T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1109
Karar No : 2024/7878
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): .... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Ulaştırma A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araçla, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-A maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Mahkemelerince dava konusu işleme dayanak ve esas alınan ihlal tutanağının gönderilmesinin ara kararları ile davalı idareden istendiği, dosyaya ibraz edilen belgelerin incelenmesinden kolluk kuvvetlerince tutulmuş bir tutanağın olmadığı, aracın plakasının ve içindeki yolcuların gözüktüğü, kolluk görevlisinin konuştuğu görüntü kaydının gönderildiği, dava konusu işlemlerin görüntü kaydına dayalı olarak tesis edildiği, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde tutanak düzenleyenlerin yükümlülüğünün belirlendiği, dolayısıyla Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında usulüne uygun tutanak tutulmadan, sadece görüntü kaydı ile idari işlem tesis edilemeyeceği, usulüne uygun tutanak ve tespit bulunmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, davacı tarafından, davacı şirket adına kayıtlı .. plakalı araçla, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Kanun'un EK-2/3-A maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin 29/09/2020 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, idarenin denetim yaptığı sırada; araç sahipleri/araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin/ruhsat gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmeleri gerektiği, başka bir ifadeyle söz konusu belgelerin denetimin yapıldığı ve işlemin tesis edildiği tarihte bulunması gerekmekte olup, daha sonra düzenletilen izin/ruhsat gibi belgelerin tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyeceği açıktır. Bu durumun tek istisnasının, araç sahipleri/araç sürücüleri tarafından işlem tarihinden önce izin/ruhsat belgelerinin verilmesi için ilgili belediyeye başvuru yapılmış olmasıdır.
Dosyanın incelenmesinden; 29/09/2020 tarihinde "... Caddesi"nde polis memurları tarafından denetim yapıldığı ve davacı şirkete ait ... plakalı aracın taşımacılık yaptığı gerekçesi ile durdurulduğu, 29/09/2020 tarihli dava dışı araç sürücüsü Ö.D. adına ve onun tarafından imzalanmış matbu Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı ile 29/09/2020 tarih ve 08:46 saatli matbu Araç Trafikten Men/Muhafaza Altına Alma Tutanağı'nın bulunduğu, davacı şirket adına İstanbul Ticaret Odasınca düzenlenmiş Faaliyet Belgesinde meslek grubunun "şehiriçi yolcu taşımacılığı" olarak belirtildiği, anılan belge dışında davacı şirketin şehir içi yolcu taşımacılığı yapması için mevzuat ile aranılan hiçbir izin ve belgesinin bulunmadığı, davacı vekilince şehir içi yolcu taşımacılığı yapılabilmesi için gerekli izin/ruhsatların alınmasının Covid-19 Pandemi önlemleri kapsamında randevu sistemine bağlanması nedeniyle sürecin yavaş ilerlediği belirtilmesine karşın, sözkonusu başvurunun yapıldığına ve/veya sonucuna ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin de dosya içerisinde yer almadığı görülmüştür.
İdare Mahkemesi kararında; dava konusu işleme dayanak teşkil eden ve dava konusu işlemin sebebini oluşturan tespit tutanağının, Mahkemelerince ara kararlar ile davalı idareden istenilmesine karşın anılan belgenin dava dosyasına sunulmadığı, böylece işlemin dayanağının somut olarak ortaya konulamadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Ancak, olayda denetim tarihi itibarıyla güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, dava konusu işleme ilişkin tespit tutanağı olmasa da, dava dışı araç sürücüsünün Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağını imzaladığı, taşımacılık işi yaptığını kabul ettiği ve dava konusu taşımacılığa itiraz etmediği, davacı vekilinin de dava dilekçesinde taşımacılık işini kabul ettiği, güzergah izin belgesinin bulunmamasına yönelik açıklamalarda bulunduğu, başka bir deyişle dava konusu işlemin sebep unsurunu ve somut dayanağını ikrar ettiği anlaşıldığından, işlemin tesis edildiği tarihte geçerli güzergah kullanım izin belgesi bulunmayan davacı şirket hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu İstanbul Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 31/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Bölge İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... K:... sayılı kararının onanması gerektiği görüşü ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.