T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/735
Karar No : 2025/4322
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, adına kayıtlı ... ve ... sayılı taşıma faaliyetinde kullandığı ticari plakalarının Antalya Vergi Mahkemelerinden plaka ücret iadesi yönünde kararlar neticesinde, talep üzerine plaka bedellerinin iade edilmiş olduğundan bahisle iptal edilmesine ilişkin Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin ... sayılı plakanın iptaline ilişkin kısmı yönünden incelenmesinden, olayda, davacı vekili tarafından sunulan ve 17/12/2020 tarihinde Mahkeme kaydına giren bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile, dava konusu işlemle iptaline karar verilen ... sayılı plakanın servis taşımacılığında kullanılabileceği yönünde yeni bir karar verildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemin ... sayılı plakanın iptaline ilişkin kısmı konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığı kararının verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı; dava konusu işlemin ... sayılı plakanın iptaline ilişkin kısmı yönünden incelenmesinden, olayda, mahkeme kararı ile tahdit bedeli iade edilen davaya konu plakaların idarenin dava konusu işlemi ile "Bakanlar Kurulunun ... sayılı Ticari Plakaların Verilmesinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Kararı" doğrultusunda “C" plaka dağıtımı yapılmış olduğu, "C" plaka dağıtımına ilişkin UKOME Genel Kurul Kararının yürürlükte ve geçerli bulunduğu, bahse konu plaka dağıtımına ilişkin şartnamede de açıkça plaka dağıtımının içeriği, gerekçeleri, plaka dağıtımında plaka almaya hak kazanılması için gerekli şartların (plaka bedelinin ödenmesi gerektiği vs.) açıkça belirtildiği, Şartnamede muhammen bedelin belirlendiği ve geçici teminatın yatırıldığına dair makbuzun dağıtıma katılmak için gerekli şartlardan olduğu açıkça belirtilmiş olduğundan, ilgililerin bu esaslarla başvuru yaparak teklif vermiş oldukları, ilgililerin şartname hükümlerini bilerek dağıtıma katılmış oldukları ve plaka almak için belirlenen bedeli ödedikleri, plaka bedelinin iadesi halinde şartname ve plaka dağıtım kararının aradığı ödeme koşulu ortadan kalkmış olacağından, dağıtım usulüne uygun bir katılımdan, dolayısıyla bu dağıtım sebebiyle bir plaka alımından bahsetmenin mümkün olamayacağı, bedelin iadesinin bedel karşılığı verilen plakayı geçersiz, karşılıksız ve dayanıksız hale getireceği, bedelin iade edilip plakanın iptal edilmemesi halinde kamu kurumu olan belediyece ilgililere karşılıksız olarak maddi değeri olan bir plakanın verilmesi dolayısıyla kamu zararının doğması, kişilerin haksız kazanç elde etmesi sonuçlarının ortaya çıkacağı, ayrıca, şartları belirlenmiş bir dağıtıma diğer istekliler ile aynı koşullarda katılmış olan kişilerin, ödedikleri bedeli iade alıp plaka üzerindeki tasarruf haklarını korumaları halinde eşitlik ilkesine açıkça aykırı bir durum ortaya çıkacağı, belirtilen açıklamalar kapsamında, Antalya Vergi Mahkemelerinden verilen ücret iadesi yönündeki kararlar sonrasında, talep üzerine plaka bedeli iade edilmiş olan ... ve ... sayılı plakaların iptal edilmesinin uygun olduğu" gerekçesiyle iptal edildiğinin görüldüğü, bu durumda, mevzuat hükümleri uyarınca, idarenin maddi ve hukuki koşullara göre uygulanabilir nitelikte olan bir yargı kararını aynen ve gecikmeksizin uygulamak zorunda bulunduğu açık olduğundan, yargı kararı üzerine iade edilen bedel gerekçe gösterilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin ... sayılı plakanın iptaline ilişkin kısmı yönünden karar verilmesine yer olmadığına, ... sayılı plakanın iptal edilmesine yönelik kısmı için dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, plaka ediniminin dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı UKOME Genel Kurulu kararına dava açılmayarak kesinleştiği ve bu karara dayanılarak tahditli plaka bedelinin tahsil edildiği, davacının kendi imzası ile 29/03/2016 tarihinde plaka dağıtımı için başvuru yapması nedeniyle anılan UKOME kararından haberdar olduğu ve süresinde dava açmayarak üstelik karar doğrultusunda bedel ödemek suretiyle plakasını tahditli hale dönüştüren ve 2016 yılından itibaren anılan koşullarda taşımacılık faaliyeti yapan davacının 2020 yılında plaka bedelinin iadesi istemiyle Vergi Mahkemesinde dava açmasının kabul edilemez olduğu, tahdit ya da sıralı plaka verilmesinin mülkiyetin verildiği anlamına gelmediği ve kazanılmış hak oluşturmayacağı, dava konusu işlemin davacının Vergi mahkemesinde açılan dava ile plaka bedellerini talep etmesi üzerine tesis edildiği, aksi durumun bedelsiz plaka dağıtımı yapılmış sonucuna yol açacağı, davacının şartname hükümlerini bilerek kendi isteğiyle dağıtıma katılarak anılan plaka bedelini ödediği, bu bedelin mahkeme kararıyla iade alınmasının da bedel karşılığı verilen plakayı geçersiz, karşılıksız ve dayanaksız hale getireceğinden kamu zararının doğmasına yol açacağı belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, dava konusu UKOME kararının temyiz incelemesine tabi olmadığından temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği, davalı idare iptal ettiği plakalardan birine ilişkin işlemi geri alarak dava konusu işlemin tamamının hukuka aykırı olduğunu kabul ettiği, Vergi Mahkemesinde plaka bedelinin iade edilmesi istemiyle açılan davanın hak arama hürriyeti kapsamında olduğu ve sırf bu hakkının kullanımı nedeniyle dava konusu plakanın iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek öncelikle temyiz isteminin incelenmeksizin reddine, esasa ilişkin yapılacak inceleme sonrasında da temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının incelenen kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davalı idarenin duruşma istemi yerinde görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına ... tarih ve ... sayılı Antalya İl Trafik Komisyonu kararına bağlı olarak belediye sınırları genelinde öğrenci servisi, personel servisi ve müşteri servisi hizmetlerinde kullanılan araçların denetimlerini kolaylaştırmak, taşımacılığı geliştirmek ve korsan taşımacılığın önüne geçmek ve uygulama birliğini oluşturmak amacıyla ... ile başlayan ... ile biten plaka kombinasyon grubunun tahsis edilmesine ve müracaatlar ile tescil işlemleri için bir yıl süre verilmesine, ayrıca alınan karar ile Serik İlçesi için ... arası düzenleme plaka serisinden plaka tescil işlemi yapılmasına karar verildiği, bu doğrultuda Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla ... tarih ve ... sayılı UKOME Genel Kurulunun kararı gereği '' C plakalı servis araçlarına tahdit'' getirilmesine karar verilerek, tahditli plaka almaya hak kazananların Antalya Büyükşehir Belediyesi Meclisi tarafından belirlenen plaka alma bedelinin ödenmesine karar verilmesi neticesinde, davacı tarafından ... ve ... sayılı plakaların tahditli plakaya dönüştürülmesi talebiyle 29/03/2016 tarihinde yapılan başvurular neticesinde anılan plakaların tahdit kapsamına alındığı, devamında ... ve ... sayılı plakalı servis araçlarına ilişkin olarak '' C plaka Tahditli Satış Bedeli'' , '' C plaka Araç Yol Belgesi Katılım Payı'', '' C Plaka Tahditli Satış Faizi'', '' C Plaka Tahditli satış Geliri'' ve '' Gecikme Faizi'' adı altında tahsil edilen plaka bedellerinin iadesi istemiyle açılan davalarda ... Vergi Mahkemesince E:..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... sayılı dosyalarda işlemlerin iptallerine karar verilmesi üzerine talep edilen bedel iadeleri gerçekleştirilen plakaların Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Davalı idare tarafından dava konusu işlemin, İdare Mahkemesi kararının ... sayılı plakanın iptaline ilişkin olarak verilen iptal kararına yönelik kısmına karşı kanun yolu incelemesine başvurulduğu ve dava konusu işlemin ... sayılı plakanın iptaline ilişkin kısım yönünden verilen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararın kanun yoluna başvurulmadığı görüldüğünden, temyizen incelenen uyuşmazlık da yalnızca dava konusu işlemin ... sayılı plakanın iptal edilmesine dair işleme ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT:
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin (f) fıkrasında; "Büyükşehir ulaşım ana planını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek" büyükşehir belediyesinin görevleri arasında sayılmış, anılan Kanun'un 9. maddesinde; “Büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla, büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun görevlendireceği ilgili odanın temsilcisinin katılacağı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kurulur. İlçe belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Ulaşım Koordinasyon Merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili üye olarak belirlenmeyen ulaşım sektörü ile ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından ihtisas meslek odalarının temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır.
Bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır. Ulaşım koordinasyon merkezi kararları, büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe girer. Ulaşım koordinasyon merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararlar, belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcıdır. Koordinasyon merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcileri, İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Büyükşehir belediyelerine bu Kanun ile verilen görev ve yetkilerin uygulanmasında, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.” kuralına yer verilmiştir.
15/06/2006 tarih ve 26199 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin "Ulaşım Koordinasyon Merkezi" başlıklı üçüncü kısmının “Görev ve yetkileri” kenar başlıklı 18. maddesinde “(1) UKOME, büyükşehir içindeki kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesini sağlamak üzere; ulaşım, trafik ve toplu taşıma konularında üst düzeyde yönlendirici karar alma, uygulama, uygulatma ve ilgili mevzuattaki usulüne göre gereken tesisleri kurma, kurdurma ve işletme hak ve yetkilerine haizdir. Bu amaçla; a) Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, mevzuatla yetkili kılındığı durumlarda mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almakla, … ç) Kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; otobüs, taksi, dolmuş ve servis durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmekle…d) Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları ile bu taşıtların teknik özelliklerini tespit etmek, çalıştırılabileceği yerler ile güzergâhlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, bunlara izin ve çalışma ruhsatı vermekle, e) Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, ulaşım, toplu taşıma ve trafik mevzuatının büyükşehir belediyesine verdiği yetki doğrultusunda uygulamaya yönelik yönlendirici karar almak ve görüş oluşturmakla,...” görevli ve yetkilidir kuralı, “Ulaşım Koordinasyon Birimi” kenar başlıklı 21. maddesinde, “(1) UKOME'nin sekreterya hizmetleri, büyükşehir belediye başkanlığı bünyesinde bu amaçla oluşturulacak ulaşım koordinasyon birimi tarafından yürütülür.”; “Görevleri" kenar başlıklı 22. maddesinde ise, “(1) Ulaşım koordinasyon birimi; a) Başkanın emir ve talimatları doğrultusunda gündemi hazırlar ve üyelere duyurur. b) Görüşme tutanaklarını düzenler. c) Alınan kararları yazar, üyelerin imzalarını tamamlatır ve ilgili mercilere gönderir. ç) UKOME toplantılarına üye gönderen kurum ve kuruluşlarla irtibatı sağlar. d) Büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde nazım plana uygun arazi kullanım ve ulaşım planlama çalışmaları doğrultusunda büyükşehir ulaşım planının yapılması için gereken ön çalışmaları yaparak kurula sunar.” hükümlerine yer verilmiştir.
03/05/1986 tarih ve 19096 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğü giren Bakanları Kurulunun 86/10553 sayılı Ticari Araçlara Plakaların Verilmesine Uyulacak Esaslar Hakkında Kararın 1'inci maddesinde ''Bu Karar'da amaç; vatandaşın ulaşım ihtiyacını karşılamak üzere toplu taşımacılığın geliştirilmesi, plaka karaborsacılığının ve korsan taşımacılığın önlenmesi, fiilen çalışmakta olan şoför esnafının haklarının korunması maksadıyla taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına verilecek ticari plakaların sayısı, verilme usul ve esaslarını tespit etmektir'' hükmüne, 4'üncü maddesinde ''Nüfus artışı ve şehrin ulaşım planı dikkate alınmak suretiyle o il ve ilçenin toplu taşıma ihtiyacı, trafik komisyonu tarafından düzenlenecek bir raporla İçişleri Bakanlığı'na bildirilir. Halen plaka tahdidi uygulanan İllerde, taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçları için tespit edilen ticari plaka sayısının artırılması, iade edilenler ile henüz tahsis edilmemiş olanlar dahil, bunların trafik komisyonlarınca dağıtılması, İçişleri Bakanının onayına tabidir." Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce tespit edilip, henüz tahsisi yapılmamış plakalar ile herhangi bir sebeple iade edilen plakaların dağıtımında 5'inci madde hükümleri uygulanır.'' hükmüne, 7'nci maddesinde; ''Trafik komisyonlarınca ticari plaka tahdidi bulunmayan İllerde tahdit konulmasına karar verildiği takdirde o il hakkında bu karar hükümleri uygulanır." hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla ... tarih ve ... sayılı UKOME Genel Kurulunun kararı gereğince ... ve ... sayılı taşıma faaliyetinde kullandığı ticari plakalarının Antalya Vergi Mahkemelerinden plaka bedel iadesi yönünde verilen iptal kararları neticesinde, talep üzerine plaka bedellerinin iade edilmiş olduğundan bahisle Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işlemiyle iptaline karar verildiği görülmektedir.
Dava konusu olayda, mahkeme kararı ile tahdit bedeli iade edilen davaya konu plakaların idarenin dava konusu işlemi ile "Bakanlar Kurulunun 1086/10553 sayılı Ticari Plakaların Verilmesinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Kararı" doğrultusunda “C" plaka dağıtımı yapılmış olduğu, "C" plaka dağıtımına ilişkin UKOME Genel Kurul Kararının yürürlükte ve geçerli bulunduğu, bahse konu plaka dağıtımına ilişkin şartnamede de açıkça plaka dağıtımının içeriği, gerekçeleri, plaka dağıtımında plaka almaya hak kazanılması için gerekli şartların (plaka bedelinin ödenmesi gerektiği vs.) açıkça belirtildiği, Şartnamede muhammen bedelin belirlendiği ve geçici teminatın yatırıldığına dair makbuzun dağıtıma katılmak için gerekli şartlardan olduğu açıkça belirtilmiş olduğundan, ilgililerin bu esaslarla başvuru yaparak teklif vermiş oldukları, ilgililerin şartname hükümlerini bilerek dağıtıma katılmış oldukları ve plaka almak için belirlenen bedeli ödedikleri, plaka bedelinin iadesi halinde şartname ve plaka dağıtım kararının aradığı ödeme koşulu ortadan kalkmış olacağından dağıtım usulüne uygun bir katılımdan, dolayısıyla bu dağıtım sebebiyle bir plaka alımından bahsetmenin mümkün olamayacağı, bedelin iadesinin bedel karşılığı verilen plakayı geçersiz, karşılıksız ve dayanıksız hale getireceği, bedelin iade edilip plakanın iptal edilmemesi halinde kamu kurumu olan belediyece ilgililere karşılıksız olarak maddi değeri olan bir plakanın verilmesi dolayısıyla kamu zararının doğması, kişilerin haksız kazanç elde etmesi sonuçlarının ortaya çıkacağı, ayrıca, şartları belirlenmiş bir dağıtıma diğer istekliler ile aynı koşullarda katılmış olan kişilerin, ödedikleri bedeli iade alıp plaka üzerindeki tasarruf haklarını korumaları halinde eşitlik ilkesine açıkça aykırı bir durum ortaya çıkacağı, belirtilen açıklamalar kapsamında, Antalya Vergi Mahkemelerinden verilen bedel iadesi yönünde ki kararlar sonrasında, talep üzerine plaka bedeli iade edilmiş olan ..., ..., ... sayılı plakaların iptal edilmesinin uygun olduğu" gerekçesiyle iptal edildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, "plaka bedelinin Antalya Büyükşehir Belediyesi Meclisi tarafından belirlenmesine" yönelik Antalya Büyükşehir Belediyesi UKOME Genel Kurulunun ... gün ve ... sayılı kararının 4-a maddesinin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; kararda hukuka aykırılık bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verildiği, söz konusu kararın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile istinaf isteminin reddine karar verildiği bu kararın yapılan temyiz incelemesi neticesinde Dairemizin 24/12/2020 tarih ve E:2018/1555, K:2020/6032 sayılı temyiz isteminin reddine ilişkin kararı ile onanarak kesinleştiği, Antalya Büyükşehir Belediyesi Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı meclis kararının iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesince ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile "Antalya Büyükşehir Belediyesi Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı meclis kararı ile, tahditli C plakalar için ilçelere göre bedeller belirlendiği, tahditli C plaka bedeli belirlenirken, Antalya Valiliği İl Trafik Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile C plakası olan gerçek ve tüzel kişilerin ödeyeceği bedelin, yetki belgesi fark etmeksizin sivil plaka ile başvuru yapanların ödeyeceği bedel üzerinden yüzde 50 oranında indirime gidilerek bedel belirlendiği ve yine Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile belirlenen bedellerin 4’er aylık dönemler halinde 6 taksitle ödenmesinin kararlaştırıldığı; davacı şirket açısından bu bedelin araç başına 20.000,00-TL olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. ... İdare Mahkemesince yapılan değerlendirmede, uyuşmazlık konusu olayda; yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri gereğince taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılacağı açık olduğundan ve tahdit getirilmiş olan plakaların ticari değeri olması, serbest piyasa şartlarında araçtan bağımsız olarak alım satıma konu olabilmesi, bu nedenle malvarlığını artırıcı etki taşıması karşısında, tahditli plakalar için bedel belirlenmesine ilişkin meclis kararında hukuka aykırılık görülmemiştir." denilmek suretiyle bu işlem yönünden davanın reddine karar verildiği ve söz konusu kararın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile kesinleştiği görülmektedir.
Bu durumda, yukarıda anılan Mahkeme kararları ve Dairemizin kararlarının incelenmesinden; dava konusu plakaların belirli koşullar altında belirlenen bedel karşılığında denetim ve kontrollü bir şekilde taşımacılık faaliyetinin yürütülmesi maksadıyla tahdit kapsamına alındığı, davacının da anılan koşulları yerine getirmek ve kendi isteği ile yaptığı 29/03/2016 tarihli başvuruları ile plaka bedellerini ödemek suretiyle anılan plakaların tahdit kapsamında kullanılmasına hak kazandığı görülmekte olup, devam eden süreçte dava konusu edilerek kesinleşen Antalya Büyükşehir Belediyesi UKOME Genel Kurulunun ... gün ve ... sayılı kararı ile belirlenen plaka bedellerinin iadesi istemiyle Vergi Mahkemelerinde açılan davalar neticesinde anılan tutarların iade edilmesi neticesinde gerek yukarıda detaylı olarak belirtilen UKOME kararlarında gerekse de şartnamede yer verilen plaka bedellerinin ödeme koşullarının ortadan kalktığı ve bedel karşılığı verilen plakanın karşılıksız / dayanaksız hale gelmesi ile bu dağıtım sebebiyle usulüne uygun bir plaka alımından bahsedilemeyeceği anılan bu durumun da ücretsiz bir şekilde tahditli plaka verilmesi neticesini doğuracağı kanaatine ulaşıldığından tesis edilen dava konusu işlemin ... sayılı plakanın iptaline yönelik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu ... sayılı plakanın iptal edilmesi işlemini iptal eden Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddi yönündeki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının incelenen kısmının BOZULMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 05/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.