T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/6971
Karar No : 2025/6420
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2- ... Kaymakamlığı
DAVANIN KONUSU :
1- Avukat olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, Lüleburgaz Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü'nün ... tarihli ... sayılı düzeltme işleminin tescilinin yetki belgesi ile gerçekleştirilemeyeceği gerekçesi ile reddi işleminin;
2- Bu işlemin dayanağını oluşturan Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Vekaletname" konulu 21/04/2010 tarihli 2010/7 sayılı Genelgesinin 4. maddesinin c fıkrasının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
... tarafından davacının vekil tayin edildiğini ve tapu işlemlerini yapmakla yetkilendirildiğini; davacı tarafından ise yanında sigortalı çalışan Avukat ... adına yetki belgesi düzenlendiğini, Lüleburgaz Tapu Müdürlüğünde vekaletnamenin aslı ve yetki belgesi ile birlikte müvekkili adına işlem yapmak istenildiğini ancak, talebinin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Vekaletname" konulu 21/04/2010 tarihli 2010/7 sayılı Genelgesi uyarınca, Noterlik Kanunun 84. maddesine göre, noter tarafından düzenleme şeklinde hazırlanmayan yetki belgesinin tapu sicil işlemlerinde kullanılmayacağı belirtilerek reddedildiğini belirtmektedir.
İşlemin açıkça hukuka aykırı olduğunu, mevzuat hükümlerine göre yetki belgesinin vekaletname yerine geçeceğinin düzenlendiğini, hiçkimsenin dayanağını anayasa ve kanunlardan almayan bir devlet yetkisi kullanamayacağını, normlar hiyerarşisi gereği genelgelerin Kanunu ve Yönetmeliklere aykırı düzenlemeler içeremeyeceği ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI :
... GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN SAVUNMASI : Usul yönünden, ortada kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem bulunmadığı bu nedenle davanın reddi gerektiğini, esas yönünden, Tapu Müdürlüklerinde işlem yapmak isteyen kişilerin, gerçek hak sahibi olup olmadıklarının tespitinin Hazine sorumluluğu nedeniyle önem arz ettiği, herhangi bir hak kaybına neden olunmaması (devletin veya kişilerin zarar görmemesi) için her türlü belgenin titizlikle değerlendirildiği, İdarenin kanunlar ve ikincil mevzuat kapsamında belirlediği usul ve yöntemlere titizlikle uyulması gerektiğini, Noterlik Kanunu gereği tapuda yapılan işlemlerde kullanılacak vekaletnamenin “düzenleme şeklinde” hazırlanmasının yasal zorunluluk olduğunu, somut olayda kullanılan vekaletnamenin ise onaylama şeklinde düzenlendiğini, yine Noterlik Kanunu Yönetmeliğinin 93/a bendine göre fotoğraf yapıştırılması zorunlu olduğu halde, vekaletnamede fotoğrafın da bulunmadığını, yanı sıra imza sirkülerinin tapu müdürlüklerinde bulunmaması nedeniyle yetki belgesindeki imzanın gerçekten müvekkil avukata ait olup olmadığı da hiçbir zaman tapu idaresince bilinemeyeceğinden tapu sicili açısından ciddi bir güvenlik açığı oluşturacağı savunulmaktadır.
... KAYMAKAMLIĞININ SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Lüleburgaz Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü'nün ... tarihli ... sayılı düzeltme işleminin tescilinin yetki belgesi ile gerçekleştirilemeyeceği gerekçesi ile reddi işlemi yönünden yürütmenin durdurulması isteminin reddi;Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Vekaletname" konulu 21/04/2010 tarihli 2010/7 sayılı Genelgesinin 4. maddesinin c fıkrasının yönünden yürütmenin durdurulması isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; avukat olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, Lüleburgaz Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü'nün ... tarihli ... sayılı düzeltme işleminin tescilinin yetki belgesi ile gerçekleştirilemeyeceği gerekçesi ile reddi işleminin ve bu işlemin dayanağını oluşturan Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Vekaletname" konulu 21/04/2010 tarihli 2010/7 sayılı Genelgesinin 4. maddesinin c fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Örnek çıkarabilme ve tebligat yapabilme hakkı" başlıklı 56. maddesinin birinci fıkrasında, "Usulüne uygun olarak düzenlenen ve avukata verilmiş olan vekaletname 52. maddede yazılı dosyada saklanır. Avukat, bu vekaletnamenin örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu imzası ile onaylayarak kullanabilir. Avukatın çıkardığı vekaletname örnekleri bütün yargı mercileri, resmi daire ve kurumlar ile gerçek ve tüzel kişiler için resmi örnek hükmündedir.
Asıllarının verilmesi kanunda açıkça gösterilmiyen hallerde avukatlar, takibettikleri işlerde, aslı kendilerinde bulunan her türlü kağıt ve belgelerin örneklerini kendileri onaylayarak yargı mercileri ile diğer adalet dairelerine verebilirler.
(Değişik üçüncü fıkra: 23/1/2008-5728/330 md.) Aslı olmayan vekaletname veya diğer kağıt ve belgelerin örneğini onaylayan yahut aslına aykırı örnek veren avukat, üç yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Avukatlar, vekalet aldıkları işlerde, ilgili yargı mercii aracılığı ile ve bu yargı merciinin tebliğat konusunda bir kararı olmaksızın, diğer tarafa adli kağıt ve belge tebliğ edebilirler. Tebliğ edilen kağıt ve belgelerin birer nüshası, gerekli harc, vergi ve resim ödenmek şartiyle, ilgili yargı merciinin dosyasına konur.
(Ek fıkra: 2/5/2001 - 4667/36 md.) Avukatlar veya avukatlık ortaklığı başkasını tevkil etme yetkisini haiz oldukları bütün vekâletnamelerini kapsayacak şekilde bir başka avukata veya avukatlık ortaklığına vekâletname yerine geçen yetki belgesi verebilir. Bu yetki belgesi
vekâletname hükmündedir.
(Ek fıkra: 2/5/2001 - 4667/36 md.) Vekâletnameler Türkiye için tek tip olup, vekâletnamenin biçim ve içeriği Türkiye Barolar Birliği ile Türkiye Noterler Birliği tarafından hazırlanır." hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümünden de anlaşılacağı üzere; Avukatlık Kanununun 56. maddesinde, avukatın başkasını tevkil etme yetkisini haiz oldukları hallerde, başka bir avukata veye avukatlık ortaklığına yetki belgesi verebileceği, bu şekilde çıkarılan yetki belgesinin Vekâletname hükmünde kabul edildiği anlaşılmaktadır.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Vekaletname" konulu 21/04/2010 tarihli 2010/7 sayılı Genelgesinin 4. maddesinin c fıkrasında ise " Avukatlık Kanununun 56. maddesi ve Avukatlık Kanunu Yönetmeliğinin 18. maddesinde hükmü bağlanan yetki belgesinin, belirtilen yasal hükümler karşısında vekaletname niteliği taşıdığı kuşkusuz olmakla birlikte Noterlik Kanunu 84. maddesi gereğince vekaletnamelerin düzenleme şeklinde tanzimi zorunlu olduğundan, noter tarafından düzenleme şeklinde tanzim edilmeyen yetki belgelerinin bir hakkın tescil, terkin ve tadiline yönelik bir tapu işleminde kullanılabilmesi ve yetkisini müvekkilden aldığı vekalet ile kanıtlayan avukatın bu yetkisini resimsiz ve imzasının tevsik edilmesine olanak bulunmayan bir yetki belgesi ile devretmesinin tapu sicili uygulamasına uygun düşmeyeceği açıktır. " düzenlemesi yer almaktadır.
Kanuni idare ve normlar hiyerarşisi gereğince, genelge gibi düzenleyici işlemlerin, daha üst hukuk normlarına uygun olarak düzenlenmesi gerektiği, daha üst hukuk normlarına aykırı olmamak şartıyla daha ayrıntılı ve yönlendirici hükümler getirebileceği açıktır.
Dava konusu edilen bu düzenleme ile tapu işlemlerinde yetki belgesinin kullanılmasının uygun olmadığı belirtildiği, yetki belgelerinin bir hakkın tescil, terkin ve tadilinde hiçbir koşulda kullanılamayacağının düzenlenmesinin; Avukatlık Kanununun 56. maddesinde, avukatın başkasını tevkil etme yetkisini haiz oldukları hallerde, başka bir avukata veye avukatlık ortaklığına yetki belgesi verebileceği düzenlemesine kısıtlama getirildiği açık olup düzenlemede mevzuata ve hukuka uyarlılık bulunmamaktadır.
Davaya konu Lüleburgaz Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü'nün ... tarihli ... sayılı düzeltme işleminin tescilinin yetki belgesi ile gerçekleştirilemeyeceği gerekçesi ile reddi işleminin incelenmesine gelince;05.02.1972 tarih ve 14090 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun "Düzenleme şeklinde yapılması zorunlu işlemler" başlıklı 89. maddesinde, "Niteliği bakımından tapuda işlem yapılmasını gerektiren sözleşme ve vekaletnamelerle, vasiyetname, mülkiyeti muhafaza kaydı ile satış, gayrimenkul satış va'di, vakıf senedi, evlenme mukavelesi, evlat edinme ve tanıma, mirasın taksimi sözleşmesi ve diğer kanunlarda öngörülen sair işlemler bu fasıl hükümlerine göre düzenlenir.." hükmüne, "Düzenleme Şekil" başlıklı 84. maddesinde ise "Hukuki işlemlerin noter tarafından düzenlenmesi bir tutanak şeklinde yapılır.
Bu tutanağın :
1. Noterin adı ve soyadı ile noterliğin ismini,
2. İşlemin yapıldığı yer ve tarihi (Rakam ve yazı ile),
3. (Değişik: 2/4/1998 - 4358/3 md.) İlgilinin ve varsa tercüman, tanık ve bilirkişinin kimlik ve adresleri ile ayrıca ilgilinin vergi kimlik numarası,
4. İlgilinin hakiki arzusu hakkındaki beyanını,
5. İşleme katılanların imzalarını ve noterin imza ve mührünü,
Taşıması gereklidir. Bu şekilde düzenlenen iş kağıdının aslı noterlik dairesinde saklanır ve örneği ilgilisine verilir." hükmüne, "Fotoğraf yapıştırılması" başlıklı 80. maddesinde ise ilgilinin fotoğrafının yapıştırılması zorunlu olan işlemlerin yönetmelikte gösterileceğinin belirtildiği ve Noterlik Kanunu Yönetmeliğinde de niteliği bakımından tapuda işlem yapılmasını gerektiren vekaletnamelere fotoğraf yapıştırılması gerekliliğine yer verilmiştir.
Avukatlık Kanununun 56. maddesinde, avukatın başkasını tevkil etme yetkisini haiz oldukları hallerde, başka bir avukata veye avukatlık ortaklığına yetki belgesi verebileceği, bu şekilde çıkarılan yetki belgesinin Vekâletname hükmünde kabul edildiği ancak avukatın ,yukarıda yer verilen mevzuat hükümünden de anlaşılacağı üzere; tapuda işlem yapılmasını gerektiren hallerde ancak düzenleme şeklinde vekaletname ile yetkilendirilebileceği yine vekaletnameye fotoğraf yapıştırılmasının zorunlu olduğu ve ancak bu şeklide yetkilendirildikten sonra başkasını tapuda işlem yapmak üzere tevkil edebileceğinin kanuni zorunluluk olduğunun kabulü gerektiği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden, ... tarafından davacı avukata ... tarihinde Gaziosmanpaşa 10. Noterliği'nin ... yevmiye numara ile düzenleme şeklinde değil onaylama şeklindeki vekaletname verildiği ve vekaletnamede fotoğrafın da bulunmadığı görülmüştür.
Bu durumda; avukatın tarafına usulüne uygun verilmeyen bir yetkinin tevkil yolu ile devrinin de mümkün olamayacağı açık olduğundan, davacı avukatın tapu müdürlüğüne yaptığı düzeltme işlemin tescil başvurusunun Lüleburgaz Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğünce reddine ilişkin bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Vekaletname" konulu 21/04/2010 tarihli 2010/7 sayılı Genelgesinin 4. maddesinin c fıkrasının iptali; Lüleburgaz Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü'nün ... tarihli ... sayılı düzeltme işleminin tescilinin yetki belgesi ile gerçekleştirilemeyeceği gerekçesi ile reddi işlemi yönünden davanın reddinin gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci ve Onuncu Dairelerince 2575 sayılı Yasaya 3619 sayılı Yasayla eklenen Ek 1 maddesi hükmü uyarınca birlikte yapılan toplantıda, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı tarafından, avukat olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, Lüleburgaz Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü'nün ... tarihli ... sayılı düzeltme işleminin tescilinin yetki belgesi ile gerçekleştirilemeyeceği gerekçesi ile reddi işlemi ile işlemin dayanağı olan Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Vekaletname" konulu 21/04/2010 tarihli 2010/7 sayılı Genelgesinin 4. maddesinin c fıkrasının iptaline karar verilmesi istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN: Davalı Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünün usule ilişkin itirazı kabul edilmeyerek işin esasına geçildi.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Örnek çıkarabilme ve tebligat yapabilme hakkı" başlıklı 56. maddesinin birinci fıkrasında, "Usulüne uygun olarak düzenlenen ve avukata verilmiş olan vekaletname 52nci maddede yazılı dosyada saklanır. Avukat, bu vekaletnamenin örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu imzası ile onaylayarak kullanabilir. Avukatın çıkardığı vekaletname örnekleri bütün yargı mercileri, resmi daire ve kurumlar ile gerçek ve tüzel kişiler için resmi örnek hükmündedir.
Asıllarının verilmesi kanunda açıkça gösterilmiyen hallerde avukatlar, takibettikleri işlerde, aslı kendilerinde bulunan her türlü kağıt ve belgelerin örneklerini kendileri onaylıyarak yargı mercileri ile diğer adalet dairelerine verebilirler.
(Değişik üçüncü fıkra: 23/1/2008-5728/330 md.) Aslı olmayan vekaletname veya diğer kağıt ve belgelerin örneğini onaylayan yahut aslına aykırı örnek veren avukat, üç yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Avukatlar, vekalet aldıkları işlerde, ilgili yargı mercii aracılığı ile ve bu yargı merciinin tebliğat konusunda bir kararı olmaksızın, diğer tarafa adli kağıt ve belge tebliğ edebilirler. Tebliğ edilen kağıt ve belgelerin birer nüshası, gerekli harc, vergi ve resim ödenmek şartiyle, ilgili yargı merciinin dosyasına konur.
(Ek fıkra: 2/5/2001 - 4667/36 md.) Avukatlar veya avukatlık ortaklığı başkasını tevkil etme yetkisini haiz oldukları bütün vekâletnamelerini kapsayacak şekilde bir başka avukata veya avukatlık ortaklığına vekâletname yerine geçen yetki belgesi verebilir. Bu yetki belgesi vekâletname hükmündedir.
(Ek fıkra: 2/5/2001 - 4667/36 md.) Vekâletnameler Türkiye için tek tip olup, vekâletnamenin biçim ve içeriği Türkiye Barolar Birliği ile Türkiye Noterler Birliği tarafından hazırlanır." hükümlerine yer verilmiştir.
Avukatlık Kanunu Yönetmeliğinin "Vekaletname Örneği ve Yetki Belgesi" başlıklı 18. maddesinin 2. fıkrasında; "Avukatlar veya avukatlık ortaklıkları, başkasını tevkil etme yetkisini taşıdıkları tüm vekaletnameleri kapsayacak şekilde tek bir genel ya da ayrı ayrı özel yetki belgesi düzenleyerek; bir başka avukatı veya avukatlık ortaklığını müvekkilleri adına vekil tayin edebilirler. Vekaletname hükmünde olan bu yetki belgesi; tüm yargı mercileri ile resmi ve özel kişi, kurum ve kuruluşlar için hukuken vekaletname işlev ve etkisi taşır. Yetki belgesinde yetki verenin ve yetkilendirilenin adı, soyadı, barosu, sicil ve vergi numarası ve bu maddenin birinci fıkrasında yazılı hususların yer alması gereklidir." kuralına yer verilmiştir.
05.02.1972 tarih ve 14090 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun "Düzenleme şeklinde yapılması zorunlu işlemler" başlıklı 89. maddesinde, "Niteliği bakımından tapuda işlem yapılmasını gerektiren sözleşme ve vekaletnamelerle, vasiyetname, mülkiyeti muhafaza kaydı ile satış, gayrimenkul satış va'di, vakıf senedi, evlenme mukavelesi, evlat edinme ve tanıma, mirasın taksimi sözleşmesi ve diğer kanunlarda öngörülen sair işlemler bu fasıl hükümlerine göre düzenlenir.." hükmüne, "Düzenleme Şekil" başlıklı 84. maddesinde ise "Hukuki işlemlerin noter tarafından düzenlenmesi bir tutanak şeklinde yapılır.
Bu tutanağın :
1. Noterin adı ve soyadı ile noterliğin ismini,
2. İşlemin yapıldığı yer ve tarihi (Rakam ve yazı ile),
3. (Değişik: 2/4/1998 - 4358/3 md.) İlgilinin ve varsa tercüman, tanık ve bilirkişinin kimlik ve adresleri ile ayrıca
ilgilinin vergi kimlik numarası,
4. İlgilinin hakiki arzusu hakkındaki beyanını,
5. İşleme katılanların imzalarını ve noterin imza ve mührünü,
Taşıması gereklidir.
Bu şekilde düzenlenen iş kağıdının aslı noterlik dairesinde saklanır ve örneği ilgilisine verilir." hükmüne,
"Fotoğraf yapıştırılması" başlıklı 80. maddesinde ise ilgilinin fotoğrafının yapıştırılması zorunlu olan işlemlerin yönetmelikte gösterileceğinin belirtildiği ve Noterlik Kanunu Yönetmeliğinde de niteliği bakımından tapuda işlem yapılmasını gerektiren vekaletnamelere fotoğraf yapıştırılması gerekliliğine yer verilmiştir.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Vekaletname" konulu 21/04/2010 tarihli 2010/7 sayılı Genelgesinin 4. maddesinin c fıkrasında ise " Avukatlık Kanununun 56. maddesi ve Avukatlık Kanunu Yönetmeliğinin 18. maddesinde hükmü bağlanan yetki belgesinin, belirtilen yasal hükümler karşısında vekaletname niteliği taşıdığı kuşkusuz olmakla birlikte Noterlik Kanunu 84. maddesi gereğince vekaletnamelerin düzenleme şeklinde tanzimi zorunlu olduğundan, noter tarafından düzenleme şeklinde tanzim edilmeyen yetki belgelerinin bir hakkın tescil, terkin ve tadiline yönelik bir tapu işleminde kullanılabilmesi ve yetkisini müvekkilden aldığı vekalet ile kanıtlayan avukatın bu yetkisini resimsiz ve imzasının tevsik edilmesine olanak bulunmayan bir yetki belgesi ile devretmesinin tapu sicili uygulamasına uygun düşmeyeceği açıktır. " düzenlemesi mevcuttur.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Vekaletname" konulu 21/04/2010 tarihli 2010/7 sayılı Genelgesinin 4. maddesinin c fıkrası yönünden,
Anayasamızın 124. maddesinde, kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren Kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, Yönetmelikler çıkarabileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme, idarenin özerk ve türev düzenleme yetkisinin anayasal dayanağını oluşturmaktadır.
Anayasa'da düzenleyici işlem olarak sadece yönetmelikler belirtilmiş ise de idarenin düzenleme yetkisi bununla sınırlı olmayıp, idareler, değişik adlar altında da (genelge, tamim, sirküler vb.) düzenleyici işlemler yapmaktadırlar.
İdarenin düzenleme yetkisinin ikincil, türev nitelikte olduğu hususunda bugün için bir duraksama bulunmamaktadır. Anayasa'ya göre, idarenin, düzenleme yetkisini kanunlar çerçevesinde ve kanunlara uygun olarak kullanması gereklidir.
Ayrıca, normlar hiyerarşisi olarak bilinen temel hukuk ilkesine göre, normlar arasında altlık ve üstlük ilişkisi söz konusu olmakta ve her norm geçerliliğini bir üst hukuk normundan almaktadır. Normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyerarşik olarak sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmekte olup; bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği, bir başka deyişle alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde daraltamayacağı veya kısıtlayamayacağı; dolayısıyla, düzenleyici bir işlemin kendinden önce gelen kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemeler getiremeyeceği kabul edilmektedir.
Tebliğ, genelge ve yönerge gibi düzenleyici işlemler ise; bir yönetmeliğin veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin uygulanmasını göstermek amacıyla ve onlara aykırı hükümler içermemek şartıyla yönetmeliklerde veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde gösterilen usul ve yöntemleri "açıklayıcı" hükümler taşıyan, yeni bir yöntem ve usul getirmeyen; dayanağı olan mevzuatta yer alan hükümler dışında yeni bir düzenleme içermeyen genel düzenleyici işlemlerdir.
Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlığa bakıldığında, davalı idarenin dava konusu alandaki düzenleme yetkisinin ve bu yetkinin hukuka uygun olarak kullanılıp kullanılmadığının irdelenmesi gerekmektedir.
1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun yukarıda metnine yer verilen 84 ve 89. maddelerinde noterler tarafından icra edilecek düzenleme şekline ilişkin esaslar belirtildikten sonra; düzenleme şeklinde yapılması zorunlu işlemler tahdidi olarak sayılmış olup, niteliği bakımından tapuda işlem yapılmasını gerektiren ve vekaletnamelerin de düzenleme şeklinde yapılmasının zorunlu olduğu hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Vekaletname" konulu 21/04/2010 tarihli 2010/7 sayılı Genelgesinin 4. maddesinin c fıkrasında ise; Avukatlık Kanununun 56. maddesi ve Avukatlık Kanunu Yönetmeliğinin 18. maddesinde hükme bağlanan yetki belgesinin, belirtilen yasal hükümler karşısında vekaletname niteliği taşıdığı kuşkusuz olmakla birlikte, Noterlik Kanunu 84. maddesi gereğince vekaletnamelerin düzenleme şeklinde tanzimi zorunlu olduğundan, noter tarafından düzenleme şeklinde tanzim edilmeyen yetki belgelerinin bir hakkın tescil, terkin ve tadiline yönelik bir tapu işleminde kullanılabilmesi ve yetkisini müvekkilden aldığı vekalet ile kanıtlayan avukatın bu yetkisini resimsiz ve imzasının tevsik edilmesine olanak bulunmayan bir yetki belgesi ile devretmesinin tapu sicili uygulamasına uygun düşmeyeceği hususunun belirlendiği görülmektedir.
Bu durumda, Noterlik Kanunu gereği tapuda yapılan işlemlerde kullanılacak vekaletnamenin “düzenleme şeklinde” hazırlanması yasal zorunluluk olup dava konusu düzenlemenin üst normlara ve hukuka aykırı olarak düzenlenmediği sonucuna varılmıştır.
Lüleburgaz Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü'nün ... tarihli ... sayılı düzeltme işleminin tescilinin yetki belgesi ile gerçekleştirilemeyeceği gerekçesi ile reddi işlemi yönünden,
Bireysel işleme konu olayda, ... tarafından 05/04/2021 tarihinde Gaziosmanpaşa 10. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı onaylama şeklindeki vekaletnamesi ile davacı Avukat ...'ün vekil tayin edilerek yetkilendirilmiştir.
Davacı tarafından ise, 19/08/2022 tarihinde yanında sigortalı çalışan avukat Gülbahar Akpınar adına yetki belgesi düzenlenmiş ve sonrasında Lüleburgaz Kaymakamlığı Tapu Müdürülüğüne müvekkili adına düzeltme işleminin tescili için başvuruda bulunulmuştur.
Ancak, Lüleburgaz Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü'nün ... tarihli ... sayılı düzeltme işleminin tescilinin yetki belgesi ile gerçekleştirilemeyeceği, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Vekaletname" konulu 21/04/2010 tarihli 2010/7 sayılı Genelgesinin 4. maddesinin c fıkrasının hükmünün de bu yönde olduğu gerekçesi ile reddi nedeniyle dava açılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, avukatların usulünce düzenlenmiş vekaletnamelerdeki tüm yetkilerini kullanmak üzere bir başka avukatı yetki belgesi ile müvekkilleri adına vekil tayin edebilecekleri ve söz konusu yetki belgesinin vekâletname hükmünde olduğu açık olup, tevkil edilen avukatın bu belge ile dayanak olan vekaletnamedeki yetkilere haiz olarak tüm kamu kurum ve kuruluşları nezdinde işlem yapabilme hak ve salahiyetinin bulunduğu, öte yandan tevkil edilen avukatın yetki belgesi ile birlikte dayanak vekaletnameyi ibraz etmesiyle Tapu Sicil Müdürlüklerinde vekalet verenler -hak sahipleri- adına düzeltme işlemlerini yapabilecekleri tartışmadan uzaktır.
Ancak tevkil edilen avukat tarafından düzenleme şeklinde tanzim edilmeyen yetki belgesine dayanılarak bir hakkın tescil, terkin ve tadiline yönelik bir tapu işleminde kullanılabilmesinin mümkün değildir.
Uyuşmazlığa konu somut olayda, dava konusu 2010/7 sayılı Genelgesinin 4. maddesinin c fıkrasının "Noterlik Kanunu 84. maddesi gereğince vekaletnamelerin düzenleme şeklinde tanzimi zorunlu olduğundan, noter tarafından düzenleme şeklinde tanzim edilmeyen yetki belgelerinin bir hakkın tescil, terkin ve tadiline yönelik bir tapu işleminde kullanılabilmesi ve yetkisini müvekkilden aldığı vekalet ile kanıtlayan avukatın bu yetkisini resimsiz ve imzasının tevsik edilmesine olanak bulunmayan bir yetki belgesi ile devretmesinin tapu sicili uygulamasına uygun düşmeyeceği" yolundaki kural doğrultusunda davacının talebinin reddedildiği görülmektedir.
Yukarıda yer alan açıklamalar ışığında; bireysel işlem ile dayanağı düzenleyici işlem bir bütün olarak irdelendiğinde; dava konusu bireysel işlemin, Genelge'de yer alan yetki belgesi ile devretmesinin tapu sicili uygulamasına uygun düşmeyeceği hükmü uyarınca tesis edildiği anlaşılmakta olup; işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
08/07/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava, avukat olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, Lüleburgaz Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü'nün ... tarihli ... sayılı düzeltme işleminin tescilinin yetki belgesi ile gerçekleştirilemeyeceği gerekçesi ile reddi işleminin ve bu işlemin dayanağını oluşturan Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Vekaletname" konulu 21/04/2010 tarihli 2010/7 sayılı Genelgesinin 4. maddesinin c fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.
Bireysel işleme konu olayda, davacı Seher Öztürk tarafından, 05.04.2021 tarihinde Gaziosmanpaşa 10. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı onaylama şeklindeki vekaletnamesi ile ... tarafından vekil tayin edildiğini ve yetkilendirildiğini; bu vekaletnameye istinaden 19.08.2022 tarihinde yanında sigortalı çalışan avukat ... adına yetki belgesi düzenlendiğini ve sonrasında Lüleburgaz Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğüne müvekkili adına düzeltme işleminin tescili için başvuruda bulunulduğunu ancak, Lüleburgaz Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü'nün ... tarihli ... sayılı düzeltme işleminin tescilinin yetki belgesi ile gerçekleştirilemeyeceği, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Vekaletname" konulu 21/04/2010 tarihli 2010/7 sayılı Genelgesinin 4. maddesinin c fıkrasının hükmünün de bu yönde olduğu gerekçesi ile talebin reddi nedeniyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Vekaletname" konulu 21/04/2010 tarihli 2010/7 sayılı Genelgesinin 4. maddesinin c fıkrası yönünden,
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Örnek çıkarabilme ve tebligat yapabilme hakkı" başlıklı 56. maddesinin birinci fıkrasında, "Usulüne uygun olarak düzenlenen ve avukata verilmiş olan vekaletname 52nci maddede yazılı dosyada saklanır. Avukat, bu vekaletnamenin örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu imzası ile onaylayarak kullanabilir. Avukatın çıkardığı vekaletname örnekleri bütün yargı mercileri, resmi daire ve kurumlar ile gerçek ve tüzel kişiler için resmi örnek hükmündedir.
Asıllarının verilmesi kanunda açıkça gösterilmiyen hallerde avukatlar, takibettikleri işlerde, aslı kendilerinde bulunan her türlü kağıt ve belgelerin örneklerini kendileri onaylıyarak yargı mercileri ile diğer adalet dairelerine verebilirler.
(Değişik üçüncü fıkra: 23/1/2008-5728/330 md.) Aslı olmayan vekaletname veya diğer kağıt ve belgelerin örneğini onaylayan yahut aslına aykırı örnek veren avukat, üç yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Avukatlar, vekalet aldıkları işlerde, ilgili yargı mercii aracılığı ile ve bu yargı merciinin tebliğat konusunda bir kararı olmaksızın, diğer tarafa adli kağıt ve belge tebliğ edebilirler. Tebliğ edilen kağıt ve belgelerin birer nüshası, gerekli harc, vergi ve resim ödenmek şartiyle, ilgili yargı merciinin dosyasına konur.
(Ek fıkra: 2/5/2001 - 4667/36 md.) Avukatlar veya avukatlık ortaklığı başkasını tevkil etme yetkisini haiz oldukları bütün vekâletnamelerini kapsayacak şekilde bir başka avukata veya avukatlık ortaklığına vekâletname yerine geçen yetki belgesi verebilir. Bu yetki belgesi vekâletname hükmündedir.
(Ek fıkra: 2/5/2001 - 4667/36 md.) Vekâletnameler Türkiye için tek tip olup, vekâletnamenin biçim ve içeriği Türkiye Barolar Birliği ile Türkiye Noterler Birliği tarafından hazırlanır." hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümünden de anlaşılacağı üzere; Avukatlık Kanununun 56. maddesinde, avukatın başkasını tevkil etme yetkisini haiz oldukları hallerde, başka bir avukata veye avukatlık ortaklığına yetki belgesi verebileceği, bu şekilde çıkarılan yetki belgesinin Vekâletname hükmünde kabul edildiği anlaşılmaktadır.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Vekaletname" konulu 21/04/2010 tarihli 2010/7 sayılı Genelgesinin 4. maddesinin c fıkrasında ise "Avukatlık Kanununun 56. maddesi ve Avukatlık Kanunu Yönetmeliğinin 18. maddesinde hükmü bağlanan yetki belgesinin, belirtilen yasal hükümler karşısında vekaletname niteliği taşıdığı kuşkusuz olmakla birlikte Noterlik Kanunu 84. maddesi gereğince vekaletnamelerin düzenleme şeklinde tanzimi zorunlu olduğundan, noter tarafından düzenleme şeklinde tanzim edilmeyen yetki belgelerinin bir hakkın tescil, terkin ve tadiline yönelik bir tapu işleminde kullanılabilmesi ve yetkisini müvekkilden aldığı vekalet ile kanıtlayan avukatın bu yetkisini resimsiz ve imzasının tevsik edilmesine olanak bulunmayan bir yetki belgesi ile devretmesinin tapu sicili uygulamasına uygun düşmeyeceği açıktır." düzenlemesi mevcuttur.
Kanuni idare ve normlar hiyerarşisi gereğince, genelge gibi düzenleyici işlemlerin, daha üst hukuk normlarına uygun olarak düzenlenmesi gerektiği, daha üst hukuk normlarına aykırı olmamak şartıyla daha ayrıntılı ve yönlendirici hükümler getirebileceği açıktır.
Dava konusu edilen bu düzenleme ile tapu işlemlerinde yetki belgesi kullanılmasının tapu sicili uygulanmasına uygun olmadığının belirtildiği, yetki belgelerinin bir hakkın tescil, terkin ve tadilinde hiçbir koşulda kullanılamayacağı şeklindeki genelge düzenlemesi ile Avukatlık Kanununun 56. maddesinde, avukatın başkasını tevkil etme yetkisini haiz oldukları hallerde, başka bir avukata veye avukatlık ortaklığına yetki belgesi verebileceği şeklindeki düzenlemeye kanuni kısıtlama getirildiği açık olup düzenlemede mevzuata ve hukuka uyarlılık bulunmamaktadır. Bu nedenle dava konusu düzenlemenin iptaline karar verilmesi gerektiği görüşü ile aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyoruz.
Lüleburgaz Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü'nün ... tarihli ... sayılı düzeltme işleminin tescilinin yetki belgesi ile gerçekleştirilemeyeceği gerekçesi ile reddi işlemi yönünden,
05.02.1972 tarih ve 14090 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun "Düzenleme şeklinde yapılması zorunlu işlemler" başlıklı 89. maddesinde, "Niteliği bakımından tapuda işlem yapılmasını gerektiren sözleşme ve vekaletnamelerle, vasiyetname, mülkiyeti muhafaza kaydı ile satış, gayrimenkul satış va'di, vakıf senedi, evlenme mukavelesi, evlat edinme ve tanıma, mirasın taksimi sözleşmesi ve diğer kanunlarda öngörülen sair işlemler bu fasıl hükümlerine göre düzenlenir.." hükmüne, "Düzenleme Şekil" başlıklı 84. maddesinde ise "Hukuki işlemlerin noter tarafından düzenlenmesi bir tutanak şeklinde yapılır.
Bu tutanağın :
1. Noterin adı ve soyadı ile noterliğin ismini,
2. İşlemin yapıldığı yer ve tarihi (Rakam ve yazı ile),
3. (Değişik: 2/4/1998 - 4358/3 md.) İlgilinin ve varsa tercüman, tanık ve bilirkişinin kimlik ve adresleri ile ayrıca
ilgilinin vergi kimlik numarası,
4. İlgilinin hakiki arzusu hakkındaki beyanını,
5. İşleme katılanların imzalarını ve noterin imza ve mührünü,
Taşıması gereklidir.
Bu şekilde düzenlenen iş kağıdının aslı noterlik dairesinde saklanır ve örneği ilgilisine verilir." hükmüne,
"Fotoğraf yapıştırılması" başlıklı 80. maddesinde ise ilgilinin fotoğrafının yapıştırılması zorunlu olan işlemlerin yönetmelikte gösterileceğinin belirtildiği ve Noterlik Kanunu Yönetmeliğinde de niteliği bakımından tapuda işlem yapılmasını gerektiren vekaletnamelere fotoğraf yapıştırılması gerekliliğine yer verilmiştir.
Avukatlık Kanununun 56. maddesinde, avukatın başkasını tevkil etme yetkisini haiz oldukları hallerde, başka bir avukata veye avukatlık ortaklığına yetki belgesi verebileceği, bu şekilde çıkarılan yetki belgesinin Vekâletname hükmünde kabul edildiği ancak avukatın ,yukarıda yer verilen mevzuat hükümünden de anlaşılacağı üzere; tapuda işlem yapılmasını gerektiren hallerde ancak düzenleme şeklinde vekaletname ile yetkilendirilebileceği, yine vekaletnameye fotoğraf yapıştırılmasının zorunlu olduğu ve ancak bu şeklide yetkilendirildikten sonra başkasını tapuda işlem yapmak üzere tevkil edebileceğinin kanuni zorunluluk olduğunun kabulü gerektiği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden, ... tarafından davacı avukata 05.04.2021 tarihinde Gaziosmanpaşa 10. Noterliği'nin ... yevmiye numara ile düzenleme şeklinde değil onaylama şeklindeki vekaletname verildiği, öte yandan vekaletnamede fotoğrafın da bulunmadığı tespit edilmiştir.
Avukatın tarafına usulüne uygun olarak verilmeyen bir yetkinin tevkil yolu ile devrinin de mümkün olamayacağı açık olduğundan, davacı avukatın tapu müdürlüğüne yaptığı düzeltme işleminin tescili başvurusunun Lüleburgaz Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğünce ... tarihli ... sayılı işlem ile reddine ilişkin bireysel işlemi hakkında ise bu gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi gerektiği görüşü ile aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyoruz.