile görülen dava neticesinde verilen İdare Mahkemesi kararında ve bu karara yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 18/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.