T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/1841
Karar No : 2025/3802
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVACILAR)
1-Kendi adlarına asaleten ... ve ...'ye velayeten ... ve ...
2-...
3-...
4-...
5-...
6-...
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
DİĞER DAVALILAR :
1- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, davacı ...'nin 29/10/2017 tarihinde Van ili, Çatak ilçesi, ... mahallesi, ... İlköğretim Okulu civarında bulunan dereye düşmesi sonucunda, ömür boyu bakıma muhtaç hale geldiğinden bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık, ... için 100.000,00-TL, anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 30.000,00-TL, ...'nin kardeşleri olan davacıların her biri için ayrı ayrı 10.000,00-TL olmak üzere toplam 220.000,00-TL manevi ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 50,00-TL (miktar artırımı sonrası 863.078,24-TL), diğer davacılar yönünden ayrı ayrı 50,00-TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idarelerden Van Büyükşehir Belediye Başkanlığı hasım mevkiinden çıkarılarak, davacı ...'nin olay tarihinde 15 yaşında olduğu, ceviz toplarken ağaç üzerinden dereye düştüğü ve düşme sonrası baygınlık geçirdiği, ağaçtan düşme şekli ile birlikte ağız ve burun kısmının su içerisinde kalması nedeniyle boğulma tehlikesi geçirdiği ve su içerisindeki kum tanelerinin nefes alışı esnasında beyine kadar ulaşması neticesinde yaşam fonksiyonlarının büyük tahribata uğradığı, davacı ...'nin yaşı itibarıyla tehlikeleri anlayabilecek erişkinliğe sahip olduğu, dikkatsiz, kontrolsüz, özensiz ve hiçbir güvenlik önlemi almadan ağaç üzerine çıkması ve ağaçtan düşmesi sonucu meydana gelen bu olayda asli kusurlu olduğu, yerleşim yeri içerisinden geçen derenin etrafında düşmeyi önleyici koruyucu önlemlerden hiçbirini almaması nedeniyle davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün de kusurlu olduğu, koruyucu önlemlere yönelik kanal ile ilgili herhangi bir tedbir almayan/aldırmayan, kanalın işletmesinden, bakım, onarım ve güvenliğinden doğrudan sorumlu olan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden bu hususta güvenlik tedbirleri talep etmeyen Van Büyükşehir Belediyesi Su Kanalizasyon İşleri (VASKİ) Müdürlüğü ve Çatak Belediyesinin de hizmet kusurunun bulunduğu, ayrıca 15 yaşında bir çocuğa gereken özen ve dikkati göstermeyen ebeveynlerin de kusurlu olduğu, bilirkişi raporları da dikkate alınarak, davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün %15, Van Büyükşehir Belediyesi Su Kanalizasyon İşleri (VASKİ) Müdürlüğünün %5, Çatak Belediyesinin %5 oranında kusurlu olduğu, bu kapsamda zararı doğuran olay ile idarelerin eylemi/eylemsizliği arasında illiyet bağının bulunduğu sonucuna varılarak davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, kısmen feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... için bilinen/geçmiş dönem (29/12/2017 ila 31/12/2021 tarihleri arasındaki dönem) için 18.169,52-TL bakıcı giderinden oluşan maddi tazminatın 10,00-TL'lik kısmının davalı idarelere başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, kalan 18.159,52-TL'nin miktar artırım tarihi olan 03/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareler tarafından -kusurları oranında- davacıya ödenmesine, davacı ... için gelecek dönem bakıcı gideri isteminin kabulü ile, davacı ...'nin yaşadığı tespit edilmek ve ilgili yıldaki brüt asgari ücret üzerinden hesaplanmak ve evde bakım yardımı alıp almadığının araştırılmak ve alması halinde bu tutar mahsup edilmek suretiyle, kusurları oranında her takvim yılının başında peşin olarak ödenmesine, davacı ... için efor kaybı ve daimi iş ve güçten yoksun kalma karşılığı maddi tazminat isteminin kabulü ile, 501.139,19-TL maddi tazminatın 20,00-TL'lik kısmının davalı idarelere başvuru tarihinden (12/02/2018) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, kalan 501.119,19-TL'nin ıslah tarihi olan 03/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareler tarafından -kusurları oranında- davacıya ödenmesine, davacı ... dışındaki davacıların maddi tazminat istemi yönünden feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, 120.000,00-TL manevi tazminat isteminin kabulüne, hükmedilen tazminat miktarına davalı idarelere başvuru tarihi olan 12/02/2018 tarihinden itibaren faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesi kararının esasına ilişkin kısmının kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, kararın bu kısmı yönünden, tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
Kararın, maddi tazminatın ıslah dilekçesinin mahkeme kaydına girdiği tarihten itibaren faiz yürütülmesine ilişkin kısmı yönünden; davacılar tarafından, 03/04/2021 tarihinde kayda giren dilekçe ile maddi tazminat miktarı artırılmış olup, artırılan tazminat miktarı bakımından da davalı idareye başvuruda bulunduğu tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken, miktar artırım dilekçesinin mahkeme kaydına girdiği 03/04/2021 tarihinden itibaren faiz yürütülmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle tarafların kararın esasına yönelik istinaf başvurularının reddine, kararın, 519.278,71-TL maddi tazminatın ıslah dilekçesinin mahkeme kaydına girdiği tarihten itibaren faiz yürütülmesine ilişkin kısım yönünden davacıların istinaf başvurusunun kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına, davacılar lehine hükmedilen 519.308,71-TL maddi tazminatın, ıslah edilen (artırılan tazminat miktarı olan) 519.278,71-TL'lik kısmı için de davalı idareye başvuruda bulunulduğu 12/02/2018 tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı olduğundan vekalet ücretinin her bir davacı yönünden ayrı ayrı hükmedilmesi gerektiği, olay nedeniyle 15 yaşındaki bir çocuğun ömür boyu bakıma muhtaç hale geldiği, hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğu, davalı idarelerin gerekli önlemleri almadığı ve bu nedenle kusurlu oldukları; davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından, olayda çocuğun anne ve babasının denetim ve gözetim sorumluluğunu yerine getirmediği, denetim ve gözetim sorumluluğunu yerine getirmeyen ebeveynlerin sorumluluğunu idareye yüklemenin idare hukukuna özgü tazmin kurallarına uymadığı, yerel yönetimlerin sorumluluğunun bulunduğu, kendilerine isnat edilebilecek herhangi bir kusur veya ihmalin bulunmadığı, fiil ile zarar arasında illiyet bağı kurulamayacağından maddi ve manevi tazminat talebinin reddi gerektiği, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğu; Van Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, idareleri yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFLARIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Van Büyükşehir Belediye Başkanlığının temyiz istemi yönünden;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde "İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz. ..." kuralı yer almaktadır.
... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile hasım düzeltme kararı alınarak Van Büyükşehir Belediye Başkanlığının hasım mevkiinden çıkarıldığı, hasım mevkiinden çıkarılan Van Büyükşehir Belediye Başkanlığının davada taraf sıfatı kalmadığı anlaşıldığından temyiz isteminin anılan idare yönünden incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Davacıların ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün temyiz istemleri yönünden; Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Van Büyükşehir Belediye Başkanlığının temyiz isteminin İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2. Temyiz istemlerinin reddine,
3. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
4. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
5. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca kararın taraflara ve Van Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
6. Kesin olarak, 17/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.