T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/5528
Karar No : 2024/6886
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI): ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, aracının izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşıdığı gerekçesiyle 2918 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının (B) bendi uyarınca 30 gün trafikten men edilmesine ilişkin ...tarih ve... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; dava konusu trafikten men işlemi tesis edildikten sonra makul süre içerisinde davaya konu olan ...plakalı araca yönelik,...... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı UKOME Şube Müdürlüğünce 17.11.2021 veriliş ve 30.06.2022 geçerlilik tarihli "... İlköğretim Okulu" öğrencilerini taşımak üzere Okul Servis Aracı Taşıma ve Güzergah İzin Belgesi düzenlendiği açık olmakla birlikte, olaya ilişkin düzenlenen ve polis memurları ile araç sürücüsü tarafından imzalanan tutanakta taşınan kurumun ... Lisesi olduğu, söz konusu izin belgesinin "... Lisesi" öğrencilerini taşımak üzere düzenlenmediğinin görüldüğü, bu durumda, davaya konu araç için 17.11.2021 tarihinde düzenlenen Okul Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin ... İlköğretim Okulu öğrencilerini taşımak üzere verildiği ancak trafik denetiminin yapıldığı sırada... Lisesi öğrencilerinin taşınmakta olduğu anlaşıldığından, 2918 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendi kapsamında alınan izinde belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yapıldığı hususu açık olup, davaya konu aracın trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, P plaka ile personel taşımacılığı yaptığı, buna ilişkin belgelerinin tam olduğu, denetim tutanağı ve görüntüm kaydının olmadığı, faaliyet konusu dışında taşımacılık yaptığının ispatlanamadığı, işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı Valilik tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Görevli polis ekiplerince 11.11.2021 tarihinde yapılan kontroller esnasında, ... plakalı araç ile izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle davaya konu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendi uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Kocaeli Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
25/10/2017 tarih ve 30221 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Okul Servis Araçları Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (ğ) bendinde; Özel izin belgesi: Karayolları Trafik Kanunu, Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Belediye Kanunu, 18/7/1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği ve bu Yönetmelik ile Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME), il-ilçe trafik komisyonu kararlarına uygunluğu anlaşılan okul servis araçlarına büyükşehirlerde ilgili büyükşehir belediyeleri, diğer yerlerde ise ilgili belediyeler tarafından verilen ve okul servis aracının ilgili büyükşehir belediyesi/belediye sınırları içinde izleyeceği güzergah ile işletenini, şoförünü, rehber personelini, taşıtın plakasını, cinsini, taşıma sınırını belirten belgeyi ifade ettiği, "Taşımacının şartları ve yükümlülükleri" başlıklı 5. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde; Taşımacılar; Taşımanın tamamının veya bir kısmının bir büyükşehir belediyesi/belediye sınırları içerisinde gerçekleşmesi halinde; şehir içinde izlenecek güzergâh için ilgili büyükşehir belediyesinden/belediyeden özel izin belgesi almakla yükümlü oldukları düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, idarenin denetim yaptığı sırada, araç sahipleri/araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin/ruhsat gibi belgelerini denetim görevlilerine ibraz etmeleri gerekmektedir. Başka bir ifadeyle söz konusu belgelerin denetim ve işlem tarihinde düzenlenmiş bulunması gerekmekte olup, daha sonra temin edilen izin/ruhsat gibi belgeler, tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyecektir.
Görevli polis ekiplerince, 11.11.2021 günü, 08.30 sıralarında ... İlçesi, ... Lisesi önünde yapılan denetimde, ruhsatında kullanım amacı personel servisi olan ... plakalı aracın, okul taşıtı olmadığı halde öğrenci taşımacılığı yapması sebebiyle dava konusu işlemin tesis edildiği, denetim esnasında tutulan ve denetim yapan memurlarla birlikte araç sürücüsünün de şerh koymadan imzalamış olduğu Okul Servis Aracı Denetim Formunda, okul adının... Lisesi olarak belirtildiği, aracın okul taşıtı olmadığı, izninde belirtilen faaliyet konusu dışında taşımacılık yaptığı açıklamalarına yer verildiği anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte, davacı tarafından, işlemden 4 gün sonra 15.11.2021 tarihinde, davaya konu ... plakalı araç için Ulaşım Ruhsat Başvuru Sistemi üzerinden Okul Servis Aracı Taşıma ve Güzergah İzin Belgesi başvurusu yapıldığı ve 17.11.2021 tarihinde, davaya konu araç için ... İlköğretim Okulu öğrencilerini taşımak üzere "Okul Servis Aracı Taşıma ve Güzergah İzin Belgesi" alındığı görülmüştür. Gerek tespit tutanağının sürücü tarafından şerh düşülmeksizin imzalanmasından, gerekse dava dilekçesinde öğrenci taşımacılığı yapmadığını iddia eden davacının işleme konu ... plakalı aracı için, işlemden 6 gün sonra ... İlköğretim Okulu için "okul servis aracı taşıma ve güzergah izin belgesi" almasından, işlem tarihinde geçerli bir izin belgesine sahip olmayan davacıya ait araçla faaliyet konusu dışında taşımacılık yaptığı hususunun sabit olduğu sonucuna varılmış olup, ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ...İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararı neticesi itibarıyla hukuka uygun bulunmuştur.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcı ve posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 17/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.