T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3090
Karar No : 2024/7038
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- …
2- …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı ...'ya ait … plaka numaralı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-A maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile araç sürücüsü diğer davacı ...'e 6.700,00 TL trafik para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; yolcuların beyanı alınmadan, taşıma eyleminin süreklilik arz edip etmediği, bunun para karşılığında yapılıp yapılmadığı tespit edilmeden tutanak düzenlendiği, izin belgesi bulunmadığı ve ücret karşılığı yolcu taşımacılığı yapıldığı kanaatiyle düzenlenen tutanağın usulüne uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, davacı ...'ya ait … plaka numaralı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-A maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile araç sürücüsü diğer davacı ...'e 6.700,00 TL trafik para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davacı ...'ya ait … plaka numaralı aracın 10/06/2021 tarihinde taşımacılık yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca 10/06/2021 tarihi saat 23:15 itibariyle düzenlenen tutanakta; yolcu isimlerinin üstüne "Ekspres Textil çalışanları" ifadesinin yazıldığı, matbu olan tutanağın üst kısmında da işlemin dayanağı olan 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-A maddesinin ve bu maddeye istinaden yolcu taşımacılığı tespit edildiğinden aracın 60 gün süre ile trafikten men edildiğinin açıkça belirtildiği, araç sürücüsü davacı ... ve araç içerisinde bulunan üç yolcunun kimlik bilgileri ve imzalarının anılan tutanakta yer aldığı, araç sürücüsü davacı ... adına ve onun tarafından imzalanmış 10/06/2021 tarihli Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı ve matbu Araç Trafikten Men/Muhafaza Altına Alma Tutanağı'nın bulunduğu görülmüştür.
Diğer yandan; davacılar tarafından dava dilekçesinde, "...Şirketi sahibi arkadaşları T. A.'ya ait ... plaka numaralı servis aracının bozulduğu için kendilerinden yardım istemesi üzerine, yolda kalan kişileri evlerine bırakmak için yardım amaçlı olarak dava konusu işlemlere dayanak taşıma işini yaptıkları, para karşılığı taşımacılık yapmadıkları, dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu"nun belirtildiği ve dilekçenin ekinde arıza yaptığı iddia edilen ... plaka numaralı araca ait ruhsatın, ... Gıda Temizlik Ür. San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nce düzenlenen veriliş tarihi 27/12/2018, son geçerlilik tarihi 12/12/2026 olan Servis Taşımacılığı Kartının ve ... numaralı plaka adına onay tarihi 30/04/2021 ve son geçerlilik tarihi 30/04/2022 olan "Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin" sunulduğu görülmüştür.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; olayda denetim tarihi itibarıyla personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, işlem tarihinde geçerli izin/ruhsatı bulunmayan davacı ...'ya ait aracın, denetimde servis taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacılar yönünden ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işlemlere esas alınabileceği, ayrıca araç sürücüsü olan davacı ...'in anılan tutanakları imzadan imtina etmeksizin imzaladığı ve dava konusu taşımacılığa itiraz etmediği, yine dava dilekçesinde arkadaşlarına ait ... plakalı aracın arıza yapması nedeniyle anılan aracın iş yeri personelini taşımak üzere dava konusu taşımacılık işinin yapıldığının kabul edildiği, davacılar tarafından her ne kadar aracın arıza yapması nedeni ile yardım amaçlı olarak taşımacılık işinin yapıldığı, korsan taşımacılık yapılmadığı belirtilse de; ... plakalı aracın arızalı olduğuna dair herhangi bir delil sunulmadığı tespit edildiğinden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 18/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması düşüncesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.