T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4178
Karar No : 2024/6864
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ....
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ....
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşımacılığı yaptıkları gerekçesiyle ...plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Kocaeli Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nün...tarih ve ... seri numaralı işlemi ile 6.700,00-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı'nın 13.10.2021 tarih ve 1739916 sayılı yazısında, izin belgesi olan ... ticari P plaka aracın arıza yapması nedeniyle ...'a ait davaya konu araçla faaliyetine devam edebilmesi için 11.08.2021 veriliş ve 25.08.2021 geçerlilik tarihli Geçici İzin Belgesi düzenlendiği, bu tarihten sonra bahse konu araç için herhangi bir başvuru bulunmadığı bilgisine yer verildiğinin görüldüğü, bu durumda; tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen... plakalı aracın ... plakalı aracın arıza yapması nedeniyle kullanıldığı, bunun için Geçici İzin Belgesi düzenlendiği, araç için düzenlenen Geçici İzin Belgesinin 25.08.2021 tarihinde sona erdiği, dava konusu işlemlere dayanak tespitin ise 26.08.2021 tarihi saat 07.06 olduğu, davacılar tarafından yenileme işleminin en erken 26.08.2021 tarihinde yapılabileceği, mesai saati başlamadan ruhsatının yenilemesinin mümkün olmadığı iddiasının hayatın olağan akışına uygun olduğu görüldüğünden, 2918 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka, mevzuata ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı'nca sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; ...ticari P plaka aracın arıza yapması nedeniyle ...'a ait davaya konu araçla faaliyetine devam edilebilmesi için 11.08.2021 veriliş ve 25.08.2021 geçerlilik tarihli Geçici İzin Belgesinin düzenlendiği, bu tarihten sonra bahse konu araç için herhangi bir izin başvurusunda bulunulmadığı bilgisine yer verildiği, denetim tarihi itibariyle işleme konu araç için geçerli bir izin belgesi bulunmadığı gibi, denetim tarihi sonrasında da dava konusu araç için geçici izin belgesi alınabilmesi amacıyla herhangi bir başvuruda bulunulmadığı anlaşıldığı, bu durumda, davacıya ait araçla, ilgili belediyeden geçerli bir güzergah izin belgesi mevcut olmaksızın Kocaeli Büyükşehir belediye sınırları dâhilinde ticari yolcu taşımacılığı yapıldığı hususu usulüne uygun biçimde yapılan denetim ve araç sürücüsü ile yolcular tarafından imzalanan tutanağa dayalı olarak tespit edildiğinden, aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlem ile araç sürücüsüne para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, geçici izin belgesinin, işleme dayanak tespitin yapıldığı saat 07.06'da henüz mesai başlamadığı için geçerli olduğu, geçici ruhsatın kullanım süresi dolmadan ruhsat almasının mümkün olmadığı, hukuka aykırı kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı Valilik tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
26.08.2021 tarih, saat 07:06 sıralarında Kocaeli ili, İzmit ilçesi, ... mevkiinde yapılan trafik denetim ve kontrollerde davaya konu ... plakalı aracın durdurulduğu, araç sürücüsü ... ve yolculara sorulduğunda; İzmit Tepeköy, Yeşilova ve Şirinevler'den aldığı yolcuları ... Polisan fabrikasına götürdüğünün tespit edildiği, bu tespite ilişkin aynı tarihli tutanak tanzim edilerek araç sürücüsü, yolcular ve polis memurlarınca imzalandığı, bu tespit uyarınca çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Kocaeli Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nün... tarih ve ... seri numaralı işlemi ile 6.700,00-TL para cezası verilmesine ilişkin... tarih ve ...sayılı işlemin tesis edildiği, bu işlemlerin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Suç ve ceza tutanakları" başlıklı 114. maddesinde, "Bu Kanunda yazılı trafik suçlarını işleyenler hakkında yetki sınırları içinde Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı personeli ile Ulaştırma Bakanlığının ve Karayolları Genel Müdürlüğünün ilgili birimlerinin il ve ilçe kuruluşlarında görevli ve yetkili kılınmış personelince tutanak düzenlenir. ..." kuralına; "Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması" başlıklı Ek 2. maddesinde, ''10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında,
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten menedilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı'nın dosyada yer alan ... tarih ve ... sayılı yazısından, izin belgesi bulunan ... ticari P plaka aracın arıza yapması nedeniyle ...'a ait davaya konu araçla faaliyetine devam edebilmesi için 11.08.2021 veriliş ve 25.08.2021 geçerlilik tarihli Geçici İzin Belgesi düzenlendiği, bu tarihten sonra bahse konu araç için herhangi bir başvuru bulunmadığı bilgisine yer verildiği anlaşılmakta olup, bu durumda; tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen... plakalı aracın ... plakalı aracın arıza yapması nedeniyle kullanıldığı, bunun için dosyaya da sunulmuş olan Geçici İzin Belgesi düzenlendiği, araç için düzenlenen Geçici İzin Belgesinin 25.08.2021 tarihinde sona erdiği, dava konusu işlemlere dayanak tespitin ise 26.08.2021 tarihi saat 07.06'da yapıldığı, davacılar tarafından yenileme işleminin en erken 26.08.2021 tarihinde mesai saati başladığında yapılabileceği, mesai saati başlamadan iznin yenilemesinin mümkün olmadığı iddiasının hayatın olağan akışına uygun olduğu görüldüğünden, 2918 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabul edilerek İdare Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle verilen davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacılara iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 17/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.