T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/2827
Karar No : 2025/3780
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Ağrı ili, Eleşkirt ilçesi sınırları içinde bulunan S:... sayılı II-B gurubu maden ruhsatı sahasının terk talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta davacının vergi borcu olmadığına ilişkin belge ile terk talebine ilişkin noter onaylı taahhütnamenin olmadığı, bu belgelerin davalı idareye sunulduğuna ilişkin davacı tarafından Mahkemelerine delil de ibraz edilmediği, gerekli belgeler temin edilmeden yapılan terk talebinin eksik belge sebebiyle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, bölgede mevcut terör ortamı ve yerel halkın projeyi istememesi nedeniyle sahada herhangi bir işlem yapılamadığı, terk ile ilgili tüm belgelerin davalı idareye verildiği, buna rağmen talebinin reddedildiği, işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, tesis edilen işlemin ve Mahkemece verilen kararın hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Ağrı ili, Eleşkirt ilçesi, ... köyündeki maden sahası için davalı idarece, II-B gurubu, S:... sayılı arama ruhsatı davacı adına düzenlenmiştir.
Davacı 17/07/2019 tarihli dilekçe ile davalı idareye müracaatta bulunarak, bölgede mevcut terör olayları, yerel halkın projeyi istememesi sebepleri ile sahada faaliyette bulunamadığını ileri sürerek terk talebinde bulunmuştur. Davalı idarece ... tarih ve E... sayılı işlemi ile davacının terk talebi ile ilgili 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında borcunun bulunmadığına dair belgenin verilmediği, YTK sözleşmesinin bulunmadığı, noter onaylı terk dilekçesine ait taahhütnamenin olmadığı tespit olunarak Maden Kanunu'nun 13 üncü maddesinin 5 inci fıkrası gereği talep reddedilmiştir.
Davacı tarafından 09/08/2019 tarihli dilekçe ile ilgili mevzuat gereğince tüm belgeleri tamamladığından bahisle terk talebini yinelediği, davalı idarenin ... tarihli ve ... sayılı dava konusu işlemi ile ise davacı tarafından sözkonusu belgelerin eksiksiz olarak Genel Müdürlüğe verilmesi halinde terk talebinin değerlendirmeye alınacağının belirtilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulanan hali ile "Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı 13. maddesinin 5. fıkrasında; "(Değişik ikinci fıkra:14/2/2019-7164/13 md.) Ruhsat sahiplerinin ruhsat yürürlük yazısı, ruhsat devri, rödövans sözleşmesi, izin alanı değişikliği, ruhsat birleştirme, ruhsat alanı küçültme, terk, mera tahsis değişikliği, geçici tatil, işletme izni, pasa değerlendirme, pasa döküm alanı, 16 ncı maddenin onbirinci fıkrası gereğince yapılan zaruri üretim izni, kamu yararı kararı, kamulaştırma kararı ve patlayıcı madde talepleri; aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin bulunması, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında borcunun bulunmaması, ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı borcu olmaması, işletme izni olan işletme ruhsatlarında daimi nezaretçi atamasının yapılmış olması, yetkilendirilmiş tüzel kişi sözleşmesinin bulunması ve mevzuatın ilgili hükümleri kapsamında ibraz edilmesi gereken belgelerin tamamının eksiksiz bir şekilde ibraz edilmesi şartıyla değerlendirmeye alınır, aksi takdirde talep reddedilir. Ruhsat devir taleplerinde tahakkuk etmiş/edecek, diğer taleplerde ise tahakkuk etmiş ve son ödeme tarihi geçmiş Devlet hakkı borcu olmaması aranır." hükmü yer almaktadır.
21/09/2017 tarihli Maden Yönetmeliği'nin,"Ruhsatın hükümden düşmesi ve terk edilen alanlarda alınacak tedbirler" başlıklı 85. maddesinde; "Ruhsat/sertifika süresi içinde, sahanın tamamının veya bir kısmının terkinin ruhsat sahibi veya terk talebinde bulunmaya yetkili vekili tarafından talep edilmesi halinde; a) Sahada doğal topoğrafyayı değiştiren bir faaliyette bulunulmamış ise bu durum ruhsat/sertifika sahibi ve YTK tarafından bir terk raporu, b) Sahada doğal topografyayı değiştiren arama faaliyeti yapılan ruhsat sahalarında; ruhsat sahibi, yetkilendirilmiş tüzel kişi tarafından hazırlanmış ve çalışılan her faaliyet alanı için alınan emniyet tedbirlerini içeren terk raporu ve sahanın son durumunu gösterir imalat haritası, c) Açık işletme yöntemi ile üretim yapılan ruhsat sahalarında; ruhsat sahibi, yetkilendirilmiş tüzel kişi tarafından hazırlanmış ve çalışılan her faaliyet alanı için alınan emniyet tedbirlerini içeren terk raporu, sahanın son durumunu gösterir imalat haritası, maden jeoloji haritası, çevre ile uyum planının uygulandığını gösterir belgeler ve fotoğraflar, ç) Yeraltı işletme yöntemi ile üretim yapılan ruhsat sahalarında; ruhsat sahibi, yetkilendirilmiş tüzel kişi tarafından hazırlanmış ve çalışılan her faaliyet alanı için yeraltı ocağının yerüstüne bağlantı girişlerinin canlı ve hava girmeyecek şekilde kapatılması, yer üstü sularının yeraltına girmemesi için kuşaklama kanallarının yapılması, mümkünse mevcut yeraltı ocağının derinliğinin topoğrafyaya olan konumu ve çevresel etkileri dikkate alınarak su ve/veya gaz drenajının yapılması gibi alınan emniyet tedbirlerini içeren terk raporu, sahanın eski ve yeni tüm faaliyetlerini gösteren son durumunu gösterir imalat haritası, maden jeoloji haritası, ile birlikte Genel Müdürlüğe terk talebinde bulunur. Genel Müdürlük bu belgeler uyarınca terk talebini değerlendirir. Terk talebinde eksiklik tespiti halinde, eksikliklerin giderilmesi için talep sahibine iki aylık süre verilir. Bu süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi halinde talep kabul edilmez..." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Madencilik faaliyetleri kapsamında, maden işletme ruhsatına ilişkin terk talebinde bulunulması, tek başına maden sahasının terk edilmesi için yeterli olmayıp, Maden Kanununun 13. maddesinde belirtilen aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin bulunması, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında borcunun bulunmaması, ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı borcu olmaması, işletme izni olan işletme ruhsatlarında daimi nezaretçi atamasının yapılmış olması, yetkilendirilmiş tüzel kişi sözleşmesinin bulunması ve mevzuatın ilgili hükümleri kapsamında ibraz edilmesi gereken belgelerin tamamının eksiksiz bir şekilde ibraz edilmesi gereklidir. Ancak maden ruhsat sahiplerinin sözkonusu belgeleri ibraz etmesi şartıyla terk talepleri değerlendirmeye alınmaktadır.
Ancak, (mülga) Maden Yönetmeliğinin 85. maddesinin ikinci fıkrasının ilk cümlesinde Genel Müdürlüğün terk talebini değerlendireceği düzenlenmekle birlikte, ikinci cümlesinde "terk talebinde eksiklik tespiti halinde, eksikliklerin giderilmesi için talep sahibine iki aylık süre verilir." cümlesine yer verildiği, iki aylık süre verilmesi gereken eksikliklere ilişkin herhangi bir kısıtlama getirilmediği açıktır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı tarafından 17/07/2019 tarihinde yapılan maden sahası terk başvurusu üzerine davalı idarenin ... tarih ve E... sayılı işlemi ile davacının terk talebi ile ilgili 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında borcunun bulunmadığına dair belgenin verilmediği, YTK sözleşmesinin bulunmadığı, noter onaylı terk dilekçesine ait taahhütnamenin olmadığı tespit olunarak Maden Kanunu'nun 13 üncü maddesinin 5 inci fıkrası gereği talep reddediği ancak davacıya mevcut eksikliklere ilişkin iki aylık sürenin verilmediği, terk talebine ilişkin sürecin mevzuata uygun şekilde başlatılmadığı, davacının ucu açık bırakılan süreç nedeniyle tekrar başvuruda bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle terk başvuru üzerine yönetmelik hükümlerine göre süreç başlatılarak, tespit edilen eksikliklere yönelik 2 aylık süre içinde giderilmesinin istenilmesi gerekirken ucu açık bırakılan süreçte tekraren yapılan terk başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 17/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.