T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/5933
Karar No : 2025/6047
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, adına kayıtlı ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... günlü ve ... sayılı işlem ile davacıya araç sürücüsü sıfatıyla 6.700,00.-TL trafik para cezası verilmesine ilişkin aynı günlü ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, davacı adına kayıtlı ... plakalı araç ile ticari yolcu taşımacılığı faaliyeti yapılabileceğine dair İstanbul Büyükşehir Belediyesince verilmiş ... tarih ve ... sayılı, ... tarihine kadar geçerliliği bulunan Servis Taşımacılığı Kartının mevcut olduğu, diğer yandan tespit tutanağında araçta bulunan yolcuların Ataşehir Halkbank Şubesi çalışanları olduğu ve aracın söz konusu bankanın çalışanlarına servis taşımacılığı hizmetinde kullanıldığının anlaşıldığı, Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi ve araçta bulunan yolcuların araç sürücüsüne yolcu taşımacılığı için ayrıca ücret ödedikleri yönünde yapılmış bir tespitin de yer almaması karşısında, taşımacılığın davacıya verilen belgeler kapsamında yapılmış servis taşımacılığı niteliğinde olduğu anlaşıldığından, tesis edilen 60 gün süreyle trafikten men işleminde ve araç sürücüsü davacıya 6.700,00-TL para cezası verilmesinde hukuka uyarlılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararında; uyuşmazlıkta, sadece Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi ile servis taşımacılığı yapılmasının mümkün olmadığı, bunun için belediyeden ayrıca Servis Aracı Güzergâh Kullanım İzin Belgesinin alınması gerektiği, bununla birlikte, denetim tarihinde geçerli servis taşımacılığı yetki belgesi bulunması nedeniyle, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-b maddesi kapsamında alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımaktan dolayı aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesi ve sürücüsüne bu sebeple trafik para cezası verilmesi gerekirken, söz konusu aracın Ek 2/3-a maddesi kapsamında 60 gün süreyle trafikten men edilmesinde ve 6.700,00 TL trafik para cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, davalı idarenin istinaf başvurusunun belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka ve usule uygun olduğu, temyize konu edilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul Valiliği emniyet birimlerince 11/11/2021 tarihinde davacıya ait ... plakalı araçta yapılan denetim neticesinde; belediyece düzenlenen personel servis taşımacılığı güzergah izin belgesi bulunmaksızın, Halkbankası personelinin Ataşehir Taksim arası servis taşımacılığının yapıldığının tutanakla tespit edildiğinden bahisle, söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin tesis edilen ... günlü ve ... sayılı işlem ile davacıya araç sürücüsü sıfatıyla 6.700,00.-TL trafik para cezası verilmesine ilişkin aynı günlü ve ... sayılı işlemin iptal edilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; İdare Mahkemesince dava konusu işlemlerin iptaline ve Bölge İdare Mahkemesince de "uyuşmazlıkta, sadece Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi ile servis taşımacılığı yapılmasının mümkün olmadığı, bunun için belediyeden ayrıca Servis Aracı Güzergâh Kullanım İzin Belgesinin alınması gerektiği, bununla birlikte, denetim tarihinde geçerli servis taşımacılığı yetki belgesi bulunması nedeniyle, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-b maddesi kapsamında alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımaktan dolayı aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesi ve sürücüsüne bu sebeple trafik para cezası verilmesi gerekirken, söz konusu aracın Ek 2/3-a maddesi kapsamında 60 gün süreyle trafikten men edilmesinde ve 6.700,00 TL trafik para cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, davalı idarenin istinaf başvurusunun belirtilen gerekçe ile reddine" karar verilmiş olsa da; denetimin yapıldığı ve işlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla davacının personel servis taşımacılığı güzergah izin belgesini dosyaya sunmadığı, söz konusu izin belgesinin verilmesi için denetim tarihinden önce yetkili belediyeye başvurulduğuna dair bir belgenin de dosyaya sunulmadığı, işlemlerin dayanağı tutanağın ise usulüne uygun olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, davacının denetim tarihi itibarıyla geçerli personel servis taşımacılığı güzergah izin belgesini dosyaya sunmadığı gibi, davacı tarafından denetim tarihinden önce anılan izin belgesi için yetkili belediyeye başvurulduğuna dair bir belge de dosyaya sunulmamıştır.
Bu durumda, davalı idare emniyet birimlerince 11/11/2021 tarihinde yapılan denetim neticesinde, ilgili belediyece düzenlenen personel servis taşımacılığı güzergah izin belgesi bulunmaksızın personel servis taşımacılığı yapıldığının usulüne uygun olarak düzenlenen tutanakla tespit edildiği, davacının ise denetim tarihinde servis taşımacılığına ilişkin yetki belgesi ve kartı bulunsa da servis taşımacılığı yapabilmesi için gerekli olan personel servis taşımacılığı güzergah izin belgesinin bulunmadığı, davacının güzergah izin belgesi için ilgili belediyeye denetim tarihinden önce başvuru yaptığına ilişkin dosyada belge de bulunmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin gerekçeli reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 24/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.