T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3106
Karar No : 2024/7459
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, kendisine ait... plaka numaralı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-A maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ...sayılı işlemin (dava dilekçesinde sehven 23/03/2021 tarihli işlem olarak gösterilmiştir) iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile; dava konusu işlemin dayanağı olan 25/02/2021 tarihli tutanakta izinsiz olarak yolcu taşımacılığı yapıldığı belirtilmesine rağmen yolcu isimlerine ve yolcu beyanlarına yer verilmediğinden usulüne uygun olarak tutulmayan tutanak nedeniyle dava konusu trafikten men işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; dava konusu işleme esas alınan 25/02/2021 tarihli tutanakta, "araç içerisinde bulunan yolcuların Ümraniye'den Ataşehir'e götürüldüğü, servis aracına aylık ödeme yapıldığı" tespitlerine yer verildiği, anılan tutanağın araç sürücüsü tarafından imzalandığı, ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın... plakalı araçla ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-A maddesi uyarınca işlem tesis edilmiş ise de, uyuşmazlığa konu araca yönelik ... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünce verilmiş ... tarihli, ... sayılı ve... tarihine kadar geçerliliği bulunan "Servis Taşımacılığı Kartı"nın mevcut olduğu, ancak tutanak tarihinde Personel Servis Aracı Güzergah İzin Belgesinin bulunmadığı, uyuşmazlığın 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-b maddesi kapsamında "Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında" faaliyette bulunmak kapsamında olduğundan, aynı maddenin (a) bendi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; davacıya ait ... plaka numaralı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-A maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin (dava dilekçesinde sehven 23/03/2021 tarihli işlem olarak gösterilmiştir) iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
... Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, 25/02/2021 tarihinde davacıya ait ... plaka numaralı araçta denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen ve araç sürücüsü S. Y. tarafından imzalanan tutanakta; araç sürücüsü tarafından, "araçta bulunan yolcuların ...'den alındığı ve ...'e götürüldüğü, bu taşımacılık karşısında aylık ödeme aldığı ve herhangi bir belgesi olmadığı"nın belirtildiği, 25/02/2021 tarihli matbu Araç Trafikten Men/Muhafaza Altına Alma Tutanağı ve aynı tarihli araç sürücüsü S. Y. adına ve onun tarafından imzalanmış Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nın bulunduğu görülmektedir.
Dosyadan; ayrıca davacı adına ... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nce düzenlenen veriliş tarihi 08/05/2017, son geçerlilik tarihi 08/05/2027 olan Servis Taşımacılığı Yetki Belgesinin ve... plakalı araca ait veriliş tarihi 04/10/2019, son geçerlilik tarihi ise 08/05/2027 olan Servis Taşımacılığı Kartının bulunduğu görülmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; Servis Taşımacılığı Yetki Belgesinin ve Servis Taşımacılığı Kartının yapılan taşımacılığın niteliğini, güzergahı ve aracı bir arada belirtmediğinden tek başına personel servis taşımacılığı yapılabilmesi için yeterli olmadığı; olayda denetim tarihi itibarıyla personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, işlem tarihinde geçerli izin/ruhsatı bulunmayan davacıya ait aracın, denetimde servis taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacı yönünden ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işlemlere esas alınabileceği, ayrıca araç sürücüsü S. Y.'nin anılan tutanakları imzaladığı, taşımacılık işi yaptığını kabul ettiği ve dava konusu taşımacılığa itiraz etmediği, dava dilekçesinde de personel taşımacılığı yapıldığının belirtildiği tespit edildiğinden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Öte yandan, Mahkeme tarafından her ne kadar uyuşmazlığın 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-b maddesi kapsamında "Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında" faaliyette bulunmak kapsamında olduğundan, aynı maddenin (a) bendi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesi ile iptal kararı verilmişse de; denetim tarihi itibariyle dava konusu araca dair başkaca bir güzergah belgesinin de olmadığı görüldüğünden, ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın ... plakalı araçla ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-A maddesi uyarınca tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki...İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin gerekçeli olarak reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:......, K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 24/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.