T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/2135
Karar No : 2025/3922
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Hammaddeler San.
ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kaçak Kontrol Servisi'nin mahallinde ... tarihinde yaptığı denetim neticesinde usulsüz şekilde artezyen su kullanıldığı tespit edildiğinden bahisle düzenlenen aynı tarihli ve ... sıra numaralı tutanağa istinaden adına 370.355,33-TL doğal su rezervini koruma bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; 25/02/2014 tarihli yer altı suyu kullanım belgesinden anlaşıldığı üzere davacı tarafından artezyen su kullanıldığının sabit olduğu, kaldı ki davacının artezyen su kullanmadığı yönünde iddiasının da bulunmadığı, Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararından önceki dönemlere ilişkin doğal su rezervi koruma bedeli tahakkuk ettirilebilmesi için artezyen su kullanımının tek başına yeterli olmadığı ve artezyen suyun kullanıldıktan sonra alıcı ortama deşarj edildiğinin ortaya konulması gerektiği, uyuşmazlık konusu tahakkukun dayanağını teşkil eden 10/05/2018 tarihli tutanakta artezyen suyun kullanıldıktan sonra alıcı ortama deşarj edildiğini ortaya koyan herhangi bir ifade yer almadığı gibi ekinde de bu hususu tevsike yarayan fotoğraf bulunmadığı, ayrıca dava dilekçesinde artezyen suyun kullanılması neticesinde ortaya çıkan atık suyun kapalı sistem geri dönüşümle yeniden üretimde kullanıldığı ileri sürülmesine ve bu iddiaya dayanak teşkil edecek şekilde dilekçenin ekinde sunulan Aydın Valiliği İl Çevre ve Orman Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında davacıya ait fiziksel atık su arıtma tesisinin projesine göre proses suyun arıtıldıktan sonra devir daim sistemiyle tekrar üretim prosesine alınıp değerlendirilerek suyun herhangi bir alıcı ortama verilmeyeceği ifade edilmesine karşın davalı idare tarafından alıcı ortama deşarj yapıldığı somut şekilde ortaya konulmak suretiyle sözü geçen iddianın aksinin ispatlanamadığı, ayrıca davalı idarenin açık alana bırakılan kirli suyun toprağa sızdığı yönündeki iddiasının da hiçbir somut veri veya tespitle desteklenmediği, buna göre uyuşmazlık konusu doğal su rezervini koruma bedeli tahakkukunun 12/12/2017 tarihinden önceki döneme isabet eden kısmında somut tespit eksikliği nedeniyle hukuka uyarlık bulunmadığı, uyuşmazlık konusu doğal su rezervini koruma bedeli tahakkukunun 12/12/2017 tarihinden sonraki döneme (12/12/2017-10/05/2018) isabet eden kısmı yönünden; 12/12/2017 tarihli genel kurul kararından sonraki dönemle ilgili olarak doğal su rezervini koruma bedeli tahakkuk ettirilebilmesi için doğal suyun azalmasına sebebiyet verilmesinin yeterli olduğu, davacı tarafından ilgili yer altı suyu kullanım belgesinin düzenlendiği 25/02/2014 tarihinden itibaren artezyen su kullanılmak suretiyle doğal suyun azalmasına sebebiyet verildiğinin sabit olduğu, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 21. Bölge Müdürlüğü tarafından anılan yer altı suyu kullanım belgesinin düzenlendiği tarihte aynı zamanda ilgili su kuyusuna sayaç takıldığı, nitekim uyuşmazlık konusu bedel belirlenmeden önce davalı idare tarafından anılan sayaca göre davacının tükettiği su miktarının sorulduğu, ilgili cevapta belirtilen tüketim miktarı ve anılan sayaçtaki endeks dikkate alınmak suretiyle 12/12/2017-10/05/2018 döneminde kullanılan su miktarı tespit edilmesi gerekirken anılan yer altı suyu kullanım belgesindeki günlük çekilebilecek azami su miktarının (216 ton) doğrudan davacının tükettiği günlük su miktarı olarak kabul edildiği, ancak ilgili kullanım belgesinde yer alan 216 ton su miktarının bir gün içerisinde kuyudan çekilebilecek azami miktarı gösterdiği, dolayısıyla davacının her gün azami miktarda su çektiğinin varsayımdan ibaret olduğu, ilgili kuyudaki sayacın gösterdiği endeks ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 21. Bölge Müdürlüğünün cevabı üzerinden hesaplama yapılması mümkün iken her gün azami miktarda su çekildiği varsayımından hareket edilerek hesaplama yapılmasının hatalı olduğu, ayrıca anılan Yönetmeliğin 33. maddesinin (g) bendinde yer alan ve şube yolundan ya da şebekeden kaçak/usulsüz su kullanılması halinde belli oranlarda artırım yapılacağı yönündeki düzenlemenin doğal su rezervini koruma bedeli tahakkuk ettirilirken uygulanamayacağı göz önünde bulundurulduğunda dava konusu doğal su rezervini koruma bedeli tahakkukunun 12/12/2017 tarihinden sonraki döneme (12/12/2017-10/05/2018) isabet eden kısmında da hesaplamanın hatalı olması nedeniyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY
Dava, Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kaçak Kontrol Servisi tarafından mahallinde ... tarihinde yapılan denetim neticesinde usulsüz şekilde artezyen su kullanıldığı tespit edildiğinden bahisle düzenlenen aynı tarihli ve ... sıra numaralı tutanağa istinaden davacı adına 370.355,33-TL doğal su rezervini koruma bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kaçak Kontrol Servisi tarafından Aydın ili, Çine ilçesi, ... Mevkii, ... Karayolu üzerinde bulunan davacıya ait işletmede ... tarihinde yapılan denetim neticesinde içme suyu ve kanalizasyon altyapısının bulunmadığı, çökertme havuzları mevcut olduğu ve abonesiz şekilde artezyen su kullanıldığı tespit edildiğinden bahisle ... tarih ve ... sayılı tutanak düzenlendiği, sözü geçen tutanağa istinaden Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kaçak/Usulsüz ve Atık Su Tutanakları Değerlendirme Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı kararıyla tüketilen artezyen atık su bedelinin 370.355,33-TL olarak belirlendiği, anılan komisyon kararına istinaden Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle davacı adına 370.355,33-TL artezyen atık su ücreti tahakkuk ettirildiği, 14/09/2018 tarihinde tebliğ edilen tahakkuk işlemine karşı yapılan 20/09/2018 tarihli itirazın bahsi geçen komisyonun ... tarih ve ... sayılı kararıyla reddedildiği, bunun üzerine davacı adına 370.355,33-TL doğal su rezervini koruma bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu işlemin tesisinde esas alınan, doğal su rezervini koruma bedeline ilişkin Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliği'nin 14. maddesinin (ç) bendinin (3) numaralı alt bendinin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Sekizinci Dairesinin 24/02/2025 tarih ve E:2024/521 K:2025/1297 sayılı kararı ile Mahkeme tarafından verilen iptal kararının onanmasına karar verildiği, yine Dairemizin 24/02/2025 ve E:2022/7821 K:2025/1294 sayılı kararı ile ilgili Yönetmelik hükmü için Mahkeme tarafından verilen ret kararının bozulmasına karar verildiği görülmüştür.
Danıştay Sekizinci Dairesinin yukarıda anılan kararları ile dava konusu işlemin dayanağı Yönetmelik hükmünün iptaline karar verildiğinden, ortaya çıkan yeni hukuki durum nedeniyle dava konusu işlem hukuka aykırı hale gelmiştir.
Bu nedenle, mezkur Yönetmelik hükmüne istinaden davacı adına doğal su rezervini koruma bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün dava konusu işleminde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu itibarla; dava konusu işlemi iptal eden İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde hukuki isabet bulunmamakta ise de, kararın sonucu itibarıyla yerinde olduğu anlaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 22/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.