T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/6445
Karar No : 2025/7029
DAVACI :...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1) ... Kurulu Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2) ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından,
1)2547 sayılı Kanun’un geçici 83. madde hükmü kapsamında okula kaydının yeniden yapılması talepli başvurusunun reddine ilişkin İstanbul Kent Üniversitesi'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı,
2)7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkelerinin 6. maddesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı (YÖS) yoluyla İstanbul Kent Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesine kayıt yaptırdığı, Yükseköğretim Kurulu tarafından alınan ...tarih ve ... sayılı "Yurtdışından Öğrenci Kabul Kontenjanlarından Yararlanan T.C. Vatandaşları" konulu kararın davalı üniversiteye dağıtımının yapılması üzerine, durumunun bu çerçevede yeniden değerlendirildiği ve Türkiye'de lise mezuniyetinin bulunmasına rağmen yurt dışından da lise diploması aldığı, bu nedenle yabancı öğrenci kontenjanından yararlanamayacağından bahisle İstanbul Kent Üniversitesi Rektörlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile okul kaydının silinmesine karar verildiği, 05/07/2022 tarih ve 31887 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na geçici 83. maddenin eklendiği, bunun üzerine, okul kaydının silinme sebebinin 2547 sayılı Kanun'un geçici 83. maddesinde belirtilen kapsam dışı hallerinden olmadığından okula kaydının yeniden yaptırılması için 03/08/2022 tarihinde davalı Üniversiteye başvuruda bulunduğu, 2547 sayılı Kanun'un geçici 83. maddesinden faydalanma hakkı bulunduğu halde, dava konusu işlem ile kaydının yenilenmediği, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından belirlenen "Uygulama İlkelerinin" 6. maddesinde "hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilenlerin" de geçici 83. madde kapsamından yararlanamayacaklarının belirtildiği, anılan madde ile, 2547 sayılı Kanun'a eklenen geçici 83. maddede yer almayan bir hususun getirildiği, diğer bir anlatımla alt norm olan Uygulama İlkeleri ile üst norm olan Kanun maddesine aykırı şekilde düzenleme yapıldığı, 2547 sayılı Kanun'un geçici 83. maddesinde, madde kapsamından yararlanamayacak kişilerin sayıldığı, Uygulama İlkeleri'nin 6. maddesi ile Kanun’un kapsam ve amacını aşar şekilde düzenleme yapıldığı, eğitim hakkı ve ödevinin, temel hak ve ödev olarak Anayasa'nın 13. maddesinde temel hak ve ödevler için öngörülen korumadan yararlandığı, bir normun kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı olmasının, temel hak ve özgürlükler yönünden daraltıcı, kısıtlayıcı veya bu yönde değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesinin mümkün olmadığı, bu durumun normlar hiyerarşisine aykırılık oluşturduğu ve iptali gerektiği, okul kaydının silinmesine karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile; davacının, yurt dışı giriş çıkış kayıtlarının öğrenim süresi ile uyum göstermemesi ile daha öncesinde Türkiye'de lise mezuniyetinin olduğu ve... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın yazısı uyarınca yurt dışı öğrenci kontenjanından yurtiçinde bulunan bir üniversiteye kayıt hakkının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddedildiği, bu kararda sahte belge sebebiyle kaydının iptal edildiği veya kayıt sırasında sahte belge verdiğine ilişkin bir gerekçenin bulunmadığı, bu haliyle de sahte belge sebebi ile kaydı iptal edilen veya kayıt sırasında sahte belge verenler arasında değerlendirilemeyeceği ve kanun kapsamından faydalandırılarak kaydının yenilenmesi gerektiği, yurt dışında uzaktan eğitim yolu ile lise eğitimini tamamladığı, 2547 sayılı Kanunun 5. ve 45. maddelerinde ve bu Kanun uyarınca çıkarılan ve kayıt silme tarihinde yürürlükte olan Yurt Dışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslarda fiilen yurt dışında bulunup lise mezunu olma hükmünde bir şartın bulunmadığı ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI:
... KURULU BAŞKANLIĞI'NIN SAVUNMASI: Usule ilişkin olarak dava süresinde açılmadıysa süre yönünden reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Esasa ilişkin olarak, 2547 sayılı Kanun’un geçici 83. maddesinde, “...sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile...” ve “Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir.” hükmünün olduğu, bu maddeye istinaden 18/07/2022 tarih ve 361 sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu kararının alınarak tüm üniversitelere gönderildiği, anılan kararın 6. maddesi ile "hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilen kişilerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun geçici 83. madde kapsamından yararlanamayacaklarına" karar verildiği ve dayanak Kanun hükmünden farklı bir düzenleme getirilmediği, üst norma aykırı durum oluşturmadığı, T.C. uyruğunda olup Türkiye'de yaşayan, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin sağladığı eğitim öğretim olanaklarından yararlanmayarak, yabancı bir ülkede uzaktan öğretim yoluyla ortaöğretim diploması almış olan kişiler yönünden Türkiye Cumhuriyeti liselerinden mezun olmak suretiyle yükseköğretime geçiş için yapılan merkezi sınavlara çalışan öğrencilere karşı farklı kural ve sınavlara tabi tutulmaları suretiyle ayrıcalıklı bir durum yaratılmasının hakkaniyetle bağdaşmayacağı, Türkiye Cumhuriyeti liselerinden mezun olan öğrencilerle aynı öğrenim düzeyinde sayılması ve bu sebeple aynı hukuk kurallarına tâbi olmaları gerektiği, Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulunca yapılan inceleme soruşturma sürecinde; FETÖ terör örgütü tarafından bu durumdaki kişilere ilişkin olarak İl Milli Eğitim Müdürlüklerinden Denklik Belgesi alınarak Türkiye’deki üniversitelere yerleştiği iddiası olduğu, bunun üzerine Şanlıurfa, Gaziantep ve Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüklerinde yapılan incelemede, öğrencilerin yurtdışı eğitimi ile Türkiye’deki eğitiminin çakıştığının tespit edildiği ve ilgili üniversitelere bildirildiği,... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı ile; “Yurtdışında bulunmaksızın uzaktan öğretim yoluyla yurtdışındaki bir liseden diploma alan adayların yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesinde yükseköğretime geçiş için bu diplomaları ile işlem yapılmaması ancak bu adayların YKS ile yükseköğretime geçiş başvurusu yapabilecekleri, yurtdışındaki bir liseden örgün eğitim yoluyla alınan diplomalar bağlamında ise, pasaport veya emniyet kayıtlarından diplomanın alındığı ülkeye giriş ve çıkışlarının kontrol edilmesi, ilgili ülkede kalınan sürenin lise eğitiminin örgün yolla alındığını desteklememesi halinde bu diplomalar ile de yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesindeki başvurularına işlem yapılmaması”na karar verildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
... ÜNİVERSİTESİ'NİN SAVUNMASI: Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, davacının ortaöğrenimini Diyarbakır Karapınar ... Lisesi'nde tamamladığı, Rusya’daki eğitim tarihleri ile Türkiye’deki eğitim tarihlerinin çakıştığı ve davacının yurt dışı giriş çıkış kaydının bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun geçici 83. maddesinde; "Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar,...ile sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile...ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2022-2023 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler...Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
Normlar hiyerarşisi kuramına göre hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır. Bu nitelikleri gereği, alt kademede yer alan normun, üst kademedeki norma aykırı hüküm ihtiva etmesi veya onun kapsamını aşan düzenlemeler içermesi mümkün değildir. Bu kuramın en belirgin özelliklerinden biri de, bir düzenlemenin hiyerarşik sıralamada daha altta bulunan bir düzenleme ile değiştirilememesi ve kaldırılamamasıdır.
2547 sayılı Kanun'un geçici 83. maddesi ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili kılınan davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından hazırlanan dava konusu 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkelerinin 6. maddesinde, hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilen kişilerin, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun geçici 83. madde kapsamından faydalanamayacağı belirtilmiştir.
Dava konusu 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkelerinde; hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilen kişilerin de öğrenci affından yararlanamayacaklarının belirtildiği, ancak 2547 sayılı Kanun'un geçici 83. madde hükmünde, sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenlerin öğrenci affı düzenlemesinden yararlanamayacakları hususunun düzenlendiği, dolayısıyla "hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı" ibaresinin "sahte belge" ibaresini aşan, somut olayın özelliğine göre değerlendirilmesi gereken düzenlemeler olduğu hususu dikkate alındığında, 2547 sayılı Kanun'un geçici 83. madde hükmünü genişletir nitelikte getirilen 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkelerinin 6. maddesinde ve tesis edilen bireysel işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI :...
DÜŞÜNCESİ : Dava; davacının 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 83. maddesinden yararlandırılarak yeniden kaydının yapılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin İstanbul Kent Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan "7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkeleri"nin 6. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 26. maddesinde, Ortaöğretim; "ilköğretime dayalı dört yıllık zorunlu örgün veya yaygın öğrenim veren genel, mesleki ve teknik öğretim kurumları ile mesleki eğitim merkezlerinin tümünü kapsayan öğretim" olarak tanımlanmış; 28. maddesinde, ortaöğretimin amaç ve görevleri, "Milli Eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak, 1. Bütün öğrencilere ortaöğretim seviyesinde asgari ortak bir genel kültür vermek suretiyle onlara kişi ve toplum sorunlarını tanımak, çözüm yolları aramak ve yurdun iktisadi sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunmak bilincini ve gücünü kazandırmak, 2. Öğrencileri, çeşitli program ve okullarla ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde ve doğrultusunda yüksek öğretime veya hem mesleğe hem de yüksek öğretime veya hayata ve iş alanlarına hazırlamaktır." şeklinde belirtilmiştir. Anılan hükümlerden de anlaşılacağı üzere Ülkemizde ortaöğretim, ilköğretim üzerine görülen zorunlu ve belli istinisnalar dışında yurtiçinde alınması gereken bir eğitimdir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Yükseköğretim Kurulu" başlıklı 6. maddesinin (a) bendinde, Yükseköğretim Kurulu'nun, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip bir kuruluş olduğu belirtilmiş, "Yükseköğretim Kurulunun görevleri" başlıklı 7. maddesinin (h) bendinde; “Üniversitelerin her eğitim - öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit etmek; insangücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek”, (ı) bendinde; “Yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte imkan ve fırsat eşitliği sağlayacak önlemleri almak” Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır. Yine anılan Kanunun, 11/04/2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6287 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile değişik "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde, yükseköğretime giriş ve yerleştirmenin nasıl yapılacağı düzenlenmiş olup, (a) bendinde, yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılacağı; (b) bendinde, yükseköğretim kurumlarına esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî sınavlarla girileceği belirtildikten sonra, (f) bendinde, "Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır." hükmü, Geçici Madde 83'de ise; (Ek: 1/7/2022-7417/35 md.)"Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçu ile kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82 ve 83), işkence suçundan (madde 94 ve 95), eziyet suçundan (madde 96), cinsel saldırı (madde 102), çocukların cinsel istismarı (madde 103), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (madde 188) mahkum olanlar ile sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 71 inci maddesinde yazılı suçlar ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2022-2023 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler.
Birinci fıkra kapsamında yeniden öğrenime başlayanların askerlik ertelemeleri 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanununun 20 nci maddesindeki usul ve esaslara göre yapılır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde bu maddede belirtilen haklardan yararlandırılır.
Bu maddede yer alan hükümlerden yararlanarak ayrıldığı yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranlardan ÖSYS/YKS puanı giriş yılı itibarıyla aynı veya farklı bir diploma programının aynı türden taban puanına sahip olanlar, bu programlardan birine yatay geçiş talebinde bulunabilecektir. Bu kapsamda farklı bir diploma programından yatay geçişle kabul edilecek öğrenci sayıları, ilgili programa kayıtlı öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziki koşulları dikkate alınmak suretiyle belirlenir. Buna ilişkin usul ve esaslar yükseköğretim kurumları senatolarınca belirlenir.
Bu maddeden yararlanıp bir yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsü kazananlar başvurmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim önlisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer programlara yatay geçiş yapabilirler. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir." hükmü yer almaktadır. Dosya içeriğinden; davacının Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı (YÖS) yoluyla İstanbul Kent Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesine kayıt yaptırdığı, Yükseköğretim Kurulu tarafından alınan ...tarih ve ... sayılı "Yurtdışından Öğrenci Kabul Kontenjanlarından Yararlanan T.C. Vatandaşları" konulu kararın davalı üniversiteye dağıtımının yapılması üzerine, durumunun bu çerçevede yeniden değerlendirildiği ve Türkiye'de lise mezuniyetinin bulunmasına rağmen yurtdışından da lise diploması aldığı, bu nedenle yabancı öğrenci kontenjanından yararlanamayacağından bahisle İstanbul Kent Üniversitesi Senatosu'nun ... tarih ve...sayılı kararı ile kaydının silinmesine karar verildiği, kaydının silinmesine karşı açtığı davada,... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; davacının Türkiye'de lise mezuniyetinin olduğu ve... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın yazısı uyarınca yurtdışı öğrenci kontenjanından yurtiçinde bulunan bir üniversiteye kayıt hakkının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddedildiği, 05/07/2022 tarih ve 31887 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na yukarıda metnine yer verilen Geçici 83. maddenin eklenmesi üzerine, okul kaydının silinme sebebinin 2547 sayılı Kanun'un Geçici 83. maddesinde belirtilen kapsam dışı hallerinden olmadığından bahisle okula kaydının yeniden yapılması için 03/08/2022 tarihinde davalı Üniversiteye başvuruda bulunduğu, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından Geçici 83. madde "Uygulama İlkelerinin" 6. maddesinde "hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilenlerin" Geçici 83. madde kapsamından yararlanamayacakları gerekçesiyle istemin reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 83. madde uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen "7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkeleri"nin 6. maddesinde; "Hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilen kişilerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 83'üncü madde kapsamından yararlanamayacaklarına" ilişkin kurala yer verilmiştir.
Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde; "Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.
" hükmü bulunmaktadır.
Bütün bu açıklamalar çerçevesinde; olayın başından itibaren ortada hukuken geçerli bir kaydı bulunmayan davacının hukuk düzenince korunması gereken bir hakkının olduğundan söz etmeye olanak bulunmamakta olup, 2547 sayılı Kanun’un Geçici 83. maddesinin konuluş amacının amaçsal yorum yöntemine uygun olarak yorumlanmasıyla düzenlenen "7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkeleri"nin 6. maddesinde yer alan "hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilenler" düzenlemesinde ve buna dayanılarak tesis bireysel işlemde hukuka aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, hukuken geçerli bir sebebe dayanmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın usule yönelik iddiası kabul edilmeyerek işin esası incelendi:
MADDİ OLAY:
Yurt dışı öğrenci kontenjanından davalı İstanbul Kent Üniversitesinin Diş Hekimliği Fakültesine 2020 yılında kayıt yaptıran davacının, yurt dışı öğrenci kontenjanından yararlanmaması gerektiği halde bu yolla üniversiteye kayıt yaptırdığından bahisle ... tarih ve ...sayılı işlemle öğrencilikle ilişiğinin kesilmesi sonrasında 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun geçici 83. madde hükümlerinden yararlanma talebiyle yaptığı başvurunun reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun geçici 83. maddesinde; "Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçu ile kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82 ve 83), işkence suçundan (madde 94 ve 95), eziyet suçundan (madde 96), cinsel saldırı (madde 102), çocukların cinsel istismarı (madde 103), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (madde 188) mahkum olanlar ile sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 71 inci maddesinde yazılı suçlar ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2022-2023 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler...Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "Dürüst davranma
" başlıklı 2. maddesinde; 'Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.' hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkelerinin 6. maddesi yönünden yapılan inceleme:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na eklenen geçici 83. maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Yükseköğretim Kurulu'na verilen yetki doğrultusunda, 18/07/2022 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında "Geçici Madde 83 Uygulama İlkeleri" belirlenmiş olup, 6. maddesinde; "Hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilen kişilerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Geçici 83’üncü madde kapsamından yararlanamayacaklarına" şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Dava konusu düzenlemenin kabul edilmesindeki gerekçe, öğrencilik statüsünün kazanılmasına ve idarenin yanlış işlem yapmasına kişilerin hilesinin veya gerçek dışı beyanının sebep olmasıdır.
Hukukun genel ilkelerinden olan dürüstlük kuralı yukarıda yer verilen 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde açıkça düzenlenmiş olup, anılan maddede; herkesin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğu ve bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeninin korumayacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu kapsamda, 2547 sayılı Kanun’un geçici 83. maddesinde; "..sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile...” ile "Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir.” hükmünün düzenlendiği, 2547 sayılı Kanun’un geçici 83. maddesinin konuluş amacının amaçsal yorum yöntemine uygun olarak yorumlanması sonucunda, bu hükme istinaden düzenlenen Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından belirlenen "Geçici Madde 83 Uygulama İlkeleri"nin 6. maddesinde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava konusu İstanbul Kent Üniversitesi'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden yapılan inceleme:
Davacının İstanbul Kent Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin tesis edilen ... tarih ve ...sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada;... İdare Mahkemesince verilen...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacının 2017-2018 eğitim öğretim yılında Diyarbakır Kayapınar ... Anadolu Lisesi'nden mezun olduğu, yurt dışındaki lise eğitiminin ise uzak eğitim ile alındığının beyan edildiği, davacının 2018-2019 öğretim yılında Rusya'da bulunan Moskova K.D Uşinsky Orta Meslek Eğitim Enstitüsü lise diploması ile yurt dışı öğrenci kontenjanından davalı üniversiteye kaydını yaptırdığı, ancak davacının yurt dışı öğrenci kontenjanından bir yükseköğretim programına kayıt hakkının olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; davacının istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmiş ve anılan karar Dairemizin 06/12/2024 tarih ve E:2023/4754, K:2024/6384 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.
Bu kapsamda, başından itibaren davacının geçerli bir üniversite kaydının da olmadığı anlaşıldığından, tesis edilen bireysel işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2.Davacının kabul edilen adli yardım istemi nedeniyle alınmayan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili için 6100 sayılı Kanun'un 339. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra ilgili tahsil dairelerine müzekkere yazılmasına ve kararın bir örneğinin tebliğine,
3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4.Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere,
18/09/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.