T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/5828
Karar No : 2025/3754
DAVACILAR : 1- ... Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
2- ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
3- ... Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
4- ... Maddeler Güvenlik Danışmanlık A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
Av. ...
DAVANIN KONUSU : 18/06/2022 tarihli ve 31870 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik"in; 8. maddesinin 7. fıkrasının, 27. maddesinin 3. fıkrasının ve 36. maddesinin (ş) bendinin iptali istemidir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davacılar tarafından, davaya konu Yönetmeliğin 8. maddenin 7. fıkrası yönünden, Yönetmeliğin amacına ve Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Kuruluşları'nın (TMGDK) işleyişine aykırı olduğu, zira TMGD’lerin, tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti alma zorunluluğu olan işletmelerde işin niteliğine, firmanın ölçeğine göre farklı sürelerde bulundukları, kaldı ki Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlarının (TMGD) görevinin salt işletmelere gidip denetim yapmaktan ibaret olmadığı, işletmenin dışında da söz konusu işletmeye ilişkin olarak evrak hazırlama, çeşitli raporlamalar ve Bakanlığın istemiş olduğu sistemsel girişleri yapma ve bir sonraki ziyaret için hazırlık çalışmaları yapmak zorunda oldukları, TMGD’lerin çalışma koşulları ağırlaşacak ve söz konusu sürelerin çok üzerinde bir mesai sarfetmeleri gerekeceği, bu durumun işletmelerle TMGDK’ları karşı karşıya getireceği, hem danışmanları hem de TMGDK’ları mağdur edeceği, ülkedeki ekonomik şartlarla taban tabana zıt bir uygulama olduğu, hayatın olağan akışına aykırı olduğu iddia edilmektedir.
Davaya konu Yönetmeliğin, 27. maddenin 3. fıkrasının ve bu maddeye atıfla 36. maddenin (ş) bendi yönünden, tüm sorumluluğun davacı firmalar gibi, tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı yapan kuruluşlara yüklendiği, bu durumun hakkaniyete ve idari işlemin unsurlarına açıkça aykırılık taşıdığı, bu ziyarete ilişkin bilginin taraflarca onaylanarak Bakanlığa bildirilmesinin zorunlu olduğu, dolayısıyla salt davacı firmaların yani TMGDK’ların ziyarete ilişkin bilgileri onaylamasının yetmediği, işletmenin de ziyarete ilişkin bilgileri e-devlet üzerinde zamanında onaylaması gerektiği, dolayısıyla bunun sorumluluğunun ve ödenecek adli para cezasının sorumluluğunun sadece TMGDK’lara yüklenmesinin yönetmeliğin amacına aykırı olduğu ve iptali gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMALARI :
Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak davanın süresinde açılmadığı, davanın süre aşımı yönünden öncelikle reddi gerektiği, davacı şirketlerin iptal davası açmakta hukuki yararı olmadığı, davacıların ihlal edilmiş bir menfaati bulunmadığı davanın usulden reddi gerektiği savunulmaktadır.
Esasa ilişkin olarak ise, Yönetmeliğin 8 nci maddesinin yedinci fıkrası yönünden, bu sürenin Yönetmelik yayımlanmadan önceki süreçte idarenin elde ettiği istatistiki bilgiler, yapılan işletme denetimleri yolu ile edinilen bilgiler, uygulamada karşılaşılan sorunlar ile ilgili olarak yapılan geri dönüşler, sektör temsilcileri ile yapılan görüşmeler ve toplantılar, sivil toplum kuruluşları ile kamu kurum ve kuruluşlarının bildirmiş olduğu görüşler doğrultusunda, tehlikeli madde taşımacılık zincirinde yer alan işletmelerin faaliyet konuları ve bu faaliyet konularına bağlı olarak yerine getirmek zorunda oldukları yükümlülükler, iştigal edilen maddenin/maddelerin niteliği (arz ettiği tehlikenin yol açabileceği sonuçlar) ile iştigal edilen tehlikeli madde miktarı (ölçeğine) ve TMGD’ye atfedilen görev ve sorumluluklar dikkate alınarak işletmelerin can, mal ve çevre açısından oluşturacağı risklerin minimize edilmesi amacıyla belirlenmiş olan ve faaliyet belgesi alma zorunluluğu bulunan işletmeler için belirlenmiş asgari bir süre olduğu, söz konusu itiraza konu olan madde hükmünün uygulaması konusunda dağıtımı yapılan talimat yazısında, TMGD’nin işletmeye vermesi gereken asgari hizmet süresine ilişkin bir düzenleme olduğu, söz konusu madde hükmünde belirtilen süre boyunca TMGD'nin, atamasının yapıldığı işletmede, TMGD hizmetinin ne şekilde verileceğinin, TMGD tarafından mevzuat kapsamında işletmede yerine getirilmesi gereken hususlar dikkate alınarak karşılıklı olarak taraflar (TMGDK ve İşletme) arasında yapılacak TMGD hizmet sözleşmesi ile belirlenmesi gerektiği ile bu TMGD hizmeti ile ilgili işlemlerin taraflar arasında imzalanacak bu sözleşme kapsamında yerine getirilmesi gerektiğinin bildirildiği, yapılan bu düzenleme ile TMGD'lerin İş Kanununda belirtilen süreler dışında çalıştırılmalarının önüne geçilerek yürütmekte oldukları görevleri ile ilgili sosyal haklarının korunması ve sigorta primini tam olarak yatıran TMGDK'ler ile sigorta primlerini yatırmayan yada eksik yatıran TMGDK'ler arasındaki haksız rekabetin önüne geçildiği savunulmaktadır.
Davaya konu Yönetmeliğin 27 nci maddesinin üçüncü fıkrası ve yine aynı Yönetmeliğin 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendi yönünden, söz konusu madde hükmünün amacının TMGDK’ler aracılığıyla işletmelere hizmet veren TMGD’lerin ayda en az bir defa hizmet verdiği işletmenin tehlikeli madde taşımacılığı alanında yürütmekte olduğu operasyonlan fiili olarak yerinde görmek suretiyle tespit edeceği eksiklik ve yanlış uygulamalar hakkında bilgilendirmek suretiyle düzeltici ve önleyici maliyetlerin başlanabilmesini sağlamak ve yapılan iş ve işlemler hakkında Bakanlığa bildirimde bulunulması sağlamak olduğu, 05/10/2022 tarihli ve 668762 sayılı Bakanlık Makam Oluru ile ziyaret raporlarına ilişkin uygulamada karşılaşıldığı bildirilen ve itiraza konu olan sorunların çözümüne ilişkin TMGDK’lerin mağduriyetini önleyecek şekilde gerekli açıklamalar ve bilgi işlem altyapısında düzenleyici işlemler yapıldığı, sonuç olarak e-Devlet sisteminden girilen ve onaylanan, girildiği halde işletme tarafından onaylanmayan/reddedilen, hiç girilmeden fiziki imzalı olarak hazırlanıp işletmede kayıt altında tutulan ziyaret raporlarına ilişkin TMGDK'ye idari yaptırım uygulanmayacağı, sadece yerinde yapılacak denetimler çerçevesinde ziyaretin gerçekleşmediğinin tespiti halinde TMGDK'ye Yönetmeliğin 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendi kapsamında idari yaptırımın uygulanmasının yapılan düzenleme ile uygun görüldüğü ve bu şekilde oluşabilecek mağduriyetlerin önüne geçilmesinin sağlandığı, bu nedenle davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : 18/06/2022 tarihli ve 31870 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik"in; 8. maddesinin 7. fıkrasının, 27. maddesinin 3. fıkrasının ve 36. maddesinin (ş) bendinin iptali istenilmektedir.
10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununa, 30/11/2005 tarihli ve 5434 sayılı Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşmasına Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanunla taraf olduğumuz Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Anlaşmaya (ADR), 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 477 ve 497 nci maddelerine ve 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesine dayanılarak hazırlanan 18/06/2022 tarihli ve 31870 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmeliğin 1. Maddesinde, yönetmeliğin amacı,kamuya açık karayoluyla yapılacak tehlikeli madde taşımacılığı faaliyetlerinin; insan sağlığına, diğer canlı varlıklara ve çevreye zarar vermeden güvenli, emniyetli ve düzenli bir şekilde yürütülmesi amacıyla bu faaliyetlerde alıcı, boşaltan, paketleyen, yükleyen, dolduran, gönderen, tank konteyner/portatif tank işletmecisi ile taşımacı olarak yer alanların, tehlikeli madde güvenlik danışmanlarının, tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı kuruluşlarının ve tehlikeli maddeleri taşıyan taşıt sürücülerinin sorumluluk ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu, 2. Maddesinde ise kapsamı,a) Karayolu ile yapılan tehlikeli madde taşımacılığı zincirinde yer alan; alıcıları, boşaltanları, gönderenleri, dolduranları, paketleyenleri, yükleyenleri, tank-konteyner/portatif tank işletmecileri, taşımacıları ve taşıt sürücülerini, b) Ülkemiz sınırları içerisinde yabancı plakalı taşıtlarla yapılan uluslararası tehlikeli madde taşımalarını, c) Tehlikeli madde güvenlik danışmanları ile tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı kuruluşları olduğu belirlenmiştir
Tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti alma zorunluluğu başlıklı 8. Maddesinin,7. fıkrasında,'' Bu madde kapsamında, tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti alma zorunluluğu bulunan işletmeler, her bir TMFB için bir ayda 18 saatten az olmamak üzere tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti almak zorundadır.'' hükmü yönünden,
Tehlikeli malların karayoluyla güvenli bir şekilde taşınması konusunda danışmanlık hizmeti veren kişi ve kuruluşların, tüm nakliye ekipmanını düzenli genel denetimlere tabi tutmak, firmaların, tehlikeli mal yönetmeliklerine uygun çalışmasını sağlamak için eğitim vermek, Tehlikeli atıkları tanımlamak, atık riskini azaltmak için gerekli önlemleri almak, kamu sağlığı / güvenliği riskini değerlendirmek, uygun acil durum prosedürlerinin uygulanmasını sağlamak, herhangi bir kaza veya yasa ihlalini araştırmak ve rapor hazırlamak, kazaların, olayların veya ciddi ihlallerin tekrarlanmasını önlemek için uygun önlemler uygulamak olduğu bu görevlerin ve yetkilerin yerine getirilmesi için ayda on sekiz saat asgari çalışma saatinin belirlendiği söz konusu çalışma süresinin makul ve yeterli olduğu ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmeliğinin, 27. maddesinin 3. Fıkrasında,'' TMGDK ve işletme yetkilisi tarafından, e-Devlet vasıtasıyla tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti vermek için işletmenin ilgili TMFB’sine ataması yapılan TMGD’nin, işletmeye ayda en az bir defa çalışma ziyaretinde bulunması ve yapılan bu ziyarete ilişkin bilginin e-Devlet üzerinden on beş gün içerisinde taraflarca onaylanarak Bakanlığa bildirilmesi zorunludur.'' kuralı bulunmaktadır. Aynı yönetmeliğin 36. maddesinin (ş) bendinde, 27 nci maddenin üçüncü fıkrasına aykırı hareket eden TMGDK’ye bin Türk Lirasıyla cezalandırılacağı karala bağlanmıştır.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Müdürlüğü tarafından, 05.10.2022 tarihli ve 668762 sayılı Bakanlık Makam Oluru ile ziyaret raporlarına ilişkin uygulamada karşılaşıldığı bildirilen ve itiraza konu olan sorunların çözümüne ilişkin TMGDK’lerin mağduriyetini önleyecek şekilde gerekli açıklamalar ve bilgi işlem altyapısında düzenleyici işlemler yapıldığı, söz konusu düzenleme ile e-Devlet sisteminden girilen ve onaylanan, girildiği halde işletme tarafından onaylanmayan/reddedilen, hiç girilmeden fiziki imzalı olarak hazırlanıp işletmede kayıt altında tutulan ziyaret raporlarına ilişkin TMGDK'ye idari yaptırım uygulanmayacağı, sadece yerinde yapılacak denetimler çerçevesinde ziyaretin gerçekleşmediğinin tespiti halinde TMGDK'ye Yönetmeliğin 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendi kapsamında idari yaptırımın uygulanmasının yapılan düzenleme ile uygun görüldüğü ve bu şekilde oluşabilecek mağduriyetlerin önüne geçilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.
Yönetmelikte yer alan çalışma ziyaretlerinin taraflarca birlikte onaylanarak bakanlığı bildirilmesi zorunluluğu Bakanlık tarafından fark edilip genel yazı ile aksaklıklar giderilmeye çalışılmış ise de ; danışmanlık hizmeti alan firma ve hizmet veren TMGDK tarafından 15 gün içinde e devlet üzerinden bildirim zorunluluğu; uygulamada oluşacak aksaklıklar nedeniyle işletme ziyaretinde bulunan ve bu ziyareti belgelendiren TMGDK açısından, ziyaretin geç bildirilmesi veya işletme tarafından, ret edilmesi halinde dahi yönetmeliğin 36. maddesinin (ş) bendi uyarınca idari para cezasıyla cezalandırma sonucuna yol açabileceğinden hukuka ve ceza hukuk normlarına aykırı bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın "Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik"in; 8. maddesinin 7. fıkrası yönünden reddine, yönetmeliğin 27. maddesinin 3. fıkrasının ve 36. maddesinin (ş) bendi yönünden iptali gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci ve Onuncu Dairelerince duruşma için taraflara önceden bildirilen 16/04/2025 tarihinde, davacılar vekili Av. ...'in ve davalı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı vekili Av. ...'ın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY :
18/06/2022 tarihli ve 31870 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik"in; 8. maddesinin 7. fıkrasının, 27. maddesinin 3. fıkrasının ve 36. maddesinin (ş) bendinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usule ilişkin iddiaları kabul edilmeyerek işin esası incelendi.
ESAS YÖNÜNDEN
İLGİLİ MEVZUAT:
1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 477. maddesinde, karayolu ve demiryoluyla yapılacak tehlikeli mal taşımacılığı faaliyetlerinin uluslararası sözleşmeler, standartlar ve mevzuata uygun olarak ekonomik, seri, elverişli, güvenli, kaliteli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest, adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında yapılmasını ve bu faaliyetlerin diğer taşımacılık faaliyetleriyle uyumlu olarak hizmet vermesini sağlamak ve Tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı ile ilgili görev, yetki ve sorumlulukları belirleyerek eğitimini, sınavını ve yetkilendirmesini yapmak; karayolu ve demiryolu alanında tehlikeli mal taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar ile şoförler ve makinistler başta olmak üzere bu işlerde çalışanların mesleki yeterlik şartlarını belirlemek, bununla ilgili eğitim vermek veya verdirmek, sınav yapmak veya yaptırmak ve bunları yetkilendirmek ve denetlemek Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü'nün görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
497. maddesinde, "(1) Bakanlık hizmet birimleri sorumluluk alanlarıyla ilgili olarak gerektiğinde aşağıdaki görevleri de yerine getirirler: a) Yürütülen faaliyetlerin çevreye uyumlu olmasını ve gelişmesini sağlamak, b) Uluslararası mevzuatı takip etmek ve bunların gerektirmesi halinde mevzuat uyumu çalışması yapmak, c) Verilecek yetki belgeleri ile diğer belge ve hizmetlerin ücret, süre, kapsam ve şekillerini belirlemek, ç) Gerekli idari düzenlemeleri hazırlamak, d) Denetim yapmak veya yaptırmak amacıyla gerekli her türlü fiziki ve teknik altyapı ve tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek ve bunları denetlemek." hükmü yer almaktadır.
18/06/2022 tarihli ve 31870 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmeliğin 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı; kamuya açık karayoluyla yapılacak tehlikeli madde taşımacılığı faaliyetlerinin; insan sağlığına, diğer canlı varlıklara ve çevreye zarar vermeden güvenli, emniyetli ve düzenli bir şekilde yürütülmesi amacıyla bu faaliyetlerde alıcı, boşaltan, paketleyen, yükleyen, dolduran, gönderen, tank konteyner/portatif tank işletmecisi ile taşımacı olarak yer alanların, tehlikeli madde güvenlik danışmanlarının, tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı kuruluşlarının ve tehlikeli maddeleri taşıyan taşıt sürücülerinin sorumluluk ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir." hükmü, 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik; a) Karayolu ile yapılan tehlikeli madde taşımacılığı zincirinde yer alan; alıcıları, boşaltanları, gönderenleri, dolduranları, paketleyenleri, yükleyenleri, tank-konteyner/portatif tank işletmecileri, taşımacıları ve taşıt sürücülerini, b) Ülkemiz sınırları içerisinde yabancı plakalı taşıtlarla yapılan uluslararası tehlikeli madde taşımalarını, c) Tehlikeli madde güvenlik danışmanları ile tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı kuruluşlarını, kapsar...." hükmü,
3. maddesinde; "Bu Yönetmelik, 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununa, 30/11/2005 tarihli ve 5434 sayılı Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşmasına Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanunla taraf olduğumuz Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Anlaşmaya (ADR), 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 477 ve 497 nci maddelerine ve 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır." hükmü bulunmaktadır.
Aynı düzenlemenin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; "a) ADR: Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Anlaşmayı, bb) Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi (TMFB): Bu Yönetmelik kapsamında tehlikeli madde ile iştigal eden bazı işletmelerin kayıt altına alınması ve bu işletmelerin sorumluluk ve yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerinin tespitinin yapılabilmesi amacıyla Bakanlıkça düzenlenen belgeyi, çç) Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD): İfa edeceği görev ve nitelikleri ADR Bölüm 1.8.3’te belirtilen ve Bakanlık tarafından Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı Sertifikası düzenlenerek yetkilendirilen gerçek kişiyi, dd) Tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren TMFB sahibi işletmelerin istihdam ettikleri TMGD’ler veya TMGDK’lerden alacağı danışmanlık hizmetini, ee) Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Kuruluşu (TMGDK): Tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti vermek üzere Bakanlık tarafından yetkilendirilen kuruluşu," ifade edeceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin "Genel Kurallar" başlıklı 5. maddesinde; "(8) Bu Yönetmelik kapsamındaki işletmelerin hizmet alacağı TMGD’lerin eğitimi, sınavı, belgelendirmeleri, yetki, görev ve sorumlulukları ve TMGDK’lerin kuruluşu, yetki, görev ve sorumlulukları ile para cezaları da dâhil olmak üzere idari yaptırımlara ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir." hükmü, "Tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti alma zorunluluğu" başlıklı 8. maddesinin 7. fıkrasında, "Bu madde kapsamında, tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti alma zorunluluğu bulunan işletmeler, her bir TMFB için bir ayda 18 saatten az olmamak üzere tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti almak zorundadır.'' kuralı yer almıştır.
Dava konusu işlem tarihi itibarıyla 27. maddesinin 3. fıkrasında, ''TMGDK ve işletme yetkilisi tarafından, e-Devlet vasıtasıyla tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti vermek için işletmenin ilgili TMFB’sine ataması yapılan TMGD’nin, işletmeye ayda en az bir defa çalışma ziyaretinde bulunması ve yapılan bu ziyarete ilişkin bilginin e-Devlet üzerinden on beş gün içerisinde taraflarca onaylanarak Bakanlığa bildirilmesi zorunludur." hükmü bulunmakta iken 06/02/2025 tarih ve 32805 sayılı Resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 4. maddesiyle değişiklik yapılarak "(3) TMGDK ve işletme yetkilisi tarafından, e-Devlet sistemi aracılığıyla tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti vermek için işletmenin ilgili TMFB’sine ataması yapılan TMGD’nin, Bakanlığa önceden e-Devlet sistemi üzerinden bildirilecek bir ziyaret planı dahilinde işletmeye ayda en az bir defa çalışma ziyaretinde bulunması ve yapılan bu ziyaretin, bir sonraki ayın on beşinci gününe kadar e-Devlet sistemi üzerinden onaylanarak Bakanlığa bildirimi zorunludur. Ziyaret planının bildirimi ve ziyaretin geçerliliğine ilişkin usul ve esaslar İdarece ayrıca belirlenir.” hükmü getirilmiştir.
Aynı yönetmeliğin 36. maddesinin (ş) bendinde, "27 nci maddenin üçüncü fıkrasına aykırı hareket eden TMGDK’ye bin Türk Lirası," hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Yönetmeliğin 8. maddesinin 7. fıkrasının incelenmesi:
Davacılar tarafından TMGD’lerin, tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti alma zorunluluğu olan işletmelerde işin niteliğine, firmanın ölçeğine göre farklı sürelerde bulundukları dava konusu düzenleme ile TMGD’lerin çalışma koşullarının ağırlaşacağı ve söz konusu sürelerin çok üzerinde bir mesai sarfetmeleri gerekeceği belirtilmiş ise de, Yönetmelikte belirtilen sürenin, Yönetmelik yayımlanmadan önceki süreçte davalı idarenin elde ettiği istatistiki bilgiler, yapılan işletme denetimleri yolu ile edinilen bilgiler, uygulamada karşılaşılan sorunlar ile ilgili olarak yapılan geri dönüşler, sektör temsilcileri ile yapılan görüşmeler ve toplantılar, sivil toplum kuruluşları ile kamu kurum ve kuruluşlarının bildirmiş olduğu görüşler doğrultusunda, tehlikeli madde taşımacılık zincirinde yer alan işletmelerin faaliyet konuları ve bu faaliyet konularına bağlı olarak yerine getirmek zorunda oldukları yükümlülükler, iştigal edilen maddenin/maddelerin niteliği ile iştigal edilen tehlikeli madde miktarı ve TMGD’ye atfedilen görev ve sorumluluklar dikkate alınarak işletmelerin can, mal ve çevre açısından oluşturacağı risklerin azaltılması amacıyla belirlenmiş olan asgari bir süre olduğu, bu görevlerin ve yetkilerin yerine getirilmesi için ayda on sekiz saat asgari çalışma saatinin belirlendiği, söz konusu çalışma süresinin makul ve yeterli olduğu, herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu Yönetmeliğin 27. maddesinin 3. fıkrasının ve 36. maddesinin (ş) bendinin incelenmesi:
Davacılar tarafından tüm sorumluluğun davacı firmalar gibi, tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı yapan kuruluşlara yüklendiği, dolayısıyla bunun sorumluluğunun ve ödenecek para cezasının sorumluluğunun sadece TMGDK’lara yüklenmesinin yönetmeliğin amacına aykırı olduğu iddia edilmiş ise de, söz konusu madde hükmü ile TMGDK’ler aracılığıyla işletmelere hizmet veren TMGD’lerin ayda en az bir defa hizmet verdiği işletmenin tehlikeli madde taşımacılığı alanında yürütmekte olduğu operasyonları fiili olarak yerinde görmek suretiyle tespit edeceği eksiklik ve yanlış uygulamalar hakkında bilgilendirmek suretiyle düzeltici ve önleyici tedbirlerin alınması ve yapılan iş ve işlemler hakkında Bakanlığa bildirimde bulunulmasının sağlandığı, bunun da TMGD’ye atfedilen görev ve sorumluluklar dikkate alınarak işletmelerin can, mal ve çevre açısından oluşturacağı risklerin en aza indirilmeye yönelik olduğu, bu nedenle söz konusu düzenleyici işlemlerde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.
Kaldı ki 05/10/2022 tarihli ve 668762 sayılı Bakanlık Makam Oluru ile ziyaret raporlarına ilişkin uygulamada karşılaşıldığı bildirilen ve itiraza konu olan sorunların çözümüne ilişkin TMGDK’lerin mağduriyetini önleyecek şekilde gerekli açıklamalar ve bilgi işlem altyapısında düzenleyici işlemler yapıldığı, sonuç olarak e-Devlet sisteminden girilen ve onaylanan, girildiği halde işletme tarafından onaylanmayan/reddedilen, hiç girilmeden fiziki imzalı olarak hazırlanıp işletmede kayıt altında tutulan ziyaret raporlarına ilişkin TMGDK'ye idari yaptırım uygulanmayacağı, sadece yerinde yapılacak denetimler çerçevesinde ziyaretin gerçekleşmediğinin tespiti halinde TMGDK'ye Yönetmeliğin 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendi kapsamında idari yaptırımın uygulanmasının yapılan düzenleme ile uygun görüldüğü ve bu şekilde oluşabilecek mağduriyetlerin önüne geçilmesinin sağlandığı, ayrıca davalı idare tarafından 06.02.2025 tarih ve 32805 sayılı Resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 4. maddesiyle değişiklik yapılarak "TMGDK ve işletme yetkilisi tarafından, e-Devlet sistemi aracılığıyla tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti vermek için işletmenin ilgili TMFB’sine ataması yapılan TMGD’nin, Bakanlığa önceden e-Devlet sistemi üzerinden bildirilecek bir ziyaret planı dahilinde işletmeye ayda en az bir defa çalışma ziyaretinde bulunması ve yapılan bu ziyaretin, bir sonraki ayın on beşinci gününe kadar e-Devlet sistemi üzerinden onaylanarak Bakanlığa bildirimi zorunludur. Ziyaret planının bildirimi ve ziyaretin geçerliliğine ilişkin usul ve esaslar İdarece ayrıca belirlenir." hükmü ile yapılacak olan ziyaretin bir sonraki ayın on beşinci gününe kadar bildirilmesi şeklinde lehe bir değişiklik yapıldığı görüldüğünden, dava konusu düzenlemede bu yönüyle de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için öngörülen ...-TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacılara iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
16/04/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.