T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3710
Karar No : 2025/7578
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
3- ... Kültür Vakfı
4- ... Tic. Ltd Şti.
5- ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılardan ... Eğitim ve Kültür Vakfı tarafından kurulan Mersin Deniz ve Ticaret Meslek Yüksekokulu'nun kapatılması nedeniyle uğramış oldukları maddi zararlara karşılık her bir davacı için fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak şimdilik 5.000.00 TL den toplam 25.000.00 TL maddi tazminat ile davacılardan ... için 150.000.00 TL diğer davacılardan ... Eğitim ve Kültür Vakfı, ... ve ...'ın her biri için 20.000.00 TL olmak üzere toplam 210.000.00 TL manevi tazminatın 20/09/2003 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Yükseköğretim Genel Kurulu’nun 13/04/2007 tarihli kararının, Yüksekokulun faaliyetten alıkonularak kapatılmasına ilişkin olduğu, Yükseköğretim Genel Kurulu’nun 13/04/2007 tarihli kararına karşı açılan davada, Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 02/04/2008 tarih ve E:2007/3021, K: 2008/2406 sayılı kararıyla; Anayasa'nın 123., 130. ve 2547 sayılı Yasa gereğince Mersin Deniz ve Ticaret Meslek Yüksekokulu'nun Anayasa ve yasaya aykırı olarak faaliyete geçirildiği, dolayısıyla hukuken tüzelkişilik kazanmadığı anlaşıldığından, zaten Yasayla kurulmamış olan yükseköğretim kurumunun öğrenci alarak faaliyete geçmesine de hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle işin esasının incelenmesine gerek görülmeyerek davanın reddine karar verildiği, dolayısıyla bakılan davadaki maddi ve manevi tazminat isteminin dayanağını oluşturan yargı kararının, işin esası yönünden haksız yere veya hukuka aykırı olarak Yüksekokulun faaliyetten alıkonularak kapatıldığını ve kapatılan vakıf Meslek Yüksekokuluna ait taşınır ve taşınmaz mallarından derslikler, her türden laboratuvarlar, kitaplar, bunları içeren yapılar, spor tesisleri, öğrenci yurtları ile öğretim elemanları gibi eğitim öğretimle ilgili her türlü taşınmaz mal, araç- gereç ve malzeme ile tüm ayni ve nakdi hakların Mersin Üniversitesi mülkiyetine haksız yere geçirildiğini ve yine öğrencilerin de yeni kurulan Deniz ve Ticaret Meslek Yüksekokulu'nda eğitimlerini sürdürmelerinin haksızlığını ve hukuka aykırılığını tespit eden ve/veya hükme bağlayan bir karar olmadığı dikkate alındığında, olayda davalı idarenin ağır hizmet kusurunun bulunduğundan söz edilemeyeceği, başka bir ifadeyle; olayda, Yükseköğretim Genel Kurulu’nun 13/04/2007 tarihli kararından kaynaklı olarak maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi için gerekli koşullar oluşmadığından, davacıların maddi ve manevi tazminat talebinin kabul edilmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yükseköğretim Genel Kurulu’nun 13/04/2007 tarihli kararı ile Yüksekokulun faaliyetten alıkonularak kapatılmasına, Mersin Üniversitesine bağlı Deniz ve Ticaret Meslek Yüksekokulu kurulmasına, kapatılan Mersin Deniz ve Ticaret Meslek Yüksekokulu'nun Mersin Üniversitesi'nin vesayetine verilmesine, kapatılan vakıf Meslek Yüksekokuluna ait taşınır ve taşınmaz mallarından derslikler, her türden laboratuvarlar, kitaplar, bunları içeren yapılar, spor tesisleri, öğrenci yurtları ile öğretim elemanları gibi eğitim öğretimle ilgili her türlü taşınmaz mal, araç- gereç ve malzeme ile tüm ayni ve nakdi hakların Mersin Üniversitesi mülkiyetine geçirilmesine karar verildiği, işlemin iptali istemiyle açılan davada Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 02/04/2008 tarih ve E:2007/3021, K:2008/2406 sayılı kararıyla yüksekokul kuruluşunun yok hükmünde olduğunun belirtilerek davanın reddine karar verildiği, yok hükmünde olan yüksekokulun taşınmaz ve varlıklarının da vakfa iade edilmesi gerektiği, kuruluşa onay veren idarenin kusurlu olduğu, bu nedenle zarara uğradıkları ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı ... Eğitim ve Kültür Vakfı, 25/03/2003 tarih ve 25059 sayılı Resmi Gazete ile kurulmuş, 26/09/2003 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul Kararı ile, Vakfa bağlı Mersin Deniz ve Ticaret Meslek Yüksekokulu kurulmuştur.
Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 13/04/2007 tarihli kararıyla Mersin Deniz ve Ticaret Meslek Yüksekokulu'nun faaliyetten alıkonularak kapatılmasına, Mersin Üniversitesi'ne bağlı Deniz ve Ticaret Meslek Yüksekokulu'nun kurulmasına, kapatılan Vakıf Yüksekokulu'nun vesayetinin Üniversiteye bağlı Deniz ve Ticaret Meslek Yüksekokulu'na verilmesine, hukuki süreç sonunda devredilmesine, Vakıf Meslek Yüksekokulu'na ait taşınır ve taşınmaz mallardan derslikler, her türden laboratuvarlar, kitaplar, bunları içeren yapılar, spor tesisleri, öğrenci yurtları ile öğretim elemanları lojmanları gibi eğitim-öğretimle ilgili her türlü taşınmaz mal, araç-gereç ve malzeme ile tüm ayni ve nakdi hakların Mersin Üniversitesi mülkiyetine geçirilmesine karar verilmiştir.
Davacılar tarafından, Vakıf Yüksekokulu'nun kapatılması nedeniyle; Vakfın tahsis ettiği taşınmazlar kullanılarak verilen eğitim neticesinde elde edilen gelirden pay alamadıkları, kira gelirini elde edemedikleri, zarara uğradıkları iddialarıyla her bir davacı için fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak şimdilik 5.000.00 TL den toplam 25.000.00 TL maddi tazminat ile davacılardan ... için 150.000.00 TL diğer davacılardan Eğitim ve Kültür Vakfı, ... ve ...'ın her biri için 20.000.00 TL olmak üzere toplam 210.000.00 TL manevi tazminatın 20/09/2003 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2547 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, 'Vakıfların, kazanç amacına yönelik olmamak şartıyla ve mali ve idari hususlar dışında, akademik çalışmalar, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden bu Kanunda gösterilen esas ve usullere uymak kaydıyla, Yükseköğretim kurumları veya bunlara bağlı birimlerden birini veya birden fazlasını ya da bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın, ekonominin ihtiyaç duyduğu alanlarda yüksek nitelikli işgücü yetiştirmek amacıyla, bu Kanun hükümleri çerçevesinde kalmak şartıyla meslek yüksekokulu kurabileceği' hükmü; Ek 6. maddesinde, 'Kurulacak yükseköğretim kurumunun, vakıf tüzelkişiliği dışında ayrı bir tüzelkişiliğe sahip olacağı ve bu kurumun gelirlerinin, geçici olarak dahi hiç bir suretle vakıf mamelekine veya hesaplarına intikal edemeyeceği' hükmü düzenlenmiştir.
31/12/2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 'Vakıf yükseköğretim kurumlarının mevzuata aykırı işlem ve eylemleri hakkında uygulanacak önlemler' başlıklı 25. maddesinde, 'Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yükseköğretim Kurulu'nun gözetim ve denetimi altındadır. ... Vakıf yükseköğretim kurumuna ait taşınmaz mallar yükseköğretim kurumu tüzel kişiliği adına tapuya tescil edilir ...' kuralı; 'Faaliyet izninin geçici olarak durdurulmasının hüküm ve sonuçları' başlıklı 26. maddesinde, 'Vakıf yükseköğretim kurumlarında,
a)Kanun ve Yönetmeliğin amir hükümlerine ve tespit edilen esaslara aykırı hareket edilmesi,
c)... Kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara doğrudan veya dolaylı kaynak aktarıldığının tespit edilmesinin tespit edilmesi halinde, ilgili vakıf üniversitesi/yüksek teknoloji enstitüsü veya birimi veya vakıf meslek yüksekokulu Yükseköğretim Genel Kurul'u kararı ile kapatılır. ... Faaliyetten alıkonulan yükseköğretim kurumunun öğrencileri bu Yönetmeliğin 9. Maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca belirtilen yükseköğretim kurumunda öğrenimlerine devam ettirilirler. Kapatılan yükseköğretim kurumunun taşınır ve taşınmaz mallarından derslikler, her türden laboratuvar, kitaplar, bunları içeren yapılar, spor tesisleri, öğrenci yurtları ile öğretim elemanları lojmanları gibi eğitim-öğretimle ilgili her türlü taşınmaz mal, araç-gereç ve malzeme ile tüm ayni ve nakdi haklar devralan yükseköğretim kurumunun mülkiyetine geçer.' kuralı; 'Kazanç amacı gütmeme ve gelirlerin vakıflara devredilmemesi' başlıklı 27. maddesinde, 'Vakıflar kendilerine kazanç sağlamak amacı ile yükseköğretim kurumu kuramazlar. Kurulmuş yükseköğretim kurumlarından herhangi bir suretle gelir, kazanç ve hak elde edemezler. Vakıf yükseköğretim kurumunun her çeşit gelirleri kurulmuş bulunan yükseköğretim kurumunda kalır ve geçici ya da dolaylı olarak dahi hiç bir suretle vakıf mamelekine veya hesaplarına intikal edemez.' kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
21/03/2006 tarihli Yükseköğretim Denetleme Kurulu Denetim Raporu'nda, Vakıf Meslek Yüksekokulu adına kayıtlı ve tescil edilmiş taşınmaz bulunmadığı, Yüksekokulun yasal bir müdürünün olmadığı, müdür olduğu iddia edilen vakıf kurucularından M.H.İ'nin mevzuata aykırı bir şekilde müdür olarak atandığı ve 15.000,00 YTL aylık almasının vakfa kaynak aktarımı amaçlı olduğu, meslek yüksekokulunda ders veren bir öğretim üyesi bulunmadığı, ders vermeyen ve Mersi'de bulunmayan kişilerin mevcutmuş gibi akademik kadrolarda gösterildiği, gelir-gider fazlası olan 250.250 YTL'lik paradan sağlanan nemanın yüksekokul gelirleri arasında görülmediği ve nereye harcandığının belli olmadığının tespit edilmesi üzerine, Mersin Deniz ve Ticaret Meslek Yüksekokulu'nun faaliyetten alıkonularak kapatılması gerektiği belirtilmiştir.
İlgili rapor üzerine Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 13/04/2006 tarihli kararı ile, Mersin Deniz ve Ticaret Meslek Yüksekokulu'na 2006-2007 eğitim-öğretim yılından itibaren öğrenci alımının durdurulmasına, kurumla ilgili sorunların 21/10/2006 tarihine kadar giderilmesi hususunda Mütevelli Heyet Başkanlığı'na uyarıda bulunulmasına ve karar tarihini müteakip bir yıl içinde bir düzelme olmaması halinde yasal işlemin yapılacağının bildirilmesine karar verilmiştir.
05/02/2007 tarihli Yükseköğretim Denetleme Kurulu Denetim Raporu'nda, meslek yüksekokuluna alınan 8 yabancı uyruklu öğretim elemanından sadece biri için YÖK'ten izin alındığı, diğer öğretim elemanları için maaş bordrosunun düzenlenmediği, gelir vergisi kesilmediği, SGK'ya bildirimde bulunulmadığı, mütevelli heyet başkanının kızı H.İ. ve mütevelli heyet üyesi M.H.İ'nin öğretim görevlisi olarak gösterilmesine rağmen hiçbir derse girmedikleri, H.İ.'nin mütevelli heyet üyesi olmamasına rağmen İstanbul'dan geliş-gidiş masraflarının yüksekokul bütçesinden karşılandığı, M.H.İ.'ye 'bayram ikramiyesi' adı altında fazla ödeme yapıldığı, yüksekokul hesabındaki 644.331 YTL'nin vakfın olduğu tahmin edilen İstanbuldaki bir hesaba aktarıldığı, Yüksekokul Güverte ve Gemi Programının müfredatı içine dahil edilmek suretiyle İşletme, Muhasebe, Sigortacılık ve Dış Ticaret Programı öğrencilerine Yat Kaptanlığı Yeterliği için zorunlu profesyonel eğitim programı açıldığı ve program ücretinin vakıf hesabına yatırıldığı, belirtilmiştir.
İlgili rapor üzerine Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 13/04/2006 tarihli kararı ile, Mersin Deniz ve Ticaret Meslek Yüksekokulu'nun faaliyetten alıkonularak kapatılmasına, Mersin Üniversitesi'ne bağlı Deniz ve Ticaret Meslek Yüksekokulu'nun kurulmasına, kapatılan Vakıf Yüksekokulu'nun vesayetinin Üniversiteye bağlı Deniz ve Ticaret Meslek Yüksekokulu'na verilmesine, hukuki süreç sonunda devredilmesine, Vakıf Meslek Yüksekokulu'na ait taşınır ve taşınmaz mallardan derslikler, her türden laboratuvarlar, kitaplar, bunları içeren yapılar, spor tesisleri, öğrenci yurtları ile öğretim elemanları lojmanları gibi eğitim-öğretimle ilgili her türlü taşınmaz mal, araç-gereç ve malzeme ile tüm ayni ve nakdi hakların Mersin Üniversitesi mülkiyetine geçirilmesine karar verilmiştir.
Dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; vakıf yüksekokulunun faaliyetten alıkonulmasının mütevelli heyet üyelerinin kusurundan kaynaklandığı, Kanun uyarınca vakıf tarafından Vakıf meslek yüksekokuluna taahhüt edilen taşınır, taşınmaz ve nakdi tutarın hiç bir şartta vakfa iade edilmeyeceği, dava konusu işlemin 21/03/2006 tarihli Denetim Raporu'nda tespit edilen usulsüzlüklerin 2007 yılında da devam ettiği ve kaynak aktarımı yapıldığının tespit edildiği gerekçesiyle tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar davacılar tarafından, Mersin Deniz ve Ticaret Meslek Yüksekokulu'nun faaliyetten alıkonularak kapatılmasına ilişkin 13/04/2007 tarihli Yükseköğretim Genel Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 02/04/2008 tarih ve E:2007/3021 ve K:2008/2406 sayılı kararıyla, "Mersin Deniz ve Ticaret Meslek Yüksekokulu'nun Anayasa ve yasaya aykırı olarak faaliyete geçirildiği, dolayısıyla hukuken tüzelkişilik kazanmadığı, zaten Kanunla kurulmamış olan yükseköğretim kurumunun öğrenci alarak faaliyete geçmesine de hukuken olanak bulunmadığı, işin esasının incelenmesine gerek görülmediği" gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, meslek yüksekokulunun hukuka aykırı olarak kurulmasına onay veren davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu iddia edilmekteyse de; iddianın dayanağı olan Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 13/04/2006 tarihli kararında, meslek yüksekokulunun mevzuata aykırı olarak kurulduğundan bahisle kapatılmasına karar verilmediği, 2006 yılı Denetim raporunda bahsedilen eksiklikler ve usulsüzlüklerin 2007 yılında da devam ettiğinin belirtildiği, bu usulsüzlüklerim mütevelli heyet üyeleri tarafından yapıldığı ve kusurun da mütevelli heyet üyelerinde olduğu görüldüğünden, davacının bu iddiasına itibar edilmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 14/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.