T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4971
Karar No : 2025/4162
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından,
1)Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin iptaline karar verilmesi ile birlikte,
2)Dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 54. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi, 65. maddesinin (a) fıkrasının (9) numaralı bendinin (öğrencilerin disiplin işlemleri yönünden) Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla iptalleri için itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesi'ne gönderilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :Yönetmeliğin uygulanmasına devam edilmesi halinde telafisi güç ve imkansız zararların doğacağı, dayanak maddelerin Anayasa’ya aykırı olduğu, suçta ve cezada yasallık ilkesinin uygulama alanının sadece ceza hukuku alanına giren suçlarla ilgili olmadığı ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :Usule ilişkin olarak, davanın ehliyet ve süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Esasa ilişkin olarak, Anayasa ve 2547 sayılı Kanun'un 54. ve 65/a-9 maddelerine dayanılarak Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin hazırlandığı, iptali istenilen yönetmelik hükmünün ölçülülük ilkesine ve üst hukuk normlarına uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın kısmen ehliyet yönünden reddine, kısmen karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin iptali ile dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 54. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin ve 65. maddesinin (a) fıkrasının (9) numaralı alt bendinin Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması istemiyle açılmıştır.
Anayasa Mahkemesi’nin 08/09/2022 tarih ve E:2022/54, K:2022/99 sayılı kararı ile 2547 sayılı Kanun’un 54. maddesinin (a) bendi ile 65. maddesinin (a) fıkrasının (9) numaralı alt bendinde yer alan “… ile öğrencilerin …” ibaresinin: Anılan Kanun hükmü ile yükseköğretim öğrencilerinin disiplin işlemleri ile ilgili hususların düzenlenmesi yetkisinin YÖK’e verildiği, ancak Kanun’un 54. maddesinin (a) fıkrasında düzenlenen disiplin suç ve cezalarına işaret ettiği anlaşılan disiplin işlemleri ile ilgili hususların belirli bir açıklık ve kesinlikte ortaya konulmadığı; disiplin cezası gerektiren eylemlerle disiplin cezalarının belirlendiği, ancak disiplin suç ve cezaları arasında yeterli bağlantının kurulmadığı bir alanda idareye söz konusu alanın yönetmelikle düzenlenmesi yetkisinin verildiği, bu durumda, ilgililerin hangi somut fiil ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun uygulanacağını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkân tanıyacak şekilde belirliliğe sahip olmayan düzenlemelerle idareye verilen yetkinin çerçevesinin çizildiğinin söylenemeyeceği, bu itibarla kuralın belirlilik ve yasama yetkisinin devredilemezliği ilkeleriyle bağdaşmadığı gerekçesiyle iptaline, kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildiği ve anılan kararın 20/09/2022 tarih ve 31959 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdiği anlaşılmaktadır.
Anayasa Mahkemesi kararı uyarınca 02/02/2023 tarih ve 7437 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun’un 54. maddesi yeniden düzenlenmiş ve öğrenci disiplin suç ve cezaları kanun hükmüne bağlanmıştır. Anılan Kanun, 09/02/2023 tarih ve 32099 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan Öğrenci Disiplin Yönetmeliği, yayımlandığı tarihte yürürlükte olan dayanağı Kanun'a uygun olarak hazırlanmış ise de; Anayasa Mahkemesi’nin 08/09/2022 tarih ve E:2022/54, K:2022/99 sayılı kararı ile dayanağı Kanun maddesinin hukuka aykırılığı tespit edildiğinden, dava konusu Yönetmelikde hukuka uygunluktan söz edilemez. Bu bağlamda, 11/03/2023 tarih ve 32129 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile, 18/08/2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Buna göre, Anayasa Mahkemesi kararının uygulanması amacıyla 2547 sayılı Kanun'da düzenleme yapıldığı ve 11/03/2023 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile de dava konusu Öğrenci Disiplin Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldığından, dava konusu düzenleme hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ:
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğrenci olan davacı hakkında, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin dava dışı Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğünce 28/04/2022 tarih ve 2022/3 sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine davacı tarafından, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usule yönelik itirazları kabul edilmeyerek işin esası incelendi:
ESAS YÖNÜNDEN:
Anayasa'ya Aykırılık İddialarının İncelenmesi:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 54. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi, 65. maddesinin (a) fıkrasının (9) numaralı bendinde yer alan “...ile öğrencilerin...”, “...disiplin işlemleri...” ve “…ile ilgili hususlar...” ibareleri yönünden Anayasa Mahkemesinin 08/09/2022 tarih ve E:2022/54, K:2022/99 sayılı kararıyla iptal kararı verildiği görülmektedir.
İlgili Mevzuat:
Davanın açıldığı tarihteki haliyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Öğrencilerin disiplin işleri" başlıklı 54. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; 'Yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrencilere; eylem başka bir suçu oluştursa bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan bir aya kadar veya bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma veya yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları verilir.' hükmüne yer verilmiş olup, "Yönetmelikler" başlıklı 65. maddesinin (a) fıkrasının (9) numaralı bendinde; öğrencilerin disiplin işlemlerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 18/08/2012 tarih ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin "Dayanak" başlıklı 2. maddesinde; 'Bu Yönetmelik 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 54 üncü maddesi ile 65 inci maddesinin (a) fıkrasının (9) numaralı bendine dayanılarak hazırlanmıştır.' düzenlemesine yer verilmiş; "Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren disiplin suçları" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; 'Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek' fiili yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren eylemler arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı hakkında dava dışı Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğünce Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasının tesis edildiği anlaşıldığından, dava konusu edilen düzenleme; Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi yönünden hasren incelenmiştir.
Anayasa Mahkemesi’nin 08/09/2022 tarih ve E:2022/54, K:2022/99 sayılı kararıyla; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 54. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi ile 65. maddesinin (a) fıkrasının (9) numaralı alt bendinde yer alan “...ile öğrencilerin...”, “...disiplin işlemleri...” ve “…ile ilgili hususlar...” ibareleri yönünden, '30. Kuralla yükseköğretim öğrencilerinin disiplin işlemleri ile ilgili hususların düzenlenmesi yetkisi YÖK’e verilmiş ancak Kanun’un 54. maddesinin (a) fıkrasında düzenlenen disiplin suç ve cezalarına işaret ettiği anlaşılan disiplin işlemleri ile ilgili hususlar belirli bir açıklık ve kesinlikte ortaya konulmamıştır.
31. Kural, disiplin cezası gerektiren eylemlerle disiplin cezalarının belirlendiği ancak disiplin suç ve cezaları arasında yeterli bağlantının kurulmadığı bir alanda idareye söz konusu alanın yönetmelikle düzenlenmesi yetkisini vermektedir. Bu durumda, ilgililerin hangi somut fiil ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun uygulanacağını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkân tanıyacak şekilde belirliliğe sahip olmayan düzenlemelerle idareye verilen yetkinin çerçevesinin çizildiği söylenemez.
32. Bu itibarla kural belirlilik ve yasama yetkisinin devredilemezliği ilkeleriyle bağdaşmamaktadır.' gerekçeleriyle iptal kararı verilmiş olup, karar 20/09/2022 tarih ve 31959 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Diğer taraftan, davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 18/08/2012 tarih ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği, 11/03/2023 tarih ve 32129 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Ayrıca, 09/02/2023 tarih ve 32099 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7437 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun’un 54. maddesi yeniden düzenlenerek, öğrencilerin disiplin işlerine ilişkin düzenlemeler hüküm altına alınmıştır.
Bu durumda, 11/03/2023 tarih ve 32129 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile 18/08/2012 tarih ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldığı anlaşıldığından, dava konusu anılan Yönetmeliğin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi yönünden karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 18/08/2012 tarih ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi yönünden KONUSU KALMAYAN DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA
2. Davacının kabul edilen adli yardım istemi nedeniyle alınmayan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davalı idareden tahsili için 6100 sayılı Kanun'un 339. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra ilgili tahsil dairelerine müzekkere yazılmasına ve kararın bir örneğinin tebliğine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 29/04/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.