T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/2902
Karar No : 2025/7917
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Petrol İnşaat Nakliyat Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bitlis ili, Tatvan ilçesinde bulunan ... sicil no.lu II (a) grubu kalker madeni işletme ruhsatının 28/06/2020 tarihinde biten süresinin uzatılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket tarafından 28/06/2020 tarihinde sona erecek olan işletme ruhsat süresi için en geç 28/12/2019 tarihine kadar temdit talebinde bulunulması gerekirken bu tarihe kadar herhangi bir başvuru yapılmadığı ve Kanun ile belirlenen yasal süreden çok sonra ilk kez 11/05/2020 tarihinde temdit talebinde bulunulduğu, bu başvurunun reddi üzerine 28/05/2020 tarihinde ikinci kez başvuruda bulunulduğu, her ne kadar davacı şirketçe 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına ilişkin belge alamadığından bahisle başvuruda bulunmadığı ileri sürülmekte ise de, 28/05/2020 tarihinde yapılan başvurusunda da bu belgenin sunulmadığı, kaldı ki başvuru için bu belgenin bulunmasının zorunlu olduğuna ilişkin bir düzenlemeye de mevzuatta yer verilmediğinin anlaşıldığı, bu durumda davacı şirket tarafından süresi içinde yapılmayan temdit talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, belgenin temin edilememesinin davalı idarenin kusurundan kaynaklandığı, borca esas idari para cezalarına karşı açılan davalarda iptal kararı verildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket tarafından, uhdesinde bulunan ve işletme ruhsat süresi 28/06/2020 tarihinde sona erecek olan Bitlis ili, Tatvan ilçesinde bulunan ... ruhsat numaralı kalker madeni sahasının işletme ruhsat süresinin uzatılması istemiyle 11/05/2020 tarihli dilekçe ile yapılan başvurunun, 3213 sayılı Kanun'un 24/2 maddesi uyarınca ruhsat süresinin sona ereceği tarihten en geç altı ay önce (28/12/2019 tarihine kadar) temdit talebinde bulunulması gerektiği ileri sürülerek başvurunun süresinde yapılmadığından bahisle ...tarih ve ...sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işlemi ile reddedildiği, bunun üzerine davacı şirket tarafından 28/05/2020 tarihinde ikinci kez temdit talebinde bulunulduğu, bu başvurunun da süresi içinde yapılmadığından bahisle reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun dava konusu işlem tarihindeki haliyle 24. maddesinin 2. fıkrasında "Ruhsatların süre uzatım taleplerinde; ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar, 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartıyla Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Genel Müdürlükçe proje üzerinde veya mahallinde yapılan/yapılmış inceleme sonucunda tespit edilen, projedeki teknik eksiklikler ve süre uzatımı talebinde bulunulan ruhsata ilişkin vadesi geçmiş ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı gibi mali eksiklikler Genel Müdürlük tarafından ruhsat sahibine iki ay içerisinde bildirilir, eksiklikler yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 31.054 TL idari para cezası uygulanır. Ruhsat süresinin sonuna kadar eksikliklerin tamamlanmaması durumunda ruhsat süresi uzatılmaz ve bu alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Talebin kabul edilmemesi hâlinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli iade edilmez. Süre uzatım talebinin uygun görülmesi hâlinde ise en geç ruhsat süre sonundan itibaren bir ay içinde işletme ruhsatının süresi, işletme ruhsatının süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılır. Ruhsat süresi dolan ruhsat sahalarında maden işletme faaliyetleri yapılamaz.'' düzenlemesi bulunmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık, Bitlis ili, Tatvan ilçesinde bulunan ... sicil no.lu II (a) grubu kalker madeni işletme ruhsatının 28/06/2020 tarihinde biten süresinin uzatılması istemiyle yapılan başvurunun ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar başvuruda bulunulmadığı gerekçesiyle iptaline ilişkin işlemden kaynaklanmakta olup, davacı tarafından süresi içinde başvuruda bulunulamamasının nedeni olarak, başvuru belgeleri arasında yer alan "6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu bulunmadığına ilişkin belgenin" temin edilememesi gösterilmektedir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı tarafından 28/05/2020 tarihinde ilgili ruhsat için süre uzatımı (temdit) talebinde bulunulduğu, ancak bu tarihten önce davacı şirket aleyhine davalı idarece tesis edilen ... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı işlemlerle verilen idarî para cezaları, devlet hakkı borcu, il özel idare payı ve köy payı borçlarının bulunduğu, dolayısıyla 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu bulunmadığına ilişkin belgenin davalı idareye ibraz edilemediği anlaşılmaktadır.
UYAP kayıtlarının incelenmesinden ise, söz konusu idari para cezaları ve devlet hakkı tahakkukuna ilişkin işlemlere karşı açılan davalarda (... İdare Mahkemesi E:..., K:...; ... İdare Mahkemesi E:..., K:...; E:..., K:...; E:..., K:...; E:..., K:... sayılı kararları ile) iptal kararları verildiği ve gelinen aşamada bu kararların kesinleşmiş olduğu, dolayısıyla dava konusu işlem tarihi itibarıyla söz konusu idarî para cezaları ve devlet hakkı tahakkuklarına ilişkin vadelerin ileri tarihe aktarılmış olduğu tespit edilmiştir.
Bu durumda, yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, davacının temdit talebinin, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesindeki diğer şartlar kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden istemin reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 22/10/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava, Bitlis ili, Tatvan ilçesinde bulunan ... sicil no.lu II (a) grubu kalker madeni işletme ruhsatının 28/06/2020 tarihinde biten süresinin uzatılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ...sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı tarafından 28/05/2020 tarihinde ilgili ruhsat için süre uzatımı (temdit) talebinde bulunulduğu, ancak bu tarihten önce davacı şirket aleyhine davalı idarece tesis edilen ... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı işlemlerle verilen idarî para cezaları, devlet hakkı borçlarının bulunduğu, bu sebeple 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu bulunmadığına ilişkin belgenin davalı idareye ibraz edilemediğinden süresi içinde başvuruda bulunulamadığı belirtilmekle birlikte, bizzat davacı tarafça dosyaya sunulan 30/12/2019 tarihli vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgede 2019 yılına ait olmak üzere Motorlu Taşıtlar Vergisi ve Yıllık Gelir Vergisi borcu bulunduğu gibi iptal kararı verilenlerin dışında başkaca idari para cezalarının da bulunduğu, ayrıca, Mahkeme kararları uyarınca idarenin hesaplarda yeniden değerleme oranlarında hata yapılması dolayısıyla iptal kararları verildiği ve idarece yeniden hesap yapılarak idarî para cezaları verilebileceği anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda, davacı tarafından mevzuatta aranılan ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar başvuruda bulunulmadığı gibi bu süre geçtikten sonra yapılan başvuruda da 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu bulunmadığına ilişkin belgenin Genel Müdürlüğe teslim edilmediği, yukarıda yer verilen açıklamalar uyarınca davacının borçları nedeniyle söz konusu belgenin temin edilmesine de olanak bulunmadığı, dolayısıyla davacının temdit talebinin kabul edilmeyerek ruhsatın iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmakla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıdaki açıklama ile onanması gerektiği görüşüyle oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.