T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3605
Karar No : 2024/7692
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Van İli, Başkale İlçesi, ... Köyü sınırları içerisinde bulunan 19.994,92 hektarlık alan için IV. Grup (Kurşun-Çinko-Bakır) maden arama ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun; Maden ve Patrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı işlemiyle bildirilen, Enerji Tabii Kaynaklar Bakanlığına Bağlı Taşınmaz Komisyonu'nca reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; maden arama ruhsat başvurularının, 3213 sayılı Maden Kanunu'nda açıkça düzenlendiği, Genelge ile bu görev ve yetkilerin devrinin mümkün olmadığı, dolayısıyla 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca oluşturulan komisyon tarafından tesis edildiği anlaşılan davacının maden arama ruhsat talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: davalı idarece işlemin sebep unsurunun ortaya konulamadığı görüldüğünden ve maden arama ruhsatı ve izni başvurularının, 3213 sayılı Maden Kanunu'nda açıkça düzenlendiği, bu hususa ilişkin görev ve yetkilerin Genelge ile devrinin mümkün olmadığı, dolayısıyla 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında alınan olumsuz görüş gerekçe gösterilerek tesis edilen işlemin, anılan Genelge uyarınca tesis edildiği ve ruhsat talebinin reddine dair başka bir gerekçe de belirtilmediğinden, davacının ruhsat talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde belirtilen yönlerden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış olup idare mahkemesince verilen kararda sonucu itibariyle isabetsizlik görülme istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin ilgili yasa, yönetmelik ve de 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle belirlenen kurallar çerçevesinde tesis edildiği, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı, İlgili, İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu kararı uyarınca davacı başvurusunun reddine karar verildiği, bu hususta idarenin takdir yetkisi bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket tarafından, Van İli, Başkale İlçesi, ... Köyü sınırları içerisinde bulunan 19.994,92 hektarlık alan için IV. Grup (Kurşun-Çinko-Bakır) maden arama ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun; Maden ve Patrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı işlemiyle bildirilen, Enerji Tabii Kaynaklar Bakanlığına Bağlı Taşınmaz Komisyonu'nca reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemi ile bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (f) bendinde, idarî dava dileçelerinin "husumet" yönünden inceleneceği belirtilmiş, 6. fıkrasında, ilk incelemeye tâbi hususların tespiti hâlinde davanın her aşamasında 15. maddenin uygulanacağı hükme bağlanmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde ise, "3/f bendine göre, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması hâlinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine" karar verileceği ifade edilmiştir.
12/09/2018 tarih ve 30533 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde, "Kamu kurum ve kuruluşları (belediyeler ve il özel idareleri hariç) ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait şirketler, kendi mülkiyetlerinde veya tasarruflarında bulunan taşınmazlarıyla ilgili olarak; kamu kurum ve kuruluşları, vakıf, dernek veya bunların şirketlerine, gerçek veya tüzel kişilere; satış, kira, irtifak, takas, tahsis, devir ve benzeri her türlü tasarrufa yönelik işlemlerini, bakanlıklar ile bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşlarında bakan yardımcısı, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında üst yönetici başkanlığında teşkil ettirilen komisyonlar vasıtasıyla yapacaklardır. Söz konusu komisyonlarca izin başvuru ve sonuçları Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında Cumhurbaşkanlığına bildirilecektir..." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen Genelge'de tanımlanan görevlerin yerine getirilmesi amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Genelgeye uygun bir şekilde taşınmaz komisyonu oluşturulmuştur.
Uyuşmazlıkta, Van İli, Başkale İlçesi, ... Köyü sınırları içerisinde bulunan 19.994,92 hektarlık alan için IV. Grup (Kurşun-Çinko-Bakır) maden arama ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun; Maden ve Patrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı işlemiyle bildirilen, Enerji Tabi Kaynaklar Bakanlığına Bağlı Taşınmaz Komisyonu'nca reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleminin tebliği üzerine işbu davanın açıldığı görülmektedir.
Her ne kadar talebin reddine ilişkin bildirim Genel Müdürlük tarafından yapılmış ise de, davacının başvurusu, Bakanlık Taşınmaz Komisyonu kararına istinaden reddedilmiş olup, davacı tarafından da Taşınmaz Komisyonu kararının tarih ve sayısı verilmek suretiyle anılan kararın iptalinin istenildiği açık olduğundan, davanın hem Bakanlık hem de MAPEG husumetiyle görülüp karara bağlanması gerekmektedir.
Bu itibarla; İdare Mahkemesince, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın da hasım konumuna alınarak dosya tekemmül ettirildikten sonra bir karar verilmesi gerektiğinden, eksik hasım ile görülen dava neticesinde verilen İdare Mahkemesi kararında ve bu karara yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 26/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.