T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4668
Karar No : 2025/279
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) :
1- ... Taşımacılık ve Gayrimenkul Tic. Ltd. Şti.
2- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın, çalışma izni/ruhsatı almadan belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK 2/3-A maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile diğer davacı araç sürücüsü ... adına 6.700,00-TL para cezası verilmesine ilişkin aynı gün ve ... sayılı işlemin iptali ile ödenen 5.025,00-TL 'nin iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; olayda, ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın ... plakalı araçla ticari amaçlı turizm yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle 2918 sayılı Yasanın Ek-2/3-a maddesi uyarınca ... günlü ve ... sayılı trafikten men işlemi ve trafik para cezasına dair ... sayılı işlem tesis edilmiş ise de, uyuşmazlığa konu araç ile turizm taşımacılığı faaliyeti yapılabileceğine dair İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünce verilmiş 17/06/2021 tarihli ve 31/12/2021 tarihine tarihine kadar geçerliliği bulunan "Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi"nin mevcut olduğu anlaşılmış olup bu durumda; tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihinden çok kısa bir süre sonra makul sürede turizm güzergah kullanım izin belgesinin alındığı görüldüğünden ve dolayısıyla uyuşmazlık konusu taşımacılık 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi kapsamına girmediğinden tesis edilen dava konusu trafikten men işlemi ile trafik para cezası işleminde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline işlem nedeniyle ödenen 5.025,00-TL'nin yatıran tarafa ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın, çalışma izni/ruhsatı almadan belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK 2/3-A maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile diğer davacı araç sürücüsü ... adına 6.700,00-TL para cezası verilmesine ilişkin aynı gün ve ... sayılı işlemin iptali ile ödenen 5.025,00-TL 'nin iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca davacının işlem tarihi itibarıyla izin / ruhsat gibi belgelerini dosyaya sunmadığı açıktır. Dairemizin içtihatlarına göre söz konusu belgelerin edinilmesi için makul sürenin işlem tarihi ile aynı gün olduğu kabul edilmiştir.
Mahkeme kararında, davaya konu aracın, 31/12/2021 tarihine kadar geçerliliği bulunan "Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesinin" olduğu belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de, dosyaya sunulan turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin veriliş onay tarihi 17/06/2021 ve son geçerlilik tarihi 31/12/2021 olduğu ve dava konusu işlemden sonra alındığı tespit edilmiştir. Bu durumda, davacı şirketin dava konusu işlem tesis edildiğinde geçerli izin belgesi bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Davacı şirket tarafından, ilgili belediyeye turizm amaçlı yolcu taşımacılığı için izin belgesi verilmesi talebiyle işlem tarihinden önce başvuru yapıldığı ileri sürülse de, dava dilekçesi ekinde sunulan 11/06/2021 tarihli başvuru dilekçesinde sadece davacı şirketin imza ve kaşesinin yer aldığı, anılan dilekçenin işlem yapılması maksadıyla İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının kaydına alındığına ilişkin başvuru tarihini tasdik eden resmi bir bilgi ve belge bulunmadığı görüldüğünden davacı şirketin bu iddiasına itibar edilmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 30/01/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.