T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/6521
Karar No : 2024/7687
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:...... K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dava, ... plakalı araç ile belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; davacıya ait araçla ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının olay sırasında şoför ve diğer yolcuların da imzasının bulunduğu, taşımacılığın ücretli olup olmadığının sorularak ticari amaçlı yapıldığını somut olarak ortaya koyacak şekilde düzenlenecek bir tespit tutanağıyla, araç ve yolcu bilgileri ile taşımacılığın mahiyetinin kesin bir şekilde ortaya konulamadığı görüldüğünden aracın trafikten menine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemi tesis eden kişilerin görevlerini yapan devlet memurları olduğu, yasaya uygun olarak yapılan kontrolde; ... plaka aracın taşıma yapmak için tahsisli C plakasının, güzergah izin belgesinin ve yetki belgesinin olmadığı tespit edilerek 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun ilgili maddesi gereğince cezanın tanzim edildiği belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına kayıtlı... plakalı araç ile belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; dosya içeriğinde yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; davacıya ait araç hakkında trafikten men edilmesi işlemi tesisinde dayanak olarak alınan trafik denetim ekipleri tarafından tanzim edilen 13/04/2021 tarihli tutanağa göre; "15:30 sıralarında ... ... Avm karşısında yapılan trafik kontrolünde sürücü M.O. idaresindeki ... plakalı otobüsün ... Otel isimli işletmeye iki (2) personel taşıdığı" tespitlerine yer verilerek yolcu olarak bulunan otel personeli olduğu belirtilen kişilerin T.C. Kimlik numaralarına yer verilip imzalarının alındığı, davacıya ait araç ile ticari amaçlı belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığında bulunulduğu denetimle görevli yetkili personel eliyle ortaya konulduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davacıya ait araçla belediye sınırları dahilinde belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunduğu yetkili personel eliyle ortaya konulduğundan ve dosyada aksini ispatlar nitelikte bir bilgi ve belge yer almadığından, aracın işleteni veya sahibi sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın davacıya ait araç hakkında trafikten men edilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 26/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.