T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/786
Karar No : 2025/6004
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU :
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından 04/12/2021 tarihli ve 31679 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar başlıklı Tebliğ'in 16. maddesinin ve Genel Şartlar'ın dava konusu Tebliğ'in 15. maddesi ile değişik "Ek 2:Sakatlık Tazminatları Hesaplaması" başlıklı kısmının 6. maddesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda dava konusu düzenlemeler yönünden davalı idarenin yetkilendirilmediği, kazanılmış hakların geri alınması sonucunu doğuran dava konusu düzenlemelerin idari istikrar ilkesine aykırı olduğu, takdir yetkisinin kullanan idarece değişikliğin somut gerekçelerinin belirtilmediği; sigorta şirketlerine ayrıcalık tanınarak evrak yükünün çoğaltılması ile hak kaybına sebebiyet verildiği; sigorta şirketleri lehine olan tek tip hesaplama yönteminin gerçek zarar ilkesine aykırı olduğu, araç işleten Borçlar Kanunu'nda düzenlenen haksız fiil hükümlerine göre gerçek zarardan sorumlu olmasına karşın sigorta şirketlerine ayrıcalık tanınarak ayrı bir hesaplama yöntemi belirlenmesinin Anayasa'nın 10. maddesinde yer alan eşitlik ilkesi ve sorumluluk hukukunun temel ilkeleri ile bağdaşmadığı, dava konusu düzenlemelerin yetki, şekil, sebep ve amaç yönünden hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI :
Yasal süresi içinde savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Anayasa Mahkemesinin 14/2/2023 tarih ve 32104 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 29/12/2022 tarihli ve E: 2021/82, K: 2022/167 sayılı iptal kararı sebebiyle dayanağı kalmayan dava konusu tebliğ ile değişlik yapılan Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının dava konusu edilen maddelerinin iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ :Dava; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın; 04/12/2021 tarihli ve 31679 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tebliğ'in 15. Maddesi ile değişik "Ek 2: Sakatlık Tazminatları Hesaplaması" başlıklı kısmının 6. Maddesi ve 16. Maddesi ile değiştirilen "Ek:6 Tazminat Ödemelerinde İstenilecek Belgeler" kısmının iptali istemiyle Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumuna karşı açılmıştır.
Davalı idarenin usule yönelik itirazları yerinde görülmeyerek esasa geçilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu" başlıklı 85. maddesi uyarınca motorlu araç işleten ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, motorlu aracın işletilmesi sebebiyle meydana gelen destekten yoksun kalma zararını, bedensel zararı ve eşya zararını tazmin ile yükümlü kılınmıştır. Ancak bu zararların tazmin edilebilmesi, işletenin ekonomik gücüne bağlı olduğundan bu durumun hakkaniyete aykırı sonuçlara yol açabileceğini öngören kanun koyucu, Motorlu Taşıtlar Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi’nin de gereği olarak zorunlu malî sorumluluk sigortası yaptırma yükümlülüğünü düzenlemiştir.
Bu kapsamda, 2918 sayılı Kanun’un 91. maddesinin birinci fıkrasında karayolunda motorlu araç işletenlerin, bu Kanun’un 85. maddesinin birinci fıkrasındaki sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunlu kılınmış, Kanun’un 101. maddesinin birinci fıkrasında ise zorunlu mali sorumluluk sigortasının Türkiye'de kaza sigortası dalında çalışmaya yetkili olan sigorta şirketleri tarafından yapılacağı ve bu sigorta şirketlerinin anılan sigortayı yapmakla yükümlü oldukları belirtilmiştir.
Bu haliyle; zorunlu mali sorumluluk sigortasının tarafları motorlu araç işleten ile Türkiye'de kaza sigortası dalında çalışmaya yetkili sigorta şirketidir ve sözleşmenin konusu, karayolunda motorlu araç işletenin, motorlu aracın işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilerin uğrayabileceği destekten yoksun kalma zararını, bedensel zararı ve/veya eşya zararını tazmin yükümlülüğünü teminat altına almaktır. Başka bir ifadeyle; sigorta şirketinin bu sözleşme ile yüklendiği borç, işletenin motorlu araç işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilere zarar verilmesi hâlinde doğacak tazminat borcunu sigorta teminat limiti dâhilinde ödeme borcudur. Bu sorumluluk sigortası ile motorlu araç işletilmesi nedeniyle zarar gören üçüncü kişinin sigorta kapsamındaki tazminat alacakları teminat altına alınmakla birlikte zarardan sorumlu olan motorlu araç işletenin (sigortalının) kaza riskine karşı ekonomik bakımdan menfaati (malvarlığı) de korunmaktadır.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 11. maddesinde yer alan sigorta sözleşmelerinin ana muhtevasının Müsteşarlıkça onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenleneceğine yönelik hükümle ulaşılmak istenen amaç ise madde gerekçesinde, sigorta mevzuatının teknik ve ayrıntılı bilgiler gerektirmesi nedeniyle sigortalı olmak isteyenlerin, sigortanın kapsamına ve ilgili diğer hükümlerine ilişkin doğru ve yeterli bilgiye sahip olarak sözleşme yapmasının sağlanması ve böylelikle sigortalının korunması olarak açıklanmıştır.
2918 sayılı Kanun’un 93. maddesinin birinci fıkrasında zorunlu mali sorumluluk sigortasına ilişkin özel bir düzenleme öngörülmüş ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nı düzenleme görev ve yetkisi Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlığa verilmiş ve Genel Şartlar'ın Resmî Gazete’de yayımlanacağı kurala bağlanarak, bahsi geçen Müsteşarlık; 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde teşkilatlandırılmış ise de; anılan Kanunun 90. Maddesine son fıkra olarak 2021 yılında eklenen; "(Ek fıkra:9/6/2021-7327/18 md.) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenir." hükmü ile yeni kurulan bu Kurum yetkilendirilmiştir.
Konuyla ilgili olarak 2918 Sayılı Kanundaki değişiklik süreci incelendiğinde;
14.05.2015 tarihinde, 2918 sayılı Kanunun 90 ıncı maddesinde; “Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” hükmü yürürlükte iken 14/4/2016 tarihli ve 6704 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonucu metin “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fillere ilişkin hükümleri uygulanır.” halini almıştır.
Bilahare, 20/3/2020 tarihli ve 31074 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle yeni bir düzenleme yapılmış ise de; Anayasa Mahkemesinin 17/7/2020 gün, 2019/40 Esas ve 2020/40 Karar No’lu kararı ile 2918 sayılı Kanunun 90 ıncı maddesinde Genel Şartların kanuni dayanağı olan ifade iptal edilince; 2020 yılında yürürlüğe konulan Genel Şartlar değişikliğinin bazı maddeleriyle birlikte Ek 1, Ek 2 ve Ek 3'ün dava konusu edilen kısımları hakkında da Anayasa Mahkemesi iptal kararına bağlı olarak Danıştay 8. Dairesince yürütmenin durdurulması kararları (E:2020/6493 gibi) verilmiştir.
Bu gelişmelerden sonra; 2918 sayılı Kanunun 90 ıncı maddesinde 09.06.2021 tarihli ve 7327 sayılı Kanunla değişiklik yapılarak madde metni; “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda (...) öngörülen usul ve esaslara tabidir. Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak, b) Destekten yoksun kalma tazminatı, ulusal doğum ve ölüm istatistikleri kullanılarak hazırlanan hayat tablosu ve zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında yüzde 2’yi geçmemek üzere belirlenen iskonto oranı esas alınarak hayat anüiteleri ile genel kabul görmüş aktüerya kurallarına uygun olarak, c) Sürekli sakatlık tazminatı, ulusal doğum ve ölüm istatistikleri kullanılarak hazırlanan hayat tablosu, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında yüzde 2’yi geçmemek üzere belirlenen iskonto oranı ve sürekli sakatlık oranı esas alınarak hayat anüiteleri ile genel kabul görmüş aktüerya kurallarına uygun olarak, hesaplanır. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda (...) düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenir.” şeklinde düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen düzenlemeye göre; zorunlu trafik sigortası kapsamında olan değer kaybı, destekten yoksun kalma ve sürekli sakatlık tazminatı için esas alınacak temel parametreler kanun ile hükme bağlanmıştır. Bununla birlikte tazminat hesaplaması hakkında kanunda yer alan temel parametrelerin uygulanmasına dair diğer konuların düzenlenmesi Genel Şartlara bırakılmıştır.
Bu çerçevede; Kanunun verdiği bu yetkiye dayanılarak yürürlüğe konulan dava konusu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 15. Maddesi ile değişik Ek 2 bölümünde;
"(Değişik:RG-4/12/2021-31679) Sakatlık Tazminatları Hesaplaması
Geçici iş göremezlik ve sürekli sakatlık tazminatları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90 ıncı maddesi uyarınca aşağıda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde hesaplanır:
....
Madde 6 – (1) Aktif dönemde mağdurun hesaplamaya esas geliri aşağıdaki şekilde belirlenir:
a) Mağdurun kaza tarihi itibarıyla resmî belgeli (SGK Hizmet Dökümü, Bordro, Gelir Vergi Beyannamesi) vergilendirilmiş net geliri üzerinden hesaplama yapılır. Bu gelirin, ilgili dönemin net asgari ücretinden fazla olması halinde işlemiş ve işleyecek dönem hesaplamalarında kullanılmak üzere asgari geçim indirimi (AGİ) dahil net asgari ücrete oranına göre ilgili dönemlerin geliri belirlenir.
b) Mağdurun kaza tarihi itibarıyla resmî belgeli vergilendirilmiş geliri net asgari ücretten düşük ise ya da vergilendirilmiş geliri yok ise gelirinin, ilgili dönemlerin AGİ dahil net asgari ücreti olduğu kabul edilir.
c) Hesap tarihi itibarıyla mağdurun vergilendirilmiş resmî belgeli gelirinin kaza tarihindeki gelirinin üzerinde olması halinde hesap tarihindeki geliri üzerinden hesaplama yapılır.
ç) Vergilendirilmiş gelire ek olarak mağdurun çalışma hayatına bağlı olan ikramiye, prim, giyim, yakacak, ek ders, döner sermaye gibi aylık olmayan ancak belirli dönemlerde yapılan düzenli ödemeler, aylık gelire tekabül edecek şekilde gelir hesabına dahil edilir. Bu ödemelerin düzenli gelir sayılabilmesi için kaza tarihinden önceki son bir yıl içinde bu ek ödemeleri gösterir belgelerin ibraz edilmesi gerekir. Maaş ödemesiyle birlikte kaynaktan kesilen icra, bireysel emeklilik katkı payı ve sendika üyeliği gibi ödemeler de gelir hesabına dahil edilir.
d) Mağdurun çalışma hayatına bağlı olmayan kazançları (kira, temettü, faiz getirisi/kâr payı gibi) gelir hesabına dahil edilmez.
(2) Pasif dönemde mağdurun hesaplamaya esas gelirinin AGİ hariç net asgari ücret olduğu kabul edilir.
(3) Mağdurun askerliğe elverişli olmadığına dair resmî bir belgesi yok ise muhtemel askerlik süresince pasif dönemde olduğu kabul edilir." kuralları getirilmiştir.
Bu kısımda; sakatlık tazminatı hesaplarında uygulanacak, mağdurun aktif ve pasif dönemler için esas alınacak "gelir" düzeyinin tespitine dair usul ve esaslar belirlenmiştir. Bu belirlemede; kaza tarihi itibariyle mağdurun vergilendirilmiş net gelirinin esas alındığı ancak, hesaplama tarihinde geliri, kaza tarihinden yüksek ise bu miktarın esas alındığı ve vergilendirilmiş gelire ek ödemelerin (ikramiye, pirim vs) ve kaynakta kesilen miktarların da dahil edildiği bir hesaplama yöntemi belirlenerek mağdurun "gerçek gelirinin" tespitinin ve hakettiği sakatlık tazminatının doğru belirlenmesinin amaçlandığı anlaşılmakta olup; üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
04/12/2021 tarihli ve 31679 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tebliğ'in 16. Maddesi ile değiştirilen Ek:6 bölümüne gelince;
"Ek 6- Tazminat Ödemelerinde İstenilecek Belgeler
(Ek paragraf:RG-04/12/2021-31679) Tazminat başvurusunda bulunan hak sahipleri tarafından 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99 uncu maddesi uyarınca ilgisine göre aşağıdaki belgeler eksiksiz olarak sunulur.
1. Maddi Zararlar
A) Araç Hasarları
• Trafik Kazası Tespit Tutanağı resmi tasdikli sureti veya taraflar arasında tutulmuş kaza tespit tutanağı, varsa ifade tutanakları veya görgü tespit tutanakları,
• Mağdur araca ait ruhsat,
• Varsa hasarlı (Değişik ibare:RG-04/12/2021-31679) araca ve kaza yerine ait fotoğraf ve görüntüler,
• Mağdur araç sahibine/zarar gören üçüncü şahsa ait banka hesap bilgileri (banka - şube adı, Iban numarası).
B) Değer Kaybı
• (A) Araç Hasarları bölümünde istenen belgeler,
• Değer kaybı talep beyanı,
• Maddi hasara ilişkin ekspertiz yapıldıysa eksper raporu.
C) Diğer Hasarlar (üçüncü kişiye ait mallar için)
• (A) Araç Hasarları bölümünde istenen belgeler,
• Hasarlı malın sahiplik belgesi (tapu, alım faturası, kamu kurumu resmi yazısı vb.),
• Üçüncü kişiye ait zarar gören malın onarımına ilişkin fatura, muhasebe kayıtları.
2. Bedeni Zararlar
A) Sakatlık (Değişik başlık:RG-04/12/2021-31679)
•(Değişik ibare:RG-04/12/2021-31679) Kurul Raporu (artan sakatlık oranına bağlı tazminat taleplerinde ilk ödemeye esas alınan Yönetmeliğe göre düzenlenen rapor),
• Epikriz Raporu,
• Genel adli muayene raporu,
• Tüm tetkik ve tedavilere ilişkin raporlar,
• Mağdura ait kimlik belgesi fotokopisi,
• Kaza raporu, varsa bilirkişi raporu veya keşif zaptı veya mahkeme kararı,
• Mağdura ait kaza tarihi itibarıyla son gelir durum belgesi (Ek ibare:RG-04/12/2021-31679) (Bordro, Gelir Vergi Beyannamesi vb.) ve güncel SGK hizmet dökümü belgesi ile varsa hesap tarihi itibarıyla son gelir durum belgesi,
• Hak sahibine ait banka hesap bilgileri (banka - şube adı, Iban numarası),
• Sağlık verilerine erişim, işleme ve aktarım konusunda mağdur tarafından verilen açık rıza beyanı
B) Ölüm
• Kaza Raporu, varsa Bilirkişi Raporu, keşif zaptı veya mahkeme kararı,
• Veraset ilamı (Ek ibare:RG-04/12/2021-31679) veya desteklik ilişkisini ortaya koyan diğer belgeler,
• Ölüm belgesi ve ölü muayene otopsi raporu,
•(Ek ibare:RG-04/12/2021-31679) Destek şahsının Anne ve baba bilgisini de gösterir güncel vukuatlı nüfus kayıt örneği,
•Değişik ibare:RG-04/12/2021-31679) Destek şahsına ait kaza tarihi itibarıyla son gelir durum belgesi (Ek ibare:RG-04/12/2021-31679) (Bordro, Gelir Vergi Beyannamesi vb.) ile SGK hizmet dökümü belgesi,
• Hak sahibine ait banka hesap bilgileri (banka - şube adı, Iban numarası).
•(Ek:RG-04/12/2021-31679) Çocuk ölümünde destekten yoksun kalan ebeveynlerin güncel SGK hizmet dökümü belgesi.
3. Kişisel Bilgi Doğrulama Evrakları
• Gerçek Kişilerde: Nüfus cüzdan fotokopisi ve imza beyanı, iletişim bilgileri
•Tüzel Kişilerde: Vergi levhası, ticaret sicil gazetesi, imza sirküleri ve sirkülerde yer alan yetkililerin nüfus cüzdan fotokopileri.
• (Ek:RG-04/12/2021-31679) Yabancılarda: Nüfus cüzdanı veya kimlik bilgisi içerir diğer belgeler ile Türkiye’ye girişine dair resmî evrak." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Yukarıda yer verilen belgelerin; kaza sonucu mağdur olanın gerek araçla ilgili (araç hasarı, değer kaybı ve 3. kişilere verilen zarar) maddi zarar, gerekse sakatlık veya ölüm sonucunu doğuran bedeni zararların doğru bir şekilde tespitini sağlamak amacıyla istenildiği, başka bir deyişle, gerçek zararın tespitinin ve bu şekilde hak sahiplerine ödenecek tazminat miktarının doğru bir şekilde belirlenmesinin amaçlandığı sonucuna ulaşılmış olup; üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından 04/12/2021 tarihli ve 31679 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar başlıklı Tebliğ'in 16. maddesinin ve Genel Şartlar'ın dava konusu Tebliğ'in 15. maddesi ile değişik "Ek 2:Sakatlık Tazminatları Hesaplaması" başlıklı kısmının 6. maddesinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usule yönelik itirazları kabul edilmemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 153. maddesinde; "Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz. Anayasa Mahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez. Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmi Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez. İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun tasarı veya teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar. İptal kararları geriye yürümez. Anayasa Mahkemesi kararları Resmi Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar." kuralına yer verilmiştir.
18/10/1983 tarih, 18195 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Maddi ve manevi tazminat" başlıklı 90. maddesinde (ilk hali); "Maddî tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevî tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." hükmüne,
14/04/2016 tarihli 6704 sayılı Kanun kapsamında yapılan değişiklik ile 2918 sayılı Kanun'un 90. maddesinde; "Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” hükmüne,
17/07/2020 tarih, E:2019/40 K:2020/40 sayılı Anayasa Mahkemesi iptal kararı sonrası 2918 sayılı Kanun'un 90. maddesinde; "Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun (…) öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun(…) düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." hükmüne,
09/06/2021 tarih 7327 sayılı Kanun'un 18. Maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un 90. maddesinde yapılan değişlik; Madde 18 – "13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90 ıncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Kanun” ibareleri “Kanunda” şeklinde değiştirilmiş, fıkraya birinci cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümle ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Bu tazminatlardan;
a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak,
b) Destekten yoksun kalma tazminatı, ulusal doğum ve ölüm istatistikleri kullanılarak hazırlanan hayat tablosu ve zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında yüzde 2’yi geçmemek üzere belirlenen iskonto oranı esas alınarak hayat anüiteleri ile genel kabul görmüş aktüerya kurallarına uygun olarak,
c) Sürekli sakatlık tazminatı, ulusal doğum ve ölüm istatistikleri kullanılarak hazırlanan hayat tablosu, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında yüzde 2’yi geçmemek üzere belirlenen iskonto oranı ve sürekli sakatlık oranı esas alınarak hayat anüiteleri ile genel kabul görmüş aktüerya kurallarına uygun olarak, hesaplanır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenir.”
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Maddi ve manevi tazminat" başlıklı 90. maddesinde (Güncel Hali); (Değişik:14/04/2016-6704/3 md.) Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda (…)49 öngörülen usul ve esaslara tabidir. (Ek cümle:09/06/2021-7327/18 md.) (İptal cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 29/12/2022 tarihli ve E:2021/82, K:2022/167 sayılı Kararı ile.) Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda (…) düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/01/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.
(Ek fıkra:09/06/2021-7327/18 md.) (İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 29/12/2022 tarihli ve E 2021/82, K:2022/167 sayılı Kararı ile.)
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava Konusu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın; 04/12/2021 tarihli ve 31679 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar başlıklı Tebliğ'in İncelenmesi:
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 15. Maddesi ile değişik Ek-2 bölümünde; "(Değişik:RG-04/12/2021-31679) Sakatlık Tazminatları Hesaplaması Geçici iş göremezlik ve sürekli sakatlık tazminatları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90 ıncı maddesi uyarınca aşağıda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde hesaplanır:
....
Madde 6 – (1) Aktif dönemde mağdurun hesaplamaya esas geliri aşağıdaki şekilde belirlenir:
a) Mağdurun kaza tarihi itibarıyla resmî belgeli (SGK Hizmet Dökümü, Bordro, Gelir Vergi Beyannamesi) vergilendirilmiş net geliri üzerinden hesaplama yapılır. Bu gelirin, ilgili dönemin net asgari ücretinden fazla olması halinde işlemiş ve işleyecek dönem hesaplamalarında kullanılmak üzere asgari geçim indirimi (AGİ) dahil net asgari ücrete oranına göre ilgili dönemlerin geliri belirlenir.
b) Mağdurun kaza tarihi itibarıyla resmî belgeli vergilendirilmiş geliri net asgari ücretten düşük ise ya da vergilendirilmiş geliri yok ise gelirinin, ilgili dönemlerin AGİ dahil net asgari ücreti olduğu kabul edilir.
c) Hesap tarihi itibarıyla mağdurun vergilendirilmiş resmî belgeli gelirinin kaza tarihindeki gelirinin üzerinde olması halinde hesap tarihindeki geliri üzerinden hesaplama yapılır.
ç) Vergilendirilmiş gelire ek olarak mağdurun çalışma hayatına bağlı olan ikramiye, prim, giyim, yakacak, ek ders, döner sermaye gibi aylık olmayan ancak belirli dönemlerde yapılan düzenli ödemeler, aylık gelire tekabül edecek şekilde gelir hesabına dahil edilir. Bu ödemelerin düzenli gelir sayılabilmesi için kaza tarihinden önceki son bir yıl içinde bu ek ödemeleri gösterir belgelerin ibraz edilmesi gerekir. Maaş ödemesiyle birlikte kaynaktan kesilen icra, bireysel emeklilik katkı payı ve sendika üyeliği gibi ödemeler de gelir hesabına dahil edilir.
d) Mağdurun çalışma hayatına bağlı olmayan kazançları (kira, temettü, faiz getirisi/kâr payı gibi) gelir hesabına dahil edilmez.
(2) Pasif dönemde mağdurun hesaplamaya esas gelirinin AGİ hariç net asgari ücret olduğu kabul edilir.
(3) Mağdurun askerliğe elverişli olmadığına dair resmî bir belgesi yok ise muhtemel askerlik süresince pasif dönemde olduğu kabul edilir." kuralları getirilmiştir.
04/12/2021 tarihli ve 31679 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tebliğ'in 16. Maddesi ile değiştirilen Ek:6 bölümünde;
"Ek 6- Tazminat Ödemelerinde İstenilecek Belgeler
(Ek paragraf:RG-04/12/2021-31679) Tazminat başvurusunda bulunan hak sahipleri tarafından 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99 uncu maddesi uyarınca ilgisine göre aşağıdaki belgeler eksiksiz olarak sunulur.
1. Maddi Zararlar
A) Araç Hasarları
• Trafik Kazası Tespit Tutanağı resmi tasdikli sureti veya taraflar arasında tutulmuş kaza tespit tutanağı, varsa ifade tutanakları veya görgü tespit tutanakları,
• Mağdur araca ait ruhsat,
• Varsa hasarlı (Değişik ibare:RG-04/12/2021-31679) araca ve kaza yerine ait fotoğraf ve görüntüler,
• Mağdur araç sahibine/zarar gören üçüncü şahsa ait banka hesap bilgileri (banka - şube adı, Iban numarası).
B) Değer Kaybı
• (A) Araç Hasarları bölümünde istenen belgeler,
• Değer kaybı talep beyanı,
• Maddi hasara ilişkin ekspertiz yapıldıysa eksper raporu.
C) Diğer Hasarlar (üçüncü kişiye ait mallar için)
• (A) Araç Hasarları bölümünde istenen belgeler,
• Hasarlı malın sahiplik belgesi (tapu, alım faturası, kamu kurumu resmi yazısı vb.),
• Üçüncü kişiye ait zarar gören malın onarımına ilişkin fatura, muhasebe kayıtları.
2. Bedeni Zararlar
A) Sakatlık (Değişik başlık:RG-04/12/2021-31679)
•(Değişik ibare:RG-04/12/2021-31679) Kurul Raporu (artan sakatlık oranına bağlı tazminat taleplerinde ilk ödemeye esas alınan Yönetmeliğe göre düzenlenen rapor),
• Epikriz Raporu,
• Genel adli muayene raporu,
• Tüm tetkik ve tedavilere ilişkin raporlar,
• Mağdura ait kimlik belgesi fotokopisi,
• Kaza raporu, varsa bilirkişi raporu veya keşif zaptı veya mahkeme kararı,
• Mağdura ait kaza tarihi itibarıyla son gelir durum belgesi (Ek ibare:RG-04/12/2021-31679) (Bordro, Gelir Vergi Beyannamesi vb.) ve güncel SGK hizmet dökümü belgesi ile varsa hesap tarihi itibarıyla son gelir durum belgesi,
• Hak sahibine ait banka hesap bilgileri (banka - şube adı, Iban numarası),
• Sağlık verilerine erişim, işleme ve aktarım konusunda mağdur tarafından verilen açık rıza beyanı
B) Ölüm
• Kaza Raporu, varsa Bilirkişi Raporu, keşif zaptı veya mahkeme kararı,
• Veraset ilamı (Ek ibare:RG-04/12/2021-31679) veya desteklik ilişkisini ortaya koyan diğer belgeler,
• Ölüm belgesi ve ölü muayene otopsi raporu,
•(Ek ibare:RG-04/12/2021-31679) Destek şahsının Anne ve baba bilgisini de gösterir güncel vukuatlı nüfus kayıt örneği,
•Değişik ibare:RG-04/12/2021-31679) Destek şahsına ait kaza tarihi itibarıyla son gelir durum belgesi (Ek ibare:RG-04/12/2021-31679) (Bordro, Gelir Vergi Beyannamesi vb.) ile SGK hizmet dökümü belgesi,
• Hak sahibine ait banka hesap bilgileri (banka - şube adı, Iban numarası).
•(Ek:RG-04/12/2021-31679) Çocuk ölümünde destekten yoksun kalan ebeveynlerin güncel SGK hizmet dökümü belgesi.
3. Kişisel Bilgi Doğrulama Evrakları
• Gerçek Kişilerde: Nüfus cüzdan fotokopisi ve imza beyanı, iletişim bilgileri
•Tüzel Kişilerde: Vergi levhası, ticaret sicil gazetesi, imza sirküleri ve sirkülerde yer alan yetkililerin nüfus cüzdan fotokopileri.
• (Ek:RG-04/12/2021-31679) Yabancılarda: Nüfus cüzdanı veya kimlik bilgisi içerir diğer belgeler ile Türkiye’ye girişine dair resmî evrak." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nda;
"A.1. Amaç: Bu Genel Şartların amacı, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir. (Değişik:RG-02/02/2016-29612) (1)Bu Genel Şartlar ekleriyle bir bütündür. Sigorta teminat limitleri kaza tarihi itibarıyla uygulamaya esas alınır." düzenlemesine,
"A.1/A Dayanak: (Ek:RG-04/12/2021-31679) Bu Genel Şartlar, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır." düzenlemesine,
"A.5. Kapsama Giren Teminat Türleri: Bu (Değişik ibare:RG-04/12/2021-31679) Genel Şartlar kapsamındaki teminat türleriaşağıda yer almaktadır.
a) (Değişik:RG-20/03/2020-31074) (2) Maddi Zararlar Teminatı: Hak sahibinin bu Genel(Değişik ibare:RG-04/12/2021-31679) Şartlarda tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır. (Değişik cümle:RG-04/12/2021-31679) Değer kaybı, talep edilmesi halinde, Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi tarafından bu Genel Şartların Ek1’inde yer alan esaslara göre tespit edilir.
b) Sağlık Giderleri Teminatı: Üçüncü kişinin trafik kazası dolayısıyla bedenen eski haline dönmesini teminen protez organ bedelleri de dahil olmak üzere yapılan tüm tedavi giderlerini içeren teminattır. Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan (Danıştay Sekizinci Dairesinin 19/12/2024 tarihli ve E:2020/772, K:2024/7229 sayılı kararı ile iptal ibare;bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler) sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98 inci maddesi hükmü gereğince sona ermiştir.
c) (Değişik:RG-20/03/2020-31074) ( 2 ) (Değişik ibare:RG-04/12/2021-31679)Sakatlanma Teminatı: Üçüncü kişinin sürekli sakatlığı dolayısıyla ileride ekonomik olarak uğrayacağı maddi zararları karşılamak üzere, bu (Değişik ibare:RG-04/12/2021-31679) Genel Şartların Ek2’sinde yer alan esaslara göre belirlenen tazminatları içeren teminattır. (Değişik cümle:RG-04/12/2021-31679) Trafik kazası nedeniyle mağdurun geçici iş göremezliği ve sürekli sakatlığı bu teminattan karşılanır. (Değişik cümle:RG-04/12/2021-31679)Mağdurun tedavi sürecinin tamamlanması sonrasında sakatlık oranının ve geçici iş göremezlik süresinin belirlenmesinde, Kurul Raporu dikkate alınır. (Mülga cümle:RG-04/12/2021-31679) (Mülga cümle:RG-04/12/2021-31679) Tazminat ödemesinde, ilgili (Değişik ibare:RG-04/12/2021-31679) kurum ve kuruluşlarca tanzim edilecek trafik kazasına ilişkin belgelerde illiyet bağı ile ilgili tespitin yer alması durumunda bu tespitin aksini ispat sigorta şirketine aittir. Sigortacı söz konusu rapor hakkında ilgili mevzuat uyarınca itiraz usulüne başvurduğunda mağdurun itiraz üzerine yaptığı belgelenmiş harcamalarını bu teminat kapsamında karşılamakla yükümlüdür. (Ek cümle:RG-04/12/2021-31679) Geçici iş göremezlik süresi ve sürekli sakatlık oranının belirlenmesinden sonra ortaya çıkan ve tıbben gerekli olan sürekli bakıcı giderleri de bu teminat kapsamındadır. (Ek cümle:RG-04/12/2021-31679)Söz konusu tazminat miktarlarının tespitinde sakat kalan kişi esas alınır.
ç) Destekten Yoksun Kalma (Ölüm) Teminatı: Üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla ölenin desteğinden yoksun kalanların destek zararlarını karşılamak üzere bu (Değişik ibare:RG-04/12/2021-31679) Genel Şartların Ek-3’ünde yer alan esaslara göre belirlenen tazminatları içeren teminattır. Söz konusu tazminat miktarının tespitinde ölen kişi esas alınır. " düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın ve yukarıda belirtilen ilgili mevzuatın incelenmesinden; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesinin ilk hali, “Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır” şeklinde iken; 14/04/2016 tarihli 6704 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle, "Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/01/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklinde değiştirilerek ilgili madde dava konusu Genel Şartların dayanağı haline getirilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarih, E:2019/40, K:2020/40 sayılı kararı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesinin "...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda..." ibaresi ile "...ve genel şartlarda..." ibaresinin iptali sonrasında 90. madde; “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun (…) öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun (…) düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/01/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şekline gelmiş, böylece tazminat hesaplamalarına dair usul ve esasların Genel Şartlar ile düzenlenmesine temel dayanak olan ibareler iptal edilmiştir.
09/06/2021 tarihli 7327 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle 90. madde yukarıda belirtilen şekilde değiştirilmiş, bu Kanun değişikliğine paralel şekilde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nda 04/12/2021 tarih ve 31679 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tebliğ ile değiştirilen kısımlarına karşı açılan işbu davanın yargılama süreci devam ederken; Anayasa Mahkemesinin 14/02/2023 tarih ve 32104 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 29/12/2022 tarihli ve E:2021/82, K:2022/167 sayılı kararı ile 90. maddenin birinci fıkrasına eklenen ikinci cümle, Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle; 90. maddesine eklenen ikinci fıkra ise, uygulama imkanı kalmayacağı gerekçesiyle iptal edilmiş; iptal kararının gerekçesinde "... Motorlu taşıtın işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilerin değer kaybı, destekten yoksun kalma ve/veya sürekli sakatlık zararına uğraması halinde işletenin ve kazadan dolayı olası sorumlu diğer kişilerin tazminat borçlarının kapsamı 6098 sayılı Kanun'a göre belirlenmektedir. Uğranılan zararın gerçek tutarının ne olduğu anılan Kanun kapsamında açılan davalara ilişkin yargı kararlarıyla şekillenmiştir. İşletenin tazminat borcunun ödenmesini teminat altına almak amacıyla zorunlu kılınan mali sorumluluk sigortası uyarınca sözleşme yapılmış olan sigorta şirketinin tazminat borcunun kapsamı ise dava konusu kurallara göre belirlenmektedir. Başka bir ifadeyle haksız fiil niteliğindeki trafik kazasından doğan söz konusu zararların tazminininden dolayı sorumlu olan kişilerin tazminat sorumluluklarının hesaplanması farklı kurallara tabi kılınmaktadır. Bu da zarar görenin gerçek zararının karşılanmaması riskini ortaya çıkarmaktadır. Bu çerçevede işleten ve olası diğer sorumluların 6098 sayılı Kanun’a göre hesaplanan tazminat borçlarının kapsamı ile sigorta şirketinin dava konusu kurallara göre hesaplanan tazminat borcunun kapsamı farklılaşabilecektir. 6098 sayılı Kanun’a göre hesaplanan değer kaybı, destekten yoksun kalma ve sürekli sakatlık tazminatlarının dava konusu kurallara göre hesaplanan değer kaybı, destekten yoksun kalma ve sürekli sakatlık tazminatlarından yüksek bir miktara tekabül etmesi hâlinde üçüncü kişinin zararının, bu zararı teminat altına alması için öngörülmüş olan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında karşılanamaması söz konusu olabilecektir. Bu durumun zarar gören kişi aleyhine sonuç doğuracağı ve karayolu zorunlu trafik sigortasının öngörülmesinin temelinde yatan mağdurun gerçek zararının karşılanması amacıyla bağdaşmayacağı açıktır." tespitlerine yer verilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin söz konusu iptal kararı sonrasında 2918 sayılı Kanun'un 90. maddesi; "Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda (…) öngörülen usul ve esaslara tabidir. (Ek cümle:09/06/2021-7327/18 md.) (İptal cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 29/12/2022 tarihli ve E:2021/82, K:2022/167 sayılı Kararı ile.) Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda (…) düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/01/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.
(Ek fıkra:09/06/2021-7327/18 md.) (İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 29/12/2022 tarihli ve E:2021/82, K:2022/167 sayılı Kararı ile.)" şekline gelmiştir.
Bu itibarla; kanuni dayanağı ortadan kalkmış Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nda değişiklik yapılmasına ilişkin dava konusu 04/12/2021 tarih ve 31679 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tebliğ'in 16. maddesinin ve 15. maddesi ile değişik "Ek 2:Sakatlık Tazminatları Hesaplaması" başlıklı kısmının 6. maddesinin iptali gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından 04/12/2021 tarihli ve 31679 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar başlıklı Tebliğ'in 16. maddesinin ve Genel Şartlar'ın dava konusu Tebliğ'in 15. maddesi ile değişik "Ek 2:Sakatlık Tazminatları Hesaplaması" başlıklı kısmının 6. maddesinin İPTALİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 23/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.