T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/7442
Karar No : 2025/3215
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Giresun Üniversitesi Eğitim Fakültesi, ... Bölümü, ... Ana Bilim Dalı'nda Doçent Doktor olarak görev yapan davacı tarafından; Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitim Bölümü, Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda ilan edilen profesörlük kadrosuna atanma talebiyle yapmış olduğu başvurusunun reddedilerek anılan kadroya Prof. Dr. ...'ın atanmasına ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle uğradığı parasal kayıpların yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; davalı idarenin ilan edilen kadroya atayacağı adayı seçmek konusunda takdir yetkisi bulunduğu, takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde kullanılması gerektiği, bilirkişi raporunda oyçokluğuyla Doç. Dr. ...'ın dava konusu kadroya atanmak için yeterli akademik yayına ve birikime sahip olduğu yönünde kanaat bildirildiği, her ne kadar bilirkişilerden Prof. Dr. ... tarafından, Prof. Dr. ...'ın dosyasında yer alan çalışmaların daha çok kendi alanı olan "Eski Türk Edebiyatı"yla ilgili olduğu, davacı Doç. Dr. ...'in çalışmalarının ise kendi uzmanlık alanı olan "Türkçe Eğitimi"yle ilgili olduğu, dava konusu kadronun Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü, Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı için ilan edildiği ve bu nedenle ilan edilen kadroya Türkçe öğretimi odaklı daha çok çalışması bulunan Doç. Dr. ...'in atanmasının daha uygun olduğu yönünde kanaat bildirilmiş ise de, bilirkişilerden Prof. Dr. ... ile Prof. Dr. ...'ın anılan kadroya Prof. Dr. ...'ın atanması yönünde bildirdikleri kanaat ve yaptıkları değerlendirmelerin, davalı idarece dava konusu atama işleminin tesisi aşamasında oluşturulan jüri üyeleri tarafından yapılan değerlendirmelerle benzerlik gösterdiği ve davalı idarenin dava konusu kadroya müdahil Prof. Dr. ...'ın atanması konusundaki takdir hakkını kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı ve subjektif kullandığına ilişkin iddialarını ispata yarar somut delil, bilgi ve belge sunulamadığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ve dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan, davacının bu işlem nedeniyle uğradığı parasal kayıpların tazmini isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu kadronun Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı'na ilişkin olduğu, kendisinin de Türkçe Eğitimi üzerine akademik kariyer yaptığı, müdahil ...'ın branşı ve çalışmalarının ise Eski Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı ile ilgili olduğu, nitekim müdahilin Türkçe Eğitimi bölümünde yeterli bilgi ve birikime sahip olmadığı için devam eden süreçte Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Türk Halkbilimi Bölümü, Toplumsal Uygulamalar Anabilim Dalı'na atandığı, bu hususun dahi haklılıklarını ortaya koyduğu, atama başvurularını incelemek üzere görevlendirilen jüri üyelerinin de kadro ilanı yapılan Türkçe Eğitimi Bilim Alanından olması gerektiği halde jürilerin bilim alanlarının da Klasik Türk Edebiyatı olduğu, atanan adaya göre işlem tesis edildiği, bu durumun idarenin takdir hakkını kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı ve subjektif kullandığını ispatladığı, başvuru dosyalarını incelemek üzere görevlendirilen jüri üyelerinden biri olan Prof. Dr. ...'ın aynı zamanda Dekan Vekili olarak Üniversite Yönetim Kurulu'nda yer aldığı, jüri olarak görev yapan bir öğretim görevlisinin yönetim kurulu toplantısında kendi mütaalasını tekrar değerlendirmesinin dava konusu işlemi sakatladığı, bilirkişilerin ise tarafsız ve objektif bir şekilde rapor tanzim etmediği, bilirkişilere ve bilirkişi raporuna karşı yaptıkları itirazların Mahkeme tarafından nazara alınmadığı, bilirkişi raporundaki puanlamanın hatalı olduğu, bilirkişilerden Prof. Dr. ... ile Prof. Dr. ...'in Türkçe Eğitimi bilim dalında doçentliğe sahip olmadığı ve uzmanlaşmadığı, müdahil ile aynı bölüm mezunu olan bilirkişilerin yanlı ve taraflı bir şekilde rapor tanzim ettiği, bilirkişilerce, incelenen çalışma ve yayınların Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı ile ilgisi olup olmadığı yönünde bir değerlendirme yapılması gerekmekte iken bu hususa hiç değinilmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, jüri ve bilirkişi heyetinin ilgili mevzuata uygun olarak oluşturulduğu, jüri raporları ve Mahkemece yapılan bilirkişi incelemesi sonucu kadroya ...'ın atanmasının akademik hedefler açısından daha uygun olacağının değerlendirildiği, üniversitenin takdir hakkının bulunduğu ve bu takdir hakkının da, üniversitenin akademik personel ihtiyacı, akademik hedefleri gibi bilimsel ve somut gerekçelere dayalı olarak kullanılması gerektiği, takdir hakkının sübjektif nedenlere dayalı olarak kullanıldığını gösteren bir bilgi ve belgenin bulunmadığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Müdahil tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
22/11/2019 tarih ve 30956 sayılı Resmi Gazete'de Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitim Bölümü, Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı için 1 adet "Profesör" alım ilanı yayımlanmıştır. Anılan ilana Giresun Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü, Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda Doçent Doktor olarak görev yapan davacı ve Celal Bayar Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde Profesör Doktor olarak görev yapan müdahil Prof. Dr. ... başvurmuştur.
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile; jüri raporları doğrultusunda söz konusu kadroya Prof. Dr. ...'ın atanmasına oybirliğiyle karar verilmiştir. Anılan kararın Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle davacıya bildirilmesi üzerine, davacı tarafından, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitim Bölümü, Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda ilan edilen profesörlük kadrosuna atanma talebiyle yapmış olduğu başvurusunun reddedilerek anılan kadroya Prof. Dr. ...'ın atanmasına ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle uğradığı parasal kayıpların yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin göndermede bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun "Bilirkişiye başvurulmasını gerektiren hâller" başlıklı 266. maddesinde; çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, mahkemenin, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
Yine anılan Kanun'un ''Bilirkişi Raporuna İtiraz'' başlıklı 281. maddesinde Mahkemenin, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden, yeni sorular düzenlemek suretiyle ek rapor alabileceği, gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, Mahkemenin yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabileceği hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Mahkemelerce bilirkişi incelemesi yaptırılan uyuşmazlıklarda bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmesi durumunda, raporun hukuki ve teknik açıdan ayrıca bir analizinin yapılması ve buna göre bir sonuca ulaşılması zorunlu olup, bu bağlamda; bilirkişilerce ayrıntılı teknik araştırma ve irdeleme yapılmak suretiyle bilimsel ve objektif kriterler açıklanarak uyuşmazlığın özüne göre yeterlilik ve/veya yetersizlik tespitlerine yer verilmesi gerekmektedir.
Bir başka anlatımla; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, çözümü hukuk dışında özel ya da teknik bilgiyi gerektirecek hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınacağı tartışmasız olup; bu kapsamda bilirkişilerce yapılacak olan değerlendirme, ancak uyuşmazlık konusu dava konusu üzerine teknik tespitler yapılarak hazırlanan bilimsel, objektif ve tarafsız ve somut tespitlere yer verilerek açıklayıcı bir raporun mahkemeye sunulmasından ibarettir. Bilirkişilerce yapılan teknik değerlendirmelerin ışığında hukuka uygunluk tespitinin Mahkemece yapılacağı tabiidir.
22/11/2019 tarih ve 30956 sayılı Resmi Gazete'de Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitim Bölümü, Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı için 1 adet "Profesör" alım ilanı yapılması üzerine, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yönetim Kurulunun 09/12/2019 tarih ve 2019/1-20 sayılı kararı ile başvuru dosyalarını değerlendirmek için jüri üyeleri belirlenmiştir. Jüri üyelerinden ... ve ... Sivas Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Eski Türk Edebiyatı Bölümünde; Prof. Dr. ... Marmara Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Eski Türk Edebiyatı Bölümünde; Prof. Dr. ... Adıyaman Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Eski Türk Edebiyatı Bölümünde; Prof. Dr. ... ise Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü, Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı'nda görev yapmaktadır.
Jüri üyelerinin raporlarında özetle; Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükseltilme/Atanma Başvuru ve Değerlendirme Yönergesinde belirtilen ölçütlere göre Prof. Dr. ...'ın 1.356,25, Doç. Dr. ...'in ise 1.301,85 puanı olduğu, ...'ın puanının davacının puanından daha fazla olduğu, ...'ın doçentlik sonrası Divan Edebiyatı, Osmanlı Tarihi ve Kültürü konularında muhtelif çalışmaları olduğu, ...'ın bilimsel faaliyet ve çalışmalarının davacınınkilerden daha fazla ve yetkin olduğu, davacının Osmanlı Türkçesine vukufiyetinin zayıf olduğu belirtilmiş ve kadroya ...'ın atanmasının akademik hedefler açısından daha uygun olacağı değerlendirilmiştir.
Mahkeme tarafından da, 10/09/2020 tarihli ara kararı ile, "Davacının Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitim Bölümü, Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda ilan edilen profesörlük kadrosuna atanmak için yaptığı başvurunun reddedilmesinin ve anılan kadroya Prof. Dr. ...'ın atanmasına ilişkin işlemin, söz konusu kadroya başvuruda bulunan tüm adayların "başvuru dosyaları" da dikkate alınmak suretiyle ölçme ve değerlendirme ilkeleri yönünden uygun olup olmadığının tespiti için" bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir. Mahkeme, Prof. Dr. ...(Gazi Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkçe Eğitimi), Prof. Dr. ... (Gazi Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkçe Eğitimi) ve Prof. Dr. ...(Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü, Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı)'yı bilirkişi olarak belirlenmiştir.
Bilirkişiler tarafından Mahkemeye sunulan 25/12/2018 tarihli bilirkişi raporunda; "Söz konusu kadroya müracaat eden adayların bilimsel yayınları ekte sunulan raporlar doğrultusunda incelenmiş, davacı ...'in yayınlarının toplam puanının (1301,25), diğer adayın puanının ise (1356,25) olduğu görülmüştür. Bu değerlendirmelerden sonra bilirkişi heyetinde görevli olan Prof. Dr. ... ve Prof. Dr. ..., ...'ın bu kadroya atanması için yeterli bir akademik yayına ve birikime sahip olmasından ötürü daha uygun olduğu yönünde görüş bildirmişlerdir. Prof. Dr. ... ise, her iki adayın dosyasında yer alan yayın ve çalışmaları ayrıntılı biçimde incelemiş, Prof. Dr. ...'ın dosyasında yer alan çalışmaların daha çok kendi alanı olan "Eski Türk Edebiyatı"yla ilgili olduğu sonucuna varılmıştır. Doç. Dr. ...'in çalışmalarının ise kendi uzmanlık alanı olan "Türkçe Eğitimi"yle ilgili olduğunu görmüştür. Kadro, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı için ilan edilmiştir. Bu nedenle ilan edilen kadroya Türkçe öğretimi odaklı daha çok çalışması bulunan Doç. Dr. ...'in atanmasının daha uygun olduğu görüşünü ileri sürmüştür." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmektedir. Mahkeme tarafından anılan rapor esas alınarak dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; üniversite tarafından belirlenen jürilerin çoğunun müdahilin çalışma alanı olan ve eserlerinin yoğunlukta olduğu Eski Türk Edebiyatı Bölümünde görev yaptıkları, müdahilin doçentlik sonrası Divan Edebiyatı, Osmanlı Tarihi ve Kültürü konularında muhtelif çalışmaları olduğu, bilimsel faaliyet ve çalışmaları ve puanının davacınınkilerden daha fazla olduğu ve davacıdan daha yetkin olduğu gerekçesi ile müdahilin atanması gerektiğini ifade ettikleri, ancak eserlerin ilan edilen alan olan Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı ile ilgisi olup olmadığı yönünde herhangi bir değerlendirme yapmadıkları; Mahkeme bilirkişi raporunda da ilan edilen bilim alanından bilirkişiler seçilmekle birlikte, anılan bilirkişilerin davacı ve müdahilin eserlerini ayrı ayrı özetlediği, ...'ın bu kadroya atanması için yeterli bir akademik yayına ve birikime sahip olmasından ötürü daha uygun olduğu yönünde değerlendirme yapıldığı ancak eserlerin ilan edilen alan olan Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı ile ilgisi olup olmadığı yönünde bir değerlendirme yapılmadığı, Prof. Dr. ...'ın, her iki adayın dosyasında yer alan yayın ve çalışmaları incelendiğinde Prof. Dr. ...'ın dosyasında yer alan çalışmaların daha çok kendi alanı olan "Eski Türk Edebiyatı"yla ilgili olduğu, Doç. Dr. ...'in çalışmalarının ise kendi uzmanlık alanı olan "Türkçe Eğitimi"yle ilgili olduğu için davacının atanması yönünde görüş bildirdiği, bilirkişilerce Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Üyeliği Kadrolarına Başvurma, Yükseltilme ve Atanma Yönergesi'ne uygun olarak puan hesabı yapılmadığı, üniversite jüri üyelerince belirtilen puanların baz alındığı, jüri raporlarından bağımsız bir şekilde davacının ve diğer iki adayın bilimsel niteliklerinin ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın çözümünün özel ve/veya teknik bilgiyi gerektirmesi halinde; bilirkişi heyetinin jürinin objektif kriterlere göre değerlendirme yapıp yapmadığı, anılan kadrolara yapılan atamaların yerinde olup olmadığı hususlarını ortaya koyarak, ilan edilen alana ilişkin olarak davacı ile birlikte diğer iki adayın niteliklerinin karşılaştırılması suretiyle bir bilirkişi raporu düzenlenmesi gerekmektedir.
Bu itibarla; bilirkişi tarafından davacının ve diğer adayın ilgili bilim alanındaki çalışmalarının davalı idarenin akademik yükseltilme ve atama kriterleri de dikkate alınmak suretiyle karşılaştırmalı olarak ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmış olup; Mahkemece bilim alanı Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı olan ve en az üç kişiden oluşan yeni bilirkişi heyeti belirlenmek suretiyle yeniden düzenlenecek bilirkişi raporu da dikkate alınarak bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik davacının istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 25/03/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, İstinaf Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.
KARŞI OY :
(XX)- Dava, Giresun Üniversitesi Eğitim Fakültesi, ... Bölümü, ... Ana Bilim Dalı'nda Doçent Doktor olarak görev yapan davacı tarafından; Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitim Bölümü, Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda ilan edilen profesörlük kadrosuna atanma talebiyle yapmış olduğu başvurusunun reddedilerek anılan kadroya Prof. Dr. ...'ın atanmasına ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle uğradığı parasal kayıpların yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Temyiz istemine esas teşkil eden kararın 2577 sayılı Kanun'un temyiz kanun yoluna başvurulabilecek davaların tahdidi olarak sayıldığı 46. maddesinde yer alan davalardan olmadığı, temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlardan olduğu görüldüğünden temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmadığı görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.