T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/6300
Karar No : 2024/6619
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, öğrencilik kaydının silinmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında, 03/09/2018 tarihinde Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'ne uluslararası öğrenci statüsünde kayıt yaptıran davacının, yurt dışında bulunmaksızın yurt dışında bir ortaöğretim kurumundan mezun olduğu, 2547 sayılı Kanun'un 45/f maddesinde öngörülen "ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlamış olma" şartını sağlamadığı, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının 2016-2017 ve 2017-2018 eğitim öğretim yılında ... Anadolu Lisesi'nde eğitim gördüğü ve 2018 yılında mezun olduğu, aynı zamanda davacının 2012-2017 yılları arasında İtalya'da bulunan ... isimli lisede eğitim gördüğü ve 06/07/2017 tarihinde mezun olduğu, akabinde İtalya'da bulunan liseden almış olduğu diplomaya dayanarak yurt dışından öğrenci kabul kontenjanından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'ne kayıt yaptırdığı, davacının mezuniyet tarihleri dikkate alındığında, Türkiye'de ki eğitim süresi ile İtalya'da ki eğitim süresinin bir yılının çakıştığının görüldüğü, ayrıca mezuniyet tarihi olan 06/07/2017 tarihi öncesinde 2017 yılında sadece 14 Ocak - 5 Şubat, 22 Nisan - 2 Mayıs ve 4 Haziran - 9 Temmuz tarihleri arasında yurt dışı giriş çıkış kaydının olduğu, davacının yurt dışı lise (örgün öğretim) eğitimini yurt dışında tamamlamadığının açık olduğu, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu Kararı da dikkate alındığında, davacının kazanılmış ve hukuken korunması gereken bir hakkından da bahsedilemeyeceği gerekçesiyle istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Dosyaların incelenmesi' başlıklı 20. maddesinde; "Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemeleri, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar. Mahkemeler belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilirler." hükmüne yer verilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 'Yükseköğretime giriş ve yerleştirme' başlıklı 45. maddesinin (f) fıkrasında; "Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca kabul edilen Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar'ın 'Başvuracak Adaylar' başlıklı bölümünün B/a/4. kısmında; "a) 01/02/2013 tarihinden önce yurt dışında ortaöğretime devam eden TC uyruklu öğrencilerden ise ortaöğretiminin (lise) son üç yılını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların (ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC dışında yabancı bir ülkedeki MEB nezdinde açılmış olan Türk okullarında tamamlayanlar dahil) yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvuru yapabileceğine, b) 01/02/2013 tarihinden sonra yurt dışında ortaöğretime başlayan adayların yurt dışından kabul kontenjanlarına ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların (ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC dışında yabancı bir ülkedeki MEB nezdinde açılmış olan Türk okullarında tamamlayanlar dahil) başvuru yapabilmelerine" düzenlemesine yer verilmiştir.
Konuya ilişkin olarak Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 04/11/2020 tarih ve 60 sayılı kararında; "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmasına rağmen, yurt dışından öğrenci kabul kontenjanından yararlanmak üzere yurt dışında bulunmaksızın yurt dışından alınan lise diplomalarıyla yükseköğretim kurumlarımıza kayıt yaptırma yoluna gidildiğine ilişkin Kurulumuza ulaşan bazı şikayet ve bildirimler incelenmiş olup bu bağlamda: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 6287 sayılı Kanunla değişik 45/f maddesinde yer alan “Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir maddesi uyarınca belirlenmiş olan Yurt Dışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar ile uyruğundan biri T.C olan çift uyruklular ile T.C uyruğunda bulunanların lise eğitimlerinin tamamını yurt dışındaki liselerde (KKTC liseleri hariç) görmeleri halinde yurt dışından öğrenci kabulü kontenjanlarına başvurabildikleri göz önüne alınarak,
a) Yurt dışında bulunmaksızın uzaktan öğretim yoluyla yurt dışındaki bir liseden diploma alan adayların yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesinde yükseköğretime geçiş için bu diplomaları ile işlem yapılmaması ancak bu adayların YKS ile yükseköğretime geçiş başvurusu yapabilecekleri,
b) Yurt dışındaki bir liseden örgün eğitim yoluyla alınan diplomalar bağlamında ise, pasaport veya emniyet kayıtlarından diplomanın alındığı ülkeye giriş ve çıkışlarının kontrol edilmesi, ilgili ülkede kalınan sürenin lise eğitiminin örgün yolla alındığını desteklememesi halinde bu diplomalar ile de yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesindeki başvurularına işlem yapılmaması,
c) İlgili ülkede bulunmaksızın uzaktan öğretim sistemi ile yurtdışındaki bir lisede eğitim görerek yurt dışında üniversite eğitimine başlamış olmaları halinde ise Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerinden yararlanabilmeleri için ilgili yılın Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi Kılavuzlarında yayımlanan Yurt Dışındaki Yükseköğretim Kurumlarından Yurt İçindeki Yükseköğretim Kurumlarına Yatay Geçiş İşlemlerine ilişkin şartların aranması,
d) Halihazırda bu tür diplomalar ile yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına kayıt yaptırmış olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya uyruğundan biri T.C olan çift uyruklu öğrencilerin durumlarının yukarıdaki hususlar çerçevesinde incelenerek işlem yapılması,
e) Yukarıda belirtilen hususlara aykırı kayıt yapılmış olduğu tespit edilen öğrencilerle ilgili olarak tesis edilen işlemin iptalinin gerektiğinin bildirilmesi" hususları kararlaştırılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdari yargıda resen araştırma ilkesi esas olup, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca hakim, bakmakta olduğu davanın çözümü için gerekli bütün delillere kendiliğinden başvurma yetkisine sahiptir.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmasına rağmen, yurt dışından öğrenci kabul kontenjanından yararlanmak üzere yurt dışında bulunmaksızın almış olduğu lise diplomasıyla kayıt yaptırdığından bahisle öğrencilikle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, 14/01/1998 doğumlu davacının 27/05/2016 tarihinden itibaren aynı zamanda İtalya Cumhuriyeti vatandaşı olduğu, ... Okulu (Fen Lisesi)'ndan 06/07/2017 tarihinde mezun olduğu, yurt dışı mezuniyetine ilişkin 21/02/2018 tarihli Kütahya Valiliği işlemiyle Ülkemizde genel liseyi bitirenler seviyesinde öğrenim gördüğüne ilişkin denklik belgesi düzenlendiği, yabancı uyruklu öğrenci sınavı kapsamında davalı Üniversitenin Siyasal Bilgiler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü'ne 03/09/2018 tarihinde kaydolduğu, usulsüz kayıtlarla ilgili olarak Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulunca yürütülen soruşturma kapsamında hazırlanan raporda davacı hakkında yurt dışı giriş çıkış kayıtları ile yurt dışı ortaöğretim süresinin/yıllarının uyumlu olmadığının mütalaa edildiği, 2016-2017 eğitim öğretim yılından itibaren ... Anadolu Lisesi'ne devam ettiği, bu okuldan 11. ve 12. sınıfları okuyarak mezun olduğu, Türkiyedeki mezuniyet yılının 2018 olduğu, Türkiye'de örgün lise eğitimi 11. sınıf öğrencisi iken 2017 yılında yurt dışında lise mezunu olması gibi bir durumun var olduğu, bu durumda yurt içi ve yurt dışı lise eğitim süreçlerinin/tarihlerinin çakıştığı, yurt dışı lise mezuniyet tarihi olarak belirtilen 06/07/2017 öncesinde sadece 14 Ocak-5 Şubat, 22 Nisan-2 Mayıs ve 4 Haziran-9 Temmuz tarihleri arasında yurt dışı giriş çıkış kaydının olduğu, davacının yurt dışı öğrenci kontenjanından bir yükseköğretim programına kayıt hakkının olmadığı hususlarına yer verildiği görülmektedir.
Bununla birlikte davacı tarafından 22/03/2022 tarihli duruşmada mezuniyet belgesinin onaylı örneğinin sunulduğu, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan tespitlerde 2016-2017 eğitim öğretim yılından itibaren ... Anadolu Lisesi'ne devam ettiği, 11. ve 12. sınıfları okuyarak mezun olduğu hususuna yer verildiği ancak davacının yurt içi 9. ve 10. sınıf eğitimlerine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, 2017 yılında Türkiye'deki eğitim süresi ile İtalya'daki eğitim süresinin bir yılının çakışmasına karşın 2017 yılında toplam 67 gün yurt dışında kaldığı açıktır.
Bu itibarla uyuşmazlığın çözümü için Mahkemesince, 2577 sayılı Kanun'un 20. maddesinde yer alan re'sen araştırma ilkesi uyarınca, davacının İtalya'da almış olduğu eğitimin örgün olup olmadığı (gerekli belgelerin apostil tasdik şerhli yabancı dildeki aslı veya aslına uygun noter örnekleri üzerinden), 21/02/2018 tarihli denklik belgesinin iptal edilip edilmediği ve yurt dışı giriş çıkış kayıtlarına ilişkin hususlara yönelik ilgili merciler vasıtasıyla yapılacak araştırma sonrasında bir karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; eksik inceleme neticesinde verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 11/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.