T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3665
Karar No : 2024/7043
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, adına kayıtlı ... plakalı araçla, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-A maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin 28/03/2021 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; 07/04/2020 ve 26/05/2020 tarihli ara kararları ile dava konusu işleme ilişkin tespit tutanağının istenmesine ve söz konusu tutanağın sunulmaması halinde dosyada bulunan mevcut bilgi ve belgeler ile karar verileceği bildirilmiş olmasına rağmen, idarece ara karar gereğinin yerine getirilmediği, dava konusu işlemin sebep unsurunun bulunmadığı, denetlenemeyen idari işlemin hukuka uygun kabul edilemeyeceği ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından ... sayılı araca verilen … tarih ve … sayılı Sosyal Etkinlikler Grup Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesinin bulunduğu gerekçesiyle aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile 6.700,00-TL tutarlı trafik para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, davacı tarafından, adına kayıtlı ... plakalı araçla, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-A maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin 28/03/2021 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; 28/03/2021 tarihinde "… Üniversitesi Önü"nde polis memurları tarafından denetim yapıldığı ve davacıya ait ... plakalı aracın taşımacılık yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, 28/03/2021 tarihli dava dışı araç sürücüsü E. B. adına ve onun tarafından imzalanmış matbu Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı ve araçta bulunan yolcular adına düzenlenmiş matbu Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanakları'nın bulunduğu görülmüştür.
Dosyadan; ayrıca ... plaka numaralı araç adına İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nce düzenlenen onay tarihi 31/03/2021 tarih ve son geçerlilik tarihi 31/03/2022 olan Sosyal Etkinlikler Grup Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin bulunduğu görülmüştür.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; dosyaya sunulan Sosyal Etkinlikler Grup Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin onay tarihinin 31/03/2021 ve son geçerlilik tarihinin 31/03/2022 olduğu, dava konusu işlemden üç (3) gün sonra alındığı ve olayda denetim tarihi itibarıyla güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, dava konusu işleme ilişkin tespit tutanağı olmasa da, dava dışı araç sürücüsünün Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağını imzaladığı, taşımacılık işi yaptığını kabul ettiği ve dava konusu taşımacılığa itiraz etmediği, davacının da dava dilekçesinde taşımacılık işini kabul ettiği, ayrıca bu olay nedeniyle yolculara da idari para cezasının kesildiği, işlem tarihinde geçerli izin/ruhsatı bulunmayan davacıya ait aracın, denetimde servis taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacı yönünden ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işlemlere esas alınabileceğinden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Öte yandan, ... plakalı aracın sahibi olan davacı tarafından, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-A maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin 28/03/2021 tarihli işlemin iptalinin istenilmesine rağmen; Mahkeme tarafından, araç sürücüsü E. B. adına 6.700,00TL tutarlı trafik para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin de iptalinin istenildiği belirtilerek dava dışı E. B. adına kesilen … tarih ve … sayılı işlemin iptaline de karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İstanbul 6. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu İstanbul Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 18/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.