T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/5644
Karar No : 2024/6889
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, izinde belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek:2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu olayda, trafik polislerince yapılan denetim sonucunda düzenlenen tutanağa istinaden davaya konu aracın alınan izin / ruhsat konusu dışında faaliyet gösterdiğinden bahisle trafikten men işlemi tesis edilmiş ise de, dava konusu işlemin dayanağı olan tutanakta araç içerisinde öğrencilerin bulunduğu yazılı olmakla birlikte bu hususu doğrulayacak şekilde sürücü beyanı ve imzasının (imzadan imtina edilmiş ise buna dair) bir kaydın yer almadığı, olaya ilişkin video kaydı bulunmakta ise de bu kayıt araç durdurulduğu ve araç içerisinde bulunanların göründüğü anda değil olaydan sonra alındığından araç içerisinde öğrenci bulunmadığı, dolayısıyla aracın öğrenci taşımacılığında (tescil belgesinde yazılı faaliyet konusu dışında) kullanıldığı hususunun da yargısal denetime elverişli somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı anlaşıldığından, dava konusu trafikten men işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, trafik ekiplerince 11/11/2021 günü yapılan denetim ve kontrollerde ... plakalı aracın ilgili belediyeden alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde taşımacılık yaptığı tespit edilerek aracın trafikten men edildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Trafik polislerince 11/11/2021 günü, Gebze İlçesi Osmangazi Ortaokulu önünde yapılan denetim sonucunda düzenlenen Okul Servis Aracı Denetim Formu ile ruhsatında kullanım amacı personel servisi olan ... plakalı aracın, okul taşıtı olmadığı halde öğrenci taşımacılığı yapması sebebiyle alınan izin / ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde taşımacılık yapıldığı tespit edildiğinden bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Kocaeli Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
25/10/2017 tarih ve 30221 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Okul Servis Araçları Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (ğ) bendinde; Özel izin belgesi: Karayolları Trafik Kanunu, Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Belediye Kanunu, 18/7/1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği ve bu Yönetmelik ile Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME), il-ilçe trafik komisyonu kararlarına uygunluğu anlaşılan okul servis araçlarına büyükşehirlerde ilgili büyükşehir belediyeleri, diğer yerlerde ise ilgili belediyeler tarafından verilen ve okul servis aracının ilgili büyükşehir belediyesi/belediye sınırları içinde izleyeceği güzergah ile işletenini, şoförünü, rehber personelini, taşıtın plakasını, cinsini, taşıma sınırını belirten belgeyi ifade ettiği, "Taşımacının şartları ve yükümlülükleri" başlıklı 5. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde; Taşımacılar; Taşımanın tamamının veya bir kısmının bir büyükşehir belediyesi/belediye sınırları içerisinde gerçekleşmesi halinde; şehir içinde izlenecek güzergâh için ilgili büyükşehir belediyesinden/belediyeden özel izin belgesi almakla yükümlü oldukları düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Her ne kadar İdare Mahkemesince, olaya ilişkin video kaydı bulunmakta ise de bu kayıt araç durdurulduğu ve araç içerisinde bulunanların göründüğü anda değil olaydan sonra alındığından araç içerisinde öğrenci bulunmadığı, dolayısıyla aracın öğrenci taşımacılığında (tescil belgesinde yazılı faaliyet konusu dışında) kullanıldığı hususunun da yargısal denetime elverişli somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de; 11/11/2021 günü, Gebze İlçesi Osmangazi Ortaokulu önünde yapılan denetim sonucunda dava konusu işlemle birlikte aynı gerekçe ile ... plakalı araç hakkında da işlem tesis edilmiş olup, ... plakalı araç hakkında tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılan dava dosyasında (Danıştay 8. Dairesinin E:2022/5803 sayılı dosyası) yer alan görüntü kaydında (video), ... plakalı araçla birlikte dava konusu işlemin tesis edildiği ... plakalı araç da açıkça görülmektedir. İşlem tesis edilmeden hemen önce alınan söz konusu görüntülerde, ruhsatında kullanım amacı personel servisi olan ... plakalı araç içinde bulunan öğrenciler net bir şekilde görüldüğünden, aracın tescil belgesinde yazılı faaliyet konusu dışında kullanıldığı sabit olup, ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek:2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin...gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 17/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.