T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/2356
Karar No : 2025/4328
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hatay ili, Antakya ilçesi'nde mülkiyeti kendilerine ait J plakalı Özel Halk Otobüsleri ile yolcu taşımacılığı işi yapan davacılar tarafından, Antakya-Defne Merkez bölgesinde toplu taşıma faaliyetinde bulunan Antakya Özel Halk Otobüsleri Kooperatifi ile birlikte S.S. ... nolu, ... nolu, ... nolu, ... nolu, ... nolu, ... nolu, ... nolu, ... nolu kooperatiflerine üye ve hak sahiplerinin "Özel toplu taşıma aracına" dönüşüm projesine ilişkin tesis edilen Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin ... tarih ve ... sayılı kararının "Elektronik ücret toplama sistemi, araç takip sistemi, mobil kayıt cihazı vb. uygulamalara geçiş" başlıklı 9. maddesinin 3., 4., 5. ve 6. bentlerinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Büyükşehir dahilindeki toplu taşımanın ve bu taşımacılıkta kullanılacak araçların çalışma şekil ve şartları ile teknik özelliklerinin (kapasitesi, model yılı, rengi, plakası vs.) UKOME tarafından belirlenmesi ile büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, ulaşım, toplu taşıma ve trafik mevzuatının büyükşehir belediyesine verdiği yetki doğrultusunda uygulamaya yönelik yönlendirici karar alma ve görüş oluşturmanın, UKOME'nin görev ve yetkileri arasında sayıldığı, UKOME'ye verilen "araçların çalışma şekli şartları ile teknik özelliklerini belirleme" yetkisi ile idareye bu hususta geniş bir yetki verildiği, araçların çalışma şekil ve şartları ile teknik özelliklerinin belirlenmesinde, taşımacılığın çağdaş bir şekilde yürütülmesi hedeflenerek toplu taşımanın etkin bir şekilde yürütülmesinin amaçlandığı, buna göre, taşımacılığın çağdaş ve daha etkin bir şekilde yürütülmesi için, ticari yolcu taşımacılığında, elektronik bilet, akıllı kart, validatör gibi sistemlerin getirilmesinin, UKOME'ye verilen ticari araçların çalışma şekil ve şartlarını belirleme yetkisi kapsamında bulunduğundan iptali istenilen düzenlemelerde, UKOME'ye verilen yetki kapsamında toplu ulaşım sistemi için getirilen elektronik ücret toplama sistemine ilişkin düzenlemelere yer verildiği, elektronik sistemde toplanan bedellerin, her taşımacıya taşıdığı yolcu kadar ödeme yapılması yoluyla dağıtıldığı, elektronik ücret toplama sistemiyle, elde edilen gelirlerin gelir havuzunda toplandığı, dönüşüme giren araçların bu sistemi kullanmasının zorunlu olduğu, maddeyle sistem harici gelir elde edilmesinin önlenmesinin amaçlandığı, aktarmalı yolculuk, indirimli yolculuk, kurumsal kart, aylık kart, haftalık kart gibi alternatif ödeme şekilleri ile kullanıcılara daha ekonomik ücretlerle yolculuk yapma imkanı sağlandığı, yolcu ile sürücü arasındaki diyaloğun asgari düzeye çekilmesi suretiyle şoförün yola odaklanması sağlanarak trafik güvenliğine de faydalı olacağı, yolcu taşımacılığı yapan hak sahiplerine bu sisteme geçiş yapmak için makul süreler tanındığı, mevcut eski sistem ile kurulacak olan yeni sistemin belli bir süreyle beraber kullanılabileceğinin düzenlendiği, yeni kurulacak olan elektronik ücret toplama sistemine kademeli bir geçiş öngörüldüğü, dönüşüm projesi kapsamında alınan kararlara uymayan ya da bu kararlara aykırı davranışlarda bulunan taşıyıcılara yaptırım uygulamak konusunda UKOME'nin yetkisinin bulunduğu anlaşılmakla, modern bir taşımacılık sistemi için yapılan ve kamu yararı ve menfaatine uygun görülen dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin 17. maddesinde UKOME toplantılarına kimlerin katılacağı, "Toplantı" başlıklı 19. maddesi ile "Toplantı Usulü" kenar başlıklı 20. maddesinde ise toplantı yapılma usulünün belirlendiği mevzuat hükümlerine göre, ilgili maddede sayılan kurum ve kuruluş temsilcilerin koordinasyon merkezlerine üye olarak katılacakları, UKOME toplantı yeter sayısının üyelerin salt çoğunluğu, karar yeter sayısının ise toplantıya katılanların salt çoğunluğu olduğu açık olmakla birlikte toplantının mevzuata uygun biçimde yapılabilmesi için de toplantı yer ve tarihinin toplantıya üye olarak katılacaklara usulüne uygun bir şekilde bildirilmesi gerektiği, bu doğrultuda, Daire tarafından sözkonusu hususa yönelik olarak yapılan 08/11/2021 tarihli ara kararı ile uyuşmazlığa konu UKOME Kurul kararı alınmadan önce, toplantı günü ve saatinin anılan yönetmeliğin 17. maddesinde sayılan kurumlara bildirilmesine ilişkin davet yazılarının söz konusu kurumlara tebliğine ilişkin belgelerin istenilmesi üzerine idarece gönderilen bilgi ve belgelerden, toplantıya katılmadığı görülen Altınözü Belediye Başkanlığı ile Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı 5. Bölge Müdürlüğüne toplantı ile ilgili herhangi bir tebliğin yapılmadığının görüldüğü, buna göre yukarda yer verilen Yönetmelik hükmü gereğince işlemin tesis edildiği tarihte Altınözü Belediye Başkanlığı ile Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı 5. Bölge Müdürlüğü temsilcilerinin toplantıya katılımını sağlamak üzere ilgili idareye herhangi bir tebliğin yapılmadığının anlaşılması karşısında uyuşmazlığa konu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ve işlemin iptal edilmesi gerektiğinden, davanın reddi yönünde verilen mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davacı tarafından yapılan istinaf isteminin kabulüne, ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin iptaline ilişkin gerekçenin hukuka uygun olmadığı, dava konusu işlemde doğrudan ilgili olan üyelerin UKOME toplantısına katılımının sağlandığı, iştirak etmeyen üyelerin katılması halinde ise karar sonucunun değişmeyeceği, dava konusu işlemin iptaline ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. .. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ...-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davalı idareye, posta gideri avansından artan tutarın igilisine Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 05/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.