T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/6537
Karar No : 2025/6170
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2-... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU:Davacı tarafından; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 83. maddesinden faydalandırılarak üniversiteye yeniden kaydının yapılması istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin İstanbul Okan Üniversitesi'nin 02/09/2022 tarih ve bila sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı "7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkeleri"nin 6. maddesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Dava konusu düzenlemeye ilişkin olarak; 2547 sayılı Kanun'un Geçici 83. maddesinde, madde kapsamından yararlanamayacak kişilerin sayıldığı, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından belirlenen Uygulama İlkelerinin 6. maddesi ile "hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilenlerin" de Geçici 83. madde kapsamından yararlanamayacakları belirtilerek Kanun’un kapsam ve amacını aşar şekilde düzenleme yapıldığı, anılan madde ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 83. maddede yer almayan bir hususun getirildiği, diğer bir anlatımla alt norm olan Uygulama İlkeleri ile üst norm olan Kanun maddesine aykırı şekilde düzenleme yapıldığı, bir normun kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı olmasının, temel hak ve özgürlükler yönünden daraltıcı, kısıtlayıcı veya bu yönde değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesinin mümkün olmadığı, bu durumun normlar hiyerarşisine aykırılık oluşturduğu ve iptali gerektiği, eğitim hakkı ve ödevinin temel hak ve ödevlerden olduğu ve Anayasa'nın 13. maddesinde öngörülen korumadan yararlanması gerektiği belirtilmektedir.
Dava konusu işleme ilişkin olarak ise; okul kaydının yenilenmesi yönündeki başvurusunun reddedilme sebebi olarak gösterilen ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından belirlenen Uygulama İlkeleri'nin 6. maddesinin yukarıda belirtilen nedenlerle hukuka aykırı olduğu, okul kaydının silinmesine karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; davacının, daha öncesinde Türkiye'de lise mezuniyetinin olduğu ve ... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın yazısı uyarınca yurtdışı öğrenci kontenjanından yurt içinde bulunan bir üniversiteye kayıt hakkının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddedildiği, bu kararda sahte belge sebebiyle kaydının iptal edildiği veya kayıt sırasında sahte belge verdiğine ilişkin bir gerekçenin bulunmadığı; davalı Üniversite tarafından da, daha öncesinde Türkiye'de lise mezuniyetinin bulunması ve... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın yazısı uyarınca yurtdışı öğrenci kontenjanından yurt içinde bulunan bir üniversiteye kayıt hakkının bulunmadığı gerekçesi ile kaydının silindiği, sahte belge yoluyla kayıt yaptırdığına veya kaydının sahte belge nedeniyle iptal edildiğine değinilmediği; üniversite kayıt işleminin dayanağını oluşturan denklik belgesinin düzenlenmesine dayanak alınan evrakların ve yurt dışı lise diplomasının ve ayrıca denklik belgesinin sahte olduğuna dair verilmiş ve kesinleşmiş herhangi ceza mahkemesi kararı bulunmadığı, almış olduğu evrakların, uluslararası geçerliliği olan apostilli ve ilgili ülke konsolosluklarınca onaylanmış resmi evraklar olup, sahte olduğunu ileri sürmenin mümkün olmadığı, sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilen veya kayıt sırasında sahte belge verenler arasında değerlendirilemeyeceği ve Kanun kapsamından faydalandırılarak kaydının yenilenmesi gerektiği, üniversiteye kayıt tarihinde yürürlükte olan hiç bir mevzuat ve düzenlemede Türkiye'de lise öğrenimi görülürken yurt dışındaki bir liseden de öğrenim görülemeyeceği ya da Türkiye'deki bir liseden mezun olduktan sonra yurt dışındaki bir liseden ayrıca öğrenim görülemeyeceğine ilişkin düzenleme bulunmadığı, Not Döküm Belgesinde de kaydının silinme sebebi olarak kaydını yenilememesinin gösterildiği, bu evraklarda da okul kaydının sahte belge nedeniyle silinmiş olduğu hususuna yer verilmediği ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI : Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından; Milli Eğitim Bakanlığı'nın da hasım konumuna alınması gerektiği, 2547 sayılı Kanun’un Geçici 83. maddesinde, “...sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile...” ve “Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir.” ibaresinin olduğu, bu maddeye istinaden... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu kararının alınarak tüm üniversitelere gönderildiği, anılan kararın 6. maddesi ile "hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilen kişilerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 83. madde kapsamından yararlanamayacaklarına" karar verildiği ve dayanak Kanun hükmünden farklı bir düzenleme getirilmediği, üst norma aykırı durum yaratılmadığı, Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda olup Türkiye'de yaşayan, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin sağladığı eğitim öğretim olanaklarından yararlanmayarak, yabancı bir ülkede uzaktan öğretim yoluyla ortaöğretim diploması almış olan kişiler yönünden Türkiye Cumhuriyeti liselerinden mezun olmak suretiyle yükseköğretime geçiş için yapılan merkezi sınavlara çalışan öğrencilere karşı farklı kural ve sınavlara tabi tutulmaları suretiyle ayrıcalıklı bir durum yaratılmasının hakkaniyetle bağdaşmayacağı, Türkiye Cumhuriyeti liselerinden mezun olan öğrencilerle aynı öğrenim düzeyinde sayılması ve bu sebeple aynı hukuk kurallarına tâbi olmaları gerektiği, Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulunca yapılan inceleme soruşturma sürecinde; FETÖ terör örgütü tarafından bu durumdaki kişilere ilişkin olarak İl Milli Eğitim Müdürlüklerinden Denklik Belgesi alınarak Türkiye’deki üniversitelere yerleştiği iddiası olduğu, bunun üzerine Şanlıurfa, Gaziantep ve Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüklerinde yapılan incelemede, öğrencilerin yurtdışı eğitimi ile Türkiye’deki eğitiminin çakıştığının tespit edildiği ve ilgili üniversitelere bildirildiği, ... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı ile; “Yurtdışında bulunmaksızın uzaktan öğretim yoluyla yurtdışındaki bir liseden diploma alan adayların yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesinde yükseköğretime geçiş için bu diplomaları ile işlem yapılmaması ancak bu adayların YKS ile yükseköğretime geçiş başvurusu yapabilecekleri, yurtdışındaki bir liseden örgün eğitim yoluyla alınan diplomalar bağlamında ise, pasaport veya emniyet kayıtlarından diplomanın alındığı ülkeye giriş ve çıkışlarının kontrol edilmesi, ilgili ülkede kalınan sürenin lise eğitiminin örgün yolla alındığını desteklememesi halinde bu diplomalar ile de yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesindeki başvurularına işlem yapılmaması”na karar verildiği, örgün eğitim için pandemi sürecinin dikkate alınması hususunun 18/01/2021 tarihli yazı ile belirtildiği, Milli Eğitim Bakanlığı'nın 28/05/2021 tarihli yazısında, lise mezuniyetine bağlı olarak denklik belgesi alan 450 öğrencinin 419’unun belgeyi mevzuata aykırı aldığının saptandığı ve soruşturmanın devam ettiğinin belirtildiği, davacı hakkında da, davacının 22/06/2016 tarihinde Ukrayna Mikolayev Ticaret ve Hukuk Koleji'nden mezun olduğu, anılan okuldan önce 2013-2014 eğitim öğretim yılında ... Anadolu Lisesi'nden mezun olduğu, Türkiye’de mezuniyeti olması nedeni ile yurt dışı mezuniyetine ilişkin denklik belgesinin düzenlenemeyeceğinin ve üniversiteye kayıt yaptırma hakkı olmadığının belirtildiği, işlemin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
Davalı ... Üniversitesi tarafından ise, yasal süresi içerisinde savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; davacının 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 83. maddesinden faydalandırılarak üniversiteye yeniden kaydının yapılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin İstanbul Okan Üniversitesinin 02/09/2022 tarihli işlemi ile bu işlemin dayanağı "7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkeleri"nin 6. maddesinin iptali istemiyle YÖK Başkanlığı ile Okan Üniversitesi'ne karşı açılmıştır.
01/07/2022 tarihli 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 83. maddenin birinci fıkrasında, "Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçu ile kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82 ve 83), işkence suçundan (madde 94 ve 95), eziyet suçundan (madde 96), cinsel saldırı (madde 102), çocukların cinsel istismarı (madde 103), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (madde 188) mahkum olanlar ile sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 71. maddesinde yazılı suçlar ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44. maddesinde belirtilen esaslara göre 2022-2023 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler."; dördüncü fıkrasında, "...Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir." hükmü getirilmiştir.
7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 83. madde uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen "7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkeleri"nin 6. maddesinde; "Hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilen kişilerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 83. madde kapsamından yararlanamayacakları" kuralı bulunmaktadır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde ise; "Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz." hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu birel işlemden önceki süreç incelendiğinde;
Öncesinde Türkiye'de bir liseden mezun olduğu halde bu durumdan bahsedilmeyerek ve bu mezuniyete ait belgeler eklenmeden Yurtdışı öğrenci kontenjanından Hukuk Fakültesine kaydı yapılan davacının, kayıt şartlarını sağlamadığının anlaşılması üzerine kaydının iptal edilerek Üniversite ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin Okan Üniversitesinin...tarih ve ... sayılı işleminin iptali için açılan davada, ...İdare Mahkemesinin...tarih, E:..., K:... sayılı kararı ile; "Davacının Ukrayna Mikolayev Ticaret ve Hukuk Kolejinden mezun olduğundan bahisle kaydının yapıldığı, ancak anılan okuldan önce Şanlıurfa Esentepe İMKB Anadolu Lisesinden mezun olduğu anlaşılan davacı hakkında, YÖK'ün bila tarih ve ... sayılı yazısında, yurt dışı mezuniyetine ilişkin denklik belgesi düzenlenemeyeceğinin belirtildiği; diğer yandan dava konusu işleme dayanak teşkil eden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığının... tarih ve ... sayılı yazısıyla dağıtımı yapılan ...tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının (a), (b), (c), (d) ve (e) maddelerinin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay 8. Dairesinin 26/01/2021 tarih ve E:2020/7204 sayılı kararıyla yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan itirazın da Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 16/06/2021 tarih ve YD İtiraz No: 2021/407 sayılı kararıyla reddedildiği; Türkiye'de Şanlıurfa Esentepe İMKB Anadolu Lisesinde lise eğitimini alan, daha sonra yurt dışındaki liseden diploma alan davacının, Türkiye Cumhuriyeti liselerinden mezun olan öğrencilerle aynı durumda bulunduğu, uzaktan öğretim yoluyla yabancı ülkeden alınan diplomanın, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olup Türkiye'de ikamet eden davacı yönünden, merkezi sınavlara hazırlanan öğrencilere karşı bir ayrıcalık yaratmasının eşitler arası yarışma ilkesi ve hakkaniyet ile bağdaşmayacağı" gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Anılan karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararının da; davacının temyiz istemi reddedilmek suretiyle Danıştay 8. Dairesinin 28/12/2022 tarih, E:2022/6256, K:2022/8306 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.
UYAP kayıtlarına göre; ... İdare Mahkemesinin yukarıda özetlenen kararında bahsi geçen Danıştay 8. Dairesinin E:2020/7204 Esas sayılı davada; 27/10/2022 tarihinde K:2022/6047 sayılı K. Ehliyet Yönünden, K. Esastan Ret kararı verildiği ve dosyanın temyiz nedeniyle İDDK'da E:2023/682 esas kaydıyla henüz karar verilmeyen dosyalar arasında olduğu görülmüştür.
Dosyanın incelenmesinden; FETÖ'nün Türkiye'de ortaöğretimini tamamlayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına ortaöğretimlerini yurt dışında tamamlamış gibi belge düzenleyerek İl Milli Eğitim Müdürlüklerinden denklik belgesinin alındığı, bu belge ile öğrencilerin yabancı öğrenci kontenjanı kapsamında Ülkemiz üniversitelerinin Tıp, Hukuk, Eczacılık, Eğitim vb. fakültelerine yerleştiği iddiası üzerine yapılan inceleme soruşturma sonucunda; Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığının ......tarih ve... sayılı raporu ile, "Yurtdışı lise mezuniyetine bağlı olarak denklik belgesi alan 450 öğrenciden 419'unun denklik belgesini yürürlükteki mevzuata aykırı olarak aldığı, Türkiye'de bir liseden mezun olmalarına karşılık yurtdışındaki bir ortaöğretim kurumundan örgün veya uzaktan eğitim kapsamında diploma aldıkları, yurtdışında lise eğitimi aldıklarını belirttikleri tarihlerde yurtdışına hiç çıkmadıkları veya yurtdışında bulundukları tarihlerle yurtdışı eğitim tarihlerinin uyuşmadığının belirtildiği, bu kapsamda yurtdışı öğrenci kontenjanından yükseköğretim programlarına yapılan kayıt işlemlerinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanun'un 47/f bendi ile Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar'a aykırı olduğu" belirtilirken; davacı hakkında da, 22/06/2016 tarihinde Ukrayna Mikolayev Ticaret ve Hukuk Kolejinden mezun olduğu, anılan okuldan önce 2013-2014 eğitim öğretim yılında ... İMKB Anadolu Lisesinden mezun olduğu, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının ...tarih, E... sayılı yazısı gereği Türkiye’de mezuniyeti olması nedeni ile yurt dışı mezuniyetine ilişkin denklik belgesinin düzenlenemeyeceği ve üniversiteye kayıt yaptırma hakkının olmadığının ortaya konulduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta; her ne kadar Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı kararı denklik belgesi verilmesinden sonra olsa ve sahte belge ile kayıt olduğuna dair ayrıca bir tespit bulunmasa da; Türkiye'de Şanlıurfa Esentepe İMKB Anadolu Lisesinde lise eğitimini alan, daha sonra yurt dışındaki Ukrayna Mikolayev Ticaret ve Hukuk Kolejinden diploma alan davacının, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmasına ve yurt dışında bulunmamasına rağmen salt yurtdışı öğrenci kabul kontenjanından yararlanmak amacıyla; yurt dışından alınan diploma ile YKS'ye girmeden herhangi bir yükseköğretim kurumuna yerleşme amacı taşıdığı, kayıt sırasında da Türkiye’de okuduğu okuldan hiç bahsetmediği, eksik ve gerçeğe aykırı bilgi vererek idareyi yanılttığı, yabancı ülkeden alınan diplomanın, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olup Türkiye'de ikamet eden davacı yönünden, merkezi sınavlara hazırlanan öğrencilere karşı bir ayrıcalık yaratmasının eşitler arası yarışma ilkesi ile bağdaşmayacağı açık olup; bu şartlar altında ayrıca sahte belge tespiti olması gerektiği iddiasına itibar etmek hukuken mümkün bulunmamaktadır.
Diğer taraftan; Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde de açıkça düzenlenmiş olup, hukukun genel ilkeleri arasında yer alan "dürüstlük kuralına", haklarını kullanırken ve yükümlülüklerini yerine getirirken herkesin uymak zorunluluğu olduğu gibi bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeninin korumayacağı da tartışmasızdır.
Bu halde; olayda, esasen başından itibaren geçerli bir kaydın bulunmadığı, başka bir deyişle üniversiteye kayıt koşullarının en başından beri mevcut olmadığı açık olup; hiçbir şekilde kayıt hakkı olmayan, eksik belge ve gerçeğe aykırı beyan ile kayıt yaptıran davacının; 2547 sayılı Kanun’un Geçici 83. Maddesinden yararlanarak yeniden kayıt yaptırması hukuken mümkün olmayıp; 2547 sayılı Kanun’un Geçici 83. maddesinin konuluş amacı dikkate alındığında; aynı maddede verilen yetkiye istinaden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından belirlenen "Uygulama İlkelerinin" 6. maddesinde ve buna dayalı olarak tesis edilen birel işlemde hukuka aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY :
Davacı, 22/06/2016 tarihinde Ukrayna Mikolayev Ticaret ve Hukuk Koleji'nden mezun olmuştur. Şanlıurfa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih, ... sayılı işlemi ile, yurt dışından almış olduğu lise diplomasına denklik belgesi düzenlenmiştir. Akabinde Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavına giren ve İstanbul Okan Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni kazanan davacı, 17/09/2018 tarihinde anılan bölüme kaydını yaptırmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı raporda; "davacının 22/06/2016 tarihinde Ukrayna Mikolayev Ticaret ve Hukuk Koleji'nden mezun olduğu, anılan okuldan önce 2013-2014 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa Esentepe İMKB Anadolu Lisesi'nden mezun olduğu, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih, E... sayılı yazısı gereği Türkiye’de mezuniyeti olması nedeni ile yurt dışı mezuniyetine ilişkin denklik belgesinin düzenlenemeyeceği ve üniversiteye kayıt yaptırma hakkının olmadığı" belirtilmiştir.
Bunun üzerine, ... tarih ve ... sayılı Şanlıurfa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü işlemi ile davacının denklik belgesi iptal edilmiş ve İstanbul Okan Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde öğrenim görmekte iken üniversiteye kayıt esnasında verilen bilgi ve belgelerin gerçeğe aykırı olduğunun tespit edildiğinden bahisle Okan Üniversitesi'nin...tarih ve ... toplantı sayılı işlemi ile davacının öğrencilikle ilişiğinin kesilmesine karar verilmiştir.
05/07/2022 tarih ve 31887 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na Geçici 83. madde eklenmiştir.
Davacı, anılan madde uyarınca yeniden kaydının yapılması için 18/08/2022 tarihinde davalı Üniversiteye online olarak başvuruda bulunmuş, davalı Üniversitenin, dava konusu 02/09/2022 tarih ve bila sayılı işlemi ile; "7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkeleri"nin 6. maddesi gerekçe gösterilerek davacının talebi online olarak reddedilmiştir.
Davacı tarafından; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 83. maddesinden faydalandırılarak üniversiteye yeniden kaydının yapılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin İstanbul Okan Üniversitesi'nin 02/09/2022 tarih ve bila sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı "7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkeleri"nin 6. maddesinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
01/07/2022 tarih, 7417 sayılı Kanun'un 35. maddesi ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 83. maddenin 1. fıkrasında; "Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçu ile kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82 ve 83), işkence suçundan (madde 94 ve 95), eziyet suçundan (madde 96), cinsel saldırı (madde 102), çocukların cinsel istismarı (madde 103), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (madde 188) mahkum olanlar ile sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 71. maddesinde yazılı suçlar ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44. maddesinde belirtilen esaslara göre 2022-2023 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler....Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir." hükmü bulunmaktadır.
7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 83. madde uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen "7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna Eklenen Geçici Madde 83 Uygulama İlkeleri"nin 6. maddesinde; "Hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilen kişilerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 83. madde kapsamından yararlanamayacakları" kuralı bulunmaktadır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde ise; "Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz." hükmü bulunmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; FETÖ'nün Türkiye'de ortaöğretimini tamamlayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına ortaöğretimlerini yurt dışında tamamlamış gibi belge düzenleyerek İl Milli Eğitim Müdürlüklerinden denklik belgesinin alındığı, bu belge ile öğrencilerin yabancı öğrenci kontenjanı kapsamında Ülkemiz üniversitelerinin Tıp, Hukuk, Eczacılık, Eğitim vb. fakültelerine yerleştiği iddiası üzerine yapılan inceleme soruşturma sonucunda; Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığının ... tarih ve .../... sayılı raporu ile, "Yurtdışı lise mezuniyetine bağlı olarak denklik belgesi alan 450 öğrenciden 419'unun denklik belgesini yürürlükteki mevzuata aykırı olarak aldığı, Türkiye'de bir liseden mezun olmalarına karşılık yurtdışındaki bir ortaöğretim kurumundan örgün veya uzaktan eğitim kapsamında diploma aldıkları, yurtdışında lise eğitimi aldıklarını belirttikleri tarihlerde yurtdışına hiç çıkmadıkları veya yurtdışında bulundukları tarihlerle yurtdışı eğitim tarihlerinin uyuşmadığının belirtildiği, bu kapsamda yurtdışı öğrenci kontenjanından yükseköğretim programlarına yapılan kayıt işlemlerinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanun'un 47/f bendi ile Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar'a aykırı olduğu belirtilmiştir.
Davacı hakkında da, davacının 22/06/2016 tarihinde Ukrayna Mikolayev Ticaret ve Hukuk Kolejinden mezun olduğu, anılan okuldan önce 2013-2014 eğitim öğretim yılında ... Anadolu Lisesinden mezun olduğu, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının ... tarih, E... sayılı yazısı gereği Türkiye’de mezuniyeti olması nedeni ile yurt dışı mezuniyetine ilişkin denklik belgesinin düzenlenemeyeceği ve üniversiteye kayıt yaptırma hakkının olmadığı belirtilmiştir.
Davacı tarafından, denklik belgesinin ... tarih ve ... sayılı Valilik onayı ile iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali için açılan davada, ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararı ile; davacının denklik belgesi almak amacıyla başvuru yaptığı, e-Denklik modülü üzerinden Yönetmeliğin ekinde yer alan Başvuru Formunun (EK-1) doldurulduğu, ancak formda yer alan "Öğrenci daha önce Türkiye’de öğrenim gördü mü?" sorusuna ilişkin kısmın davacı tarafından cevap verilmeyerek boş bırakıldığı, Türkiye'de orta öğrenim (lise) mezuniyeti bulunmasına rağmen buna ilişkin beyanda bulunulmadığı ve öğrenim bilgilerinin bildirilmemesi suretiyle formda eksik ve yanlış bilgilere yer verilmiş olduğu, bu haliyle davacının beyanı ve ekli belgelere göre düzenlenen denklik belgesinin, beyan edilen bilgilerin gerçeği yansıtmadığı, daha önce Türkiye'de lise mezuniyeti bulunduğu göz önüne alındığında, anılan hususların anlaşılması üzerine denklik belgesinin iptal edilmesine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Anılan karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi...İdare Dava Dairesinin ... tarih, E:..., K... sayılı kararı, davacı tarafından temyiz edilmiştir. Dairemizin 17/10/2024 tarih, E:2023/6415, K:2024/5403 sayılı kararıyla; Milli Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği'nin amacının niteliksiz diplomalara ulusal düzeyde geçerlilik tanınmasının önüne geçmek olduğu, bu amaç için öncelikle, yurt dışında uygulanan eğitim siteminin Türk Eğitim Sistemi içinde de uygulanıyor olması gerektiği, Yönetmeliğin amacına uygun olarak tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, nitekim, 05/04/2023 tarih ve E:32154 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği'nin 13. maddesinde, bu amaç doğrultusunda açıkça düzenleme yapılarak, uzaktan öğretim yoluyla alınmış olan mezuniyet belgeleri ve diplomalara denklik işleminin yapılamayacağı hüküm altına alındığı gerekçesi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin anılan kararının onanmasına karar verilmiştir.
Davacı tarafından, yurtdışı öğrenci kontenjanından üniversiteye yapılan kaydının iptal edilerek Üniversite ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin Okan Üniversitesi'ni... tarih ve ... toplantı sayılı işleminin iptali için açılan davada da,.... İdare Mahkemesinin ... tarih, E:... K:... sayılı kararı ile; dava konusu işleme dayanak teşkil eden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısıyla dağıtımı yapılan ... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı olduğu, Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda olup Türkiye'de yaşayan, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin sağladığı eğitim öğretim olanaklarından yararlanmayarak, yabancı bir ülkede uzaktan öğretim yoluyla ortaöğretim diploması almış olan kişiler yönünden Türkiye Cumhuriyeti liselerinden mezun olmak suretiyle yükseköğretime geçiş için yapılan merkezi sınavlara çalışan öğrencilere karşı farklı kural ve sınavlara tabi tutulmaları suretiyle ayrıcalıklı bir durum yaratılmasının hakkaniyetle bağdaşmayacağı, Türkiye Cumhuriyeti liselerinden mezun olan öğrencilerle aynı öğrenim düzeyinde sayılması ve bu sebeple aynı hukuk kurallarına tâbi olmalarının gerektiği, eşitler arası yarışma ilkesinin, bir başka ifadeyle aynı öğrenim düzeyindekiler arasında fırsat eşitliğinin hayata geçirilmesi gereği ancak merkezi sınavla yükseköğretime geçiş yapabileceklerinin kabulünün gerektiği, bu durumda, Türkiye'de Şanlıurfa ...Anadolu Lisesi'nde lise eğitimini alan, daha sonra yurt dışındaki liseden diploma alan davacının, Türkiye Cumhuriyeti liselerinden mezun olan öğrencilerle aynı durumda bulunduğu, uzaktan öğretim yoluyla yabancı ülkeden alınan diplomanın, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olup Türkiye'de ikamet eden davacı yönünden, merkezi sınavlara hazırlanan öğrencilere karşı bir ayrıcalık yaratmasının eşitler arası yarışma ilkesi ve hakkaniyet ile bağdaşmayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Anılan karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih, E:..., K:... sayılı kararı, davacının temyiz istemi üzerine Dairemizce incelenerek, 28/12/2022 tarih, E:2022/6256, K:2022/8306 sayılı kararla, ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin anılan kararının onanmasına karar verilmiştir.
Anılan kararda bahsi geçen Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısıyla dağıtımı yapılan ... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararında ise; “Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmasına rağmen, yurtdışından öğrenci kabul kontenjanından yararlanmak üzere yurtdışında bulunmaksızın yurtdışından alınan lise diplomalarıyla yükseköğretim kurumlarımıza kayıt yaptırma yoluna gidildiğine ilişkin Kurulumuza ulaşan bazı şikayet ve bildirimler incelenmiş olup bu bağlamda:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 6287 sayılı Kanunla değişik 45/f maddesinde yer alan “Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir maddesi uyarınca belirlenmiş olan Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar ile uyruğundan biri T.C olan çift uyruklular ile T.C uyruğunda bulunanların lise eğitimlerinin tamamını yurt dışındaki liselerde (KKTC liseleri hariç) görmeleri halinde yurt dışından öğrenci kabulü kontenjanlarına başvurabildikleri göz önüne alınarak,
a) Yurtdışında bulunmaksızın uzaktan öğretim yoluyla yurtdışındaki bir liseden diploma alan adayların yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesinde yükseköğretime geçiş için bu diplomaları ile işlem yapılmaması ancak bu adayların YKS ile yükseköğretime geçiş başvurusu yapabilecekleri,
(...)
d)Halihazırda bu tür diplomalar ile yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına kayıt yaptırmış olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya uyruğundan biri T.C olan çift uyruklu öğrencilerin durumlarının yukarıdaki hususlar çerçevesinde incelenerek işlem yapılması,
e)Yukarıda belirtilen hususlara aykırı kayıt yapılmış olduğu tespit edilen öğrencilerle ilgili olarak tesis edilen işlemin iptalinin gerektiğinin bildirilmesi” hususlarına yer verilmiştir.
Her ne kadar Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın yurt dışından edinilen 2. bir orta öğrenim-lise diplomasına denklik belgesi düzenlenmemesi gerektiğine ilişkin ...tarih, E:... sayılı yazısı, davacıya denklik belgesi verilmesinden sonra olsa ve davacının sahte belge ile kayıt olduğuna dair bir tespit bulunmasa da, Türkiye'de Şanlıurfa ... Lisesi'nde lise eğitimini alan, daha sonra yurt dışındaki Ukrayna Mikolayev Ticaret ve Hukuk Koleji'nden diploma alan davacının, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmasına ve yurt dışında bulunmamasına rağmen salt yurtdışı öğrenci kabul kontenjanından yararlanmak amacıyla; yurt dışından alınan diploma ile YKS'ye girmeden herhangi bir yükseköğretim kurumuna yerleşme amacı taşıdığı, kayıt sırasında da Türkiye’de okuduğu okuldan hiç bahsetmediği, eksik ve gerçeğe aykırı bilgi vererek idareyi yanılttığı, yabancı ülkeden alınan diplomanın, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olup Türkiye'de ikamet eden davacı yönünden, merkezi sınavlara hazırlanan öğrencilere karşı bir ayrıcalık yaratmasının eşitler arası yarışma ilkesi ile bağdaşmayacağı açıktır.
Sonuç itibariyle; hukukun genel ilkelerinden olan dürüstlük kuralı 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde açıkça düzenlenmiş olup, anılan maddede; herkesin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğu ve bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeninin korumayacağı hüküm altına alınmıştır. Esasen başından itibaren ortada geçerli bir kaydın bulunmadığı, 2547 sayılı Kanun’un Geçici 83. maddesinde,. "..sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile...” ibaresi ile "Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir.” hükmü olduğu, 2547 sayılı Kanun’un Geçici 83. maddesinin konuluş amacının amaçsal yorum yöntemine uygun olarak yorumlanması sonucunda, bu hükme istinaden düzenlenen Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından belirlenen "Uygulama İlkelerinin" 6. maddesinde "hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle okuldan ilişiği kesilenler" düzenlemesinde ve buna dayanan işlemde hukuka aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden adli yardım nedeniyle yatırılması ertelenen toplam ...TL'den dava açılırken yatırılan ...TL vekalet harcı mahsup edilerek kalan ... TL'nin davacıdan tahsili için ilgili Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 25/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.