T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7568
Karar No : 2024/7770
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVACI) ...
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... Üniversitesi ... Anabilim Dalı Doktora öğrencisi iken bir yarıyıl uzaklaştırma cezası verilmesine, tezinin reddedilmesine, ... tarihinde Enstitü Biyoteknoloji Anabilim Dalı Doktora programından ilişiğinin kesilmesine ilişkin Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında;
Dava konusu işlemin, davacıya bir yarıyıl uzaklaştırma cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden; davacıya bir yarıyıl uzaklaştırma cezasının nedeninin ... tarihinde tutulan Jüri tutanağında ve Enstitü Yönetim Kurulu kararında belirtilen eyleme dayandığı, atılı fiilin en geç Jüri tutanağının düzenlendiği ... tarihinde olduğu dikkate alındığında, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin 13/3. maddesinde öngörülen 2 yıllık zamanaşımı geçtikten sonra ... tarihli işlemle verilen disiplin cezasında zamanaşımının geçmesi nedeniyle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin bu kısım yönünden iptaline karar verilmiştir.
Dava konusu işlemin, davacının tezinin reddedilmesine ve ilişiğinin kesilmesine ilişkin kısmı yönünden; Mahkemece, 04.01.2019 tarihli kararı ile davacının doktora tezinde intihal yapıp yapmadığının tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılması kararı sonrasında düzenlenen ve 25.02.2020 tarihinde kayda alınan Bilirkişi Raporunda özetle, ”...'ın eski doktora tez danışmanı ...'ın ve son danışmanı ...'ın belirttiği tüm intihal ve sahtecilik iddialarının yapıldığı belirlenmiştir. Doktora tez konusuyla ilgili ulusal ve uluslararası patent başvurusunun tezde yapılan intihal ve sahtecilikle ilgili olmadığı görüşündeyiz. Hakkında etik ihlal ihbarı bulunan ...'ın etik ihlalde bulunduğu, etiğe aykırı eyleminin intihal ve sahtecilik olduğu sonucuna varılmıştır.” görüşüne yer verildiği, bu durumda, dosyada bulunan Jüri üyelerince düzenlenen raporlar, danışman görüşleri, Etik Kurulu kararı öncesi yaptırılan incelemeler ve Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, davacının Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsüne verdiği doktora tezinde intihal olduğu sonucuna varılarak davanın bu kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı İddiaları; Davacı vekili tarafından, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, intihal iddiası ve iddiaya karşılık gelen tez bölümlerinin gerçekten incelendiğini ortaya koyacak tek bir bilimsel veri sunulmadığı, sonuç kısmında davaya sebep olan intihal suçlamasında bulunan iki hocanın belirlediği tüm intihal ve sahtecilik iddiaların yapıldığının belirtilmesi ile yetinildiği, raporda yuvarlak ve üstün körü ifadelerle yetinildiği, intihal olmadığına ilişkin delillerin raporda değerlendirilmediği, dolayısıyla maddi gerçeği ortaya çıkarmayan bir bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağı, müvekkilin başarılı bir akademisyen olduğu, 15 yıl çalıştığı konu üzerine vardığı sonuçlara göre kanser aşısı yaptığı, hayvan denemeleri tamamlanmış başarılı sonuçlar alındığı, müvekkilinin tezinde yer alan çalışması için yapmış olduğu patent başvurusunun kabul edildiği, patent başvurusunun kabul edilme süreçlerinde de intihal taraması yapıldığı, patent başvurusunda çalışmanın intihal içerdiğine yönelik bir tespitin olmaması tezde intihal suçlamasının bir iftiradan ibaret olduğunu kanıtladığı, duruşma isteminin Mahkemece göz ardı edildiği, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiği ileri sürülerek davanın reddine ilişkin kısmının bozulması istenilmiştir.
Davalının İddiaları; Disiplin cezasına konu intihal eyleminin öğrenilme tarihinin, Etik Kurulu tarafından intihalın varlığına ilişkin karar veriliği tarih olduğu, bu haliyle intihal eylemi öğrenildikten sonra yedi ay içinde ceza verildiği ileri sürülerek davanın bu kısmı yönünden istinaf kararının bozulması istenilmiştir.
KARŞI TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca karşılıklı olarak temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Dosyanın incelenmesinden, davacının doktora tezi savunma sınavından önce jüri üyeleri tarafından tutulan tutanak ile tezde intihal bulunup bulunmadığının araştırılması için tezin Üniversite Etik Kurulu'na gönderildiği ve yapılan incelemeler sonucunda tezde intihal bulunduğunun tespiti üzerine doktora tezinin reddi ile doktora öğrenciliğinden ilişiğinin kesilmesine karar verildiği görülmektedir.
2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin yollamada bulunduğu 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Bilirkişiye başvurulmasını gerektiren haller" başlıklı 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. (Değişik cümle: 3/11/2016-6754/49 md.)" düzenlemesi bulunmaktadır.
Akademik çalışmalarda intihal bulunup bulunmadığına ilişkin yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenecek raporlarda, çalışmanın intihal olduğuna ilişkin kısımlarının tek tek bilirkişilerce incelenerek, hangi kısmın hangi eserden alındığının açık bir şekilde belirtilerek intihalin varlığının detaylı olarak ortaya konulması zaruridir.
İş bu davada esas alınan bilirkişi raporunun incelenmesinden, davacının doktora tezinin hangi kısımlarının intihal içerdiği, intihal içeren kısmın hangi eserden alındığının detaylı ve net bir şekilde ortaya konulmadığı, davacının tez danışmanın belirttiği tüm intihal ve sahtecilik iddialarının gerçek olduğunun belirtilmesi ile yetinildiği görülmektedir.
Bu durumda, bilirkişi raporunun bu haliyle yetersiz olduğu, ek bilirkişi raporu ile intihal olgusunun açık ve net bir şekilde ortaya konulması gerekirken, bu haliyle hükme esas alınmasında hukuka uygunluk bulunmadığı, dolayısıyla istinaf kararının bu kısmının eksik inceleme sebebiyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava Konusu İşlemin, Davacının Tezinin Reddedilmesine Ve İlişiğinin Kesilmesine İlişkin Kısmı Yönünden Yapılan İnceleme;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Dava Konusu İşlemin, Davacıya Bir Yarıyıl Uzaklaştırma Cezası Verilmesine İlişkin Kısmının Yönünden Yapılan İnceleme;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un "Temyiz" başlığını taşıyan 46. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.
Uyuşmazlıkta; davacı tarafından iptali istenen üniversiteden bir yarıyıl uzaklaştırılmasına ilişkin disiplin cezasının, öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğurmadığından, davanın bu kısmının 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesi kapsamına girmeyeceği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın, Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının;
a) Dava konusu işlemin, davacıya bir yarıyıl uzaklaştırma cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden, TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
b) Dava konusu işlemin, davacının tezinin reddedilmesine ve ilişiğinin kesilmesine ilişkin kısmı yönünden, ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 27/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.