T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/8031
Karar No : 2025/3227
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Fırat Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu ... Bölümü öğrencisi olan davacının, azami öğrenim süresini dolduran ve müfredattaki derslerden altı ve daha fazlasını almayan öğrenciler içinde bulunduğundan bahisle bölümden ilişiğinin kesilmesine ilişkin 26.11.2018 tarihli Fırat Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu işleminin, bu işleme dayanak olan ... tarih ve ... sayılı Fırat Üniversitesi Senatosu kararı ile Fırat Üniversitesi Önlisans ve Lisans Yönetmeliği'ne ait Senato Esasları'na eklenen 21/3 (a) maddesinin ve Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı'nın ... tarihli, ... sayılı kararının (1) numaralı bendinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının Üniversitedeki bölümüne 2011 yılında kayıt yaptırdığı, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44/c maddesi uyarınca azami öğrenim sürelerin yüksekokullar için 4 yıl olarak belirlendiği, aynı Kanuna eklenen, 26.11.2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren geçici 67. maddede ise; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmayacağının düzenlendiği, adı geçen kanuni düzenlemenin uygulanması için azami sürelerin başlangıç tarihi olarak 2014-2015 eğitim döneminin güz yarıyılının esas alındığı, buna göre davacının azami öğrenim süresini tamamladığının tespiti üzerine 26.11.2018 tarihinde ilişiğinin kesildiği, davacının bölümüne ilişkin eğitim ve öğretim çizelgesinden bu süreler içerisinde 33 dersi başarıyla tamamlaması gerektiği, ancak davacıya ait transkriptin incelenmesinden aldığı derslerden başarılı olamadığı, ayrıca devam koşulunu yerine getirmediği ve alıp da başarılı olamadığı ders sayısının 18 olduğu, davacının bölümünden ilişiğin kesilmesine ilişkin dava konusu 26.11.2018 tarihli Fırat Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu işleminin dayanağını oluşturan Fırat Üniversitesi Senatosu kararıyla Senato Esasları'na eklenen dava konusu diğer bir işlem olan "Azami öğrenim süresi sonunda, kayıtlı olduğu programdan hiç almadığı ve/veya alıp da devam koşulunu yerine getirmediği ders sayısı altı ve daha fazla olan olan öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir." hükmünün incelenmesinden; Üniversite Senatosu'nun 2547 sayılı Kanun uyarınca böyle bir düzenleme için yetkisinin olduğu, 2547 sayılı Kanun ile son sınıf öğrencilerine başarısız oldukları bütün dersler için tanınan ek sınav hakkının dava konusu bu düzenleme ile bağdaşıp bağdaşmadığı yönünden ise bu haktan yararlanmak için öncelikle öğrencinin bütün derslerini alarak o dersin sınavlarına girmesi gerektiği, ancak bu koşulu sağladıktan sonra bu derslerden başarısız olması halinde ek sınav hakkından yararlanabileceği, hiç almadığı ya da alıp da devam şartını sağlayamadığı ders sayısı altı ve daha fazla olan olan öğrencinin sınav hakkından yararlandırılmayacağı, aksi bir düşüncenin hiç girmemek suretiyle almadığı ya da devamsızlık nedeniyle alamadığı dersi bulunan bir öğrencinin ek sınavdan yararlandırılması sonucunda sadece sınavlarına girerek başarılı sayılması gibi mevzuatta öngörülmeyen bir sonuç doğurabileceği, bu haliyle dava konusu bu düzenlemenin, öğrencilerin ek sınav hakkını ortadan kaldıran hukuka aykırı olan bir düzenleme olmayıp üniversite eğitimi ile ilgili bir standart getirmeye yönelik olduğu, mezkur düzenlemenin Anayasayla teminat altına alınan eğitim hakkını ihlal edecek bir yönünün bulunmadığı, aksine bu hakkı kanuni düzenleme sınırları içerisinde tertip eden bir mahiyete sahip olduğu, bu durumda, son sınıf öğrencisi olan ve 4 yıllık azami okul süresinin sonunda devam koşulunu yerine getirmediği anlaşılan ve alıp da geçemediği ders sayısı 6 olan ve ayrıca hiç almadığı 12 dersi bulunan davacının, dava konusu edilen, aktarılan gerekçelerle hukuka uygun olduğu görülen ... tarih, ... sayılı Fırat Üniversitesi Senatosu kararı ile Fırat Üniversitesi Önlisans ve Lisans Yönetmeliği'ne ait Senato Esasları'na 21/3(a) maddesi olarak eklenen düzenleme ile tanınan ek sınav hakkı için gerekli olan şartı sağlamadığı, dolayısıyla bu düzenlemeye istinaden tesis edilen dava konusu 26.11.2018 tarihli Fırat Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu işleminde de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı, öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nunda kesin ve yürütülmesi gerekli olmayan işlemlere karşı açılan davaların reddedileceğinin belirtildiği, dava dilekçesinde her ne kadar dava konusu işlemler arasında Fırat Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı'nın ... tarihli, ... sayılı kararının (1) numaralı bendine de yer verilmiş olsa da bu işlem dava konusu düzenleyici işlemle bireysel işlem arasında kalan hazırlayıcı işlem mahiyetinde olduğundan bu işlem yönünden de davanın reddi gerektiği gerekçesiyle bahisle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; 2547 sayılı Kanun'un 44. maddesinin (b) ve (c) bentlerinden bahsedilerek, kanuna dayanılarak hazırlanan ve ek sınav hakkının usul ve esaslarının yanı sıra lisans ve ön lisans eğitiminde uygulanacak olan diğer usul ve esaslar ile uyulması gereken kuralların belirlendiği Yönetmelikte öncelikle dersleri almak ve başarmanın öğrencilik yükümlülüğü olduğu, zorunlu derslerin mutlaka alınması gerektiği ve öğrencinin devamsız olduğu ya da başarısız olduğu dersleri öncelikli olarak alma zorunluluğunun bulunduğu, bunun yanı sıra bir dersten hangi not alındığında başarısız, hangi not alındığında ise başarılı olunacağı hususlarının da düzenlendiği, dolayısıyla bir öğrencinin zorunlu dersleri alması gerektiği, bu derslerin alttan olması halinde ya da devamsızlık nedeniyle bu derslerden başarısız olunması halinde öncelikli olarak bu derslerin alınmasının zorunlu olduğu, ayrıca değerlendirme ve notlandırma esaslarından da bir öğrencinin hiç alamadığı/almadığı derslerin yanı sıra girip başarısız olduğu derslerin aynı şeyi ifade ettiğini kabul etmenin hukuken mümkün olmadığı, bir öğrencinin önlisans eğitimi sırasında öncelikli ve zorunlu olarak programdaki dersleri alması gerektiği ve hiç almadığı bir ders için de ek sınav hakkı olduğundan bahsedilemeyeceği, aksi bir yorum yapıldığında ön lisans eğitimi alan bir öğrencinin dört yıl boyunca ya da lisans eğitimi alan bir öğrencinin ise yedi yıl boyunca hiç almadığı bütün dersler için ek sınav hakkının olduğu gibi bir sonucun ortaya çıkacağı ve bunun 2547 sayılı Kanunun 44. maddesi ile öğrencilere son şans olarak verilen ek sınav hakkının amacını aşan bir yorum olacağı, bu nedenle ilk derece mahkemesi tarafından davanın reddi yönünde verilen kararın gerekçesinin hukuka uygun olduğu, bunun yanı sıra belirtilen ek gerekçenin de eklenmesi gerektiği belirtilerek, istinaf başvurusunun aktarılan gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemlerin kanuni dayanaktan yoksun ve hukuka aykırı olduğu, kendisine ek sınav hakkı tanınması gerektiği, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile isteme konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; Fırat Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu ... Bölümü öğrencisi olan davacının, azami öğrenim süresini dolduran ve müfredattaki derslerden altı ve daha fazlasını almayan öğrenciler içinde bulunduğundan bahisle bölümden ilişiğinin kesilmesine ilişkin 26.11.2018 tarihli Fırat Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu işleminin, bu işleme dayanak olan ... tarih, ... sayılı Fırat Üniversitesi Senatosu kararı ile Fırat Üniversitesi Önlisans ve Lisans Yönetmeliği'ne ait Senato Esasları'na eklenen 21/3 (a) maddesinin Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı'nın ... tarihli, ... sayılı kararının (1) numaralı bendinin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44/b maddesinde; "Yükseköğretim kurumlarında, (...) kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı (...) eğitim-öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir." düzenlemesine yer verilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44/c maddesinde; "Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar. (...) Ancak bu süreler sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları bütün dersler için iki ek sınav hakkı verilir. Bu sınavlar sonunda başarısız ders sayısını beş derse indirenlere bu beş ders için üç yarıyıl, ek sınavları almadan beş derse kadar başarısız olan öğrencilere dört yarıyıl (sınıf geçme esasına göre öğretim yapılan kurumlarda iki öğretim yılı); bir dersten başarısız olanlara ise öğrencilik hakkından yararlanmaksızın sınırsız, başarısız oldukları dersin sınavlarına girme hakkı tanınır. (...) hükmüne yer verilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na, 26.11.2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile eklenen geçici 67. maddesinde ise; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmayacağı düzenlenmiştir.
Fırat Üniversitesi Eğitim-Öğretim Sınav Yönetmeliği'nin "Eğitim ve Öğretim Süresi" başlıklı 8. maddesinde; "2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 44 üncü maddesinin 4111 sayılı Kanunla değişik birinci fıkrasına göre öğrenci; iki yıllık ön lisansı dört, dört yıllık lisansı yedi, beş yıllık programları sekiz, altı yıllık programları ise dokuz yılda tamamlamak zorundadır. Bu süreler içinde mezun olamayan son sınıf öğrencileri aşağıdaki hükümlere tabidir: a) Azami öğrenim süresini tamamlayan son sınıf öğrencilerine, yarıyıl/yıl sonu sınavına girebilme şartını yerine getirmiş oldukları bütün dersler için biri bütünleme olmak üzere iki ek sınav hakkı verilir. Öğrenciler, ek sınav haklarını azami öğrenim sürelerini tamamladıkları yarıyılı/yılı izleyen sınav dönemlerinde kullanmaya başlar. Yarıyıl/yılsonu sınavına girebilme şartını yerine getirmediği ders ve diğer eğitim-öğretim çalışmalarının toplam sayısı beşten fazla olan öğrenciler bu ek sınav hakkından yararlanamaz. Bu öğrencilerin Üniversite ile ilişikleri kesilir." düzenlemesi yer almaktadır.
Fırat Üniversitesi Önlisans ve Lisans Yönetmeliği'ne ait Senato Esasları'na 21/3(a) maddesi olarak, ... tarih, ... sayılı Fırat Üniversitesi Senatosu kararı ile; "Azami öğrenim süresi sonunda, kayıtlı olduğu programdan hiç almadığı ve/veya alıp da devam koşulunu yerine getirmediği ders sayısı altı ve daha fazla olan öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir." hükmü eklenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemine konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının, dava konusu "Fırat Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının ... tarihli, ... sayılı kararının (1) numaralı bendinin" iptali istemi yönünden; İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen karara ilişkin "istinaf başvurusunun reddine" yönelik kısmının incelenmesi;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyiz istemine konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının, dava konusu "davacının bölümden ilişiğinin kesilmesine ilişkin 26.11.2018 tarihli Fırat Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu işleminin" iptali istemi yönünden; İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen karara ilişkin "istinaf başvurusunun gerekçeli reddine" yönelik kısmının incelenmesi;
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Üniversitedeki bölümüne 2011 yılında kayıt yaptırdığı, 26.11.2014 tarihi itibarıyla öğrenci olduğu, 2547 sayılı Kanun'un yukarıda aktarılan geçici 67. maddesine istinaden, öğrencilerin azami öğrenim süresinin başlangıç tarihi olarak ilgili düzenlemenin yürürlük tarihi olan 26.11.2014 tarihi belirlenmek suretiyle, davacının azami öğrenim süresini doldurmuş olduğundan bahisle 26.11.2018 tarihi itibarıyla üniversiteden ilişiğinin kesildiği anlaşılmaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) fıkrasında; öğrencilerin, öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl içinde tamamlamak zorunda oldukları belirtilmiş, aynı Kanun'a 26.11.2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren 6569 sayılı Kanunun 32. maddesi ile eklenen geçici 67. maddesinde ise; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmayacağı düzenlenmiş, böylece, 26.11.2014 tarihi itibarıyla yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami süreler baştan başlatılmıştır.
26.11.2014 tarihinde (güz dönemi) yürürlüğe giren ve öncesindeki azami öğrenim süresini sıfırlayan geçici 67. maddenin nasıl uygulanacağı hususunda Kanun'da açık bir düzenleme yer almamakta olup, bahsi geçen düzenlemenin geriye yürütülerek 2014-2015 eğitim öğretim yılı başlangıcından itibaren (güz dönemi) uygulanmasının kanunların geriye yürümezliği ilkesine aykırılık oluşturacağı, ya da yürürlük tarihi olan 26.11.2014 itibarıyla uygulanması durumunda, eğitim öğretim dönemi devam etmekte öğrencinin ilişiğinin kesilmesi sonucunun ortaya çıkacağı, her iki durumda da öğrencinin o eğitim öğretim döneminden yararlanamayacağı açıktır. Olayda olduğu gibi bu şekilde olan öğrencilerin eğitim-öğretim yılı bitmeden ilişiklerinin kesilerek bu eğitim-öğretim yılından hiç yararlandırılmamaları durumunda ise, Kanun'un anılan geçici maddesinin davacının konumundaki öğrenciler bakımından hiç uygulama alanı bulmayacağı ve anılan geçici maddenin getiriliş amacıyla bağdaşmayacağı açıktır.
Hukuki düzenlemeler yorumlanırken düzenlemenin getiriliş amacının gözetilmesi ve Anayasal hakların lehine olan yorum biçiminin tercih edilmesi hukuk devleti ilkesinin uygulanması bakımından bir gerekliliktir.
Bütün bu açıklamalar dikkate alındığında, bahse konu düzenlemenin Anayasa'da yer alan eğitim ve öğretim hakkına aykırı olmayacak biçimde ve düzenlemenin getiriliş amacı da gözetilerek yorumlanması gerekmekte olup, söz konusu geçici maddenin getiriliş amacının öğrencilerin azami öğrenim süresini uzatmak olduğu göz önüne alındığında, azami öğrenim süresine ilişkin düzenlemenin, derslerin dönemlik verildiği okullarda; 26.11.2014 tarihinden sonraki ilk eğitim öğretim dönemi olan 2014-2015 eğitim-öğretim yılı bahar döneminden itibaren uygulanmaya başlanılmasının, derslerin yıllık olarak verildiği ve sınıf geçme sisteminin uygulandığı okullarda ise; 26.11.2014 tarihinden sonraki 2015-2016 eğitim-öğretim yılı güz döneminden itibaren uygulanmaya başlanılmasının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Buna göre; davacının, işlem tarihi itibarıyla öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programları için mevzuatta öngörülen azami dört yıllık süreyi tamamlamadığı görüldüğünden, azami öğrenim süresini dolduran ve müfredattaki derslerden altı ve daha fazlasını almayan öğrenciler içinde bulunduğundan bahisle bölümden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla; davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun gerekçeli reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Temyiz istemine konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının, Fırat Üniversitesi Senatosunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile Fırat Üniversitesi Önlisans ve Lisans Yönetmeliği'ne ait Senato Esasları'na eklenen 21/3(a) maddesinin iptali istemi yönünden; İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen karara ilişkin "istinaf başvurusunun gerekçeli reddine" yönelik kısmının incelenmesi;
Dava konusu ...tarih ve... sayılı Fırat Üniversitesi Senatosu kararı ile; "azami öğrenim süresi sonunda, kayıtlı olduğu programdan hiç almadığı ve/veya alıp da devam koşulunu yerine getirmediği ders sayısı altı ve daha fazla olan öğrencinin Üniversite ile ilişiğinin kesileceği" hükmü getirilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 44/c maddesinde; öğrencilerin öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl içinde tamamlamak zorunda oldukları belirtildikten sonra, yine aynı maddede; azami süreler sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları bütün dersler için iki ek sınav hakkı verileceği, bu sınavlar sonunda başarısız ders sayısını beş derse indirenlere bu beş ders için üç yarıyıl, ek sınavları almadan beş derse kadar başarısız olan öğrencilere dört yarıyıl (sınıf geçme esasına göre öğretim yapılan kurumlarda iki öğretim yılı); bir dersten başarısız olanlara ise öğrencilik hakkından yararlanmaksızın sınırsız, başarısız oldukları dersin sınavlarına girme hakkı tanınacağı hüküm altına alınmıştır.
Aktarılan Kanun maddesinde; azami süreler sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları bütün dersler için iki ek sınav hakkı verileceği belirtilmiş olup, girip başarısız olduğu dersler, hiç almadığı dersler veya devam koşulunu sağlamadığı dersler diye bir ayırım yapılmamıştır. Başarısız olunan dersler ifadesinin, sayı sınırlaması olmaksızın, öğrencinin azami süre sonunda geçemediği ve başarısız olduğu bütün dersleri kapsadığı anlaşılmıştır. Ayrıca; Yükseköğretim Genel Kurulunun 27.09.2021 tarihli toplantısında alınan karar ile de; girip başarısız olduğu dersler yanında öğrencilerin, hiç almadığı dersler veya devam koşulunu sağlamadığı dersler için de 2547 sayılı Yükseköğretim Kanun'un 44/c maddesi kapsamında iki ek sınav hakkından faydalanabilecekleri karara bağlanmıştır.
Buna göre; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanun'un 44/c maddesi uyarınca son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları bütün dersler için iki ek sınav hakkı verileceği belirtilmişken, "kayıtlı olduğu programdan hiç almadığı ve/veya alıp da devam koşulunu yerine getirmediği ders sayısı altı ve daha fazla olan olan öğrencinin (ek sınav hakkı verilmeksizin) Üniversite ile ilişiğinin kesileceğine" yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla; davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun gerekçeli reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının;
a) Fırat Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı'nın ... tarihli ve ... sayılı kararının (1) numaralı bendine ilişkin kısmının ONANMASINA,
b) Davacının bölümden ilişiğinin kesilmesine ilişkin 26.11.2018 tarihli Fırat Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu işlemine ve ... tarih, ... sayılı Fırat Üniversitesi Senatosu kararı ile Fırat Üniversitesi Önlisans ve Lisans Yönetmeliği'ne ait Senato Esasları'na eklenen 21/3(a) maddesine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 26/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY :
(X)-2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44/b. maddesinde; "Yükseköğretim kurumlarında, ... kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı ... eğitim-öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir." düzenlemesine yer verilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44/c maddesinde; "Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar. ... Ancak bu süreler sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları bütün dersler için iki ek sınav hakkı verilir. Bu sınavlar sonunda başarısız ders sayısını beş derse indirenlere bu beş ders için üç yarıyıl, ek sınavları almadan beş derse kadar başarısız olan öğrencilere dört yarıyıl (sınıf geçme esasına göre öğretim yapılan kurumlarda iki öğretim yılı); bir dersten başarısız olanlara ise öğrencilik hakkından yararlanmaksızın sınırsız, başarısız oldukları dersin sınavlarına girme hakkı tanınır..." hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu ... tarih ve ... sayılı Fırat Üniversitesi Senatosu kararı ile; "azami öğrenim süresi sonunda, kayıtlı olduğu programdan hiç almadığı ve/veya alıp da devam koşulunu yerine getirmediği ders sayısı altı ve daha fazla olan olan öğrencinin Üniversite ile ilişiğinin kesileceği" hükmü getirilmiştir.
İlgili mevzuat uyarınca; bir öğrencinin hiç alamadığı/almadığı derslerin yanı sıra girip başarısız olduğu derslerin aynı şeyi ifade ettiğini kabul etmenin hukuken mümkün olmadığı, öncelikle dersleri almak ve başarmanın öğrencilik yükümlülüğü olduğu, öğrencinin devamsız olduğu ya da başarısız olduğu dersleri öncelikli olarak alma zorunluluğunun bulunduğu, akabinde ek sınav hakkından faydalanabileceği, hiç almadığı ya da devamsız olduğu bir ders için de ek sınav hakkı olduğundan bahsedilemeyeceğinden bahisle dava konusu ... tarih ve... sayılı Fırat Üniversitesi Senatosu kararında hukuka aykırılık bulunmadığından, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararının, dava konusu bu işleme ilişkin İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen karara ilişkin "istinaf başvurusunun gerekçeli reddine" yönelik kısmının belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.