T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/1851
Karar No : 2025/6563
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... Derneği
2- ...
3- ...
4- ...
5- ...
VEKİLİ : Av. ...
6-... Birliği
VEKİLİ : Av. ...
7- ... Barosu
VEKİLİ : Av. ...
8- ... Odası
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI YANINDA MÜDAHİL: ... Mühendislik Proje ve Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından; Bursa ili, Yenişehir ilçesi, ... Mahallesi sınırları içerisinde bulunan İR... ruhsat sayılı sahada 29/10/2018-05/04/2023 tarihleri arasında maden tesis (zenginleştirme tesisi) ve maden alt yapı tesisi (stok alanı) için izin verilmesine yönelik Orman Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı oluru, Beyoğlu 31. Noterliğinin ... tarih ve... sayılı kesin izin taahhüt senedi, 12/02/2019 tarihli yer teslim tutanağının ve damgalama işleminin/eyleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 76. maddesinde sayılan baroların görevleri gözönünde bulundurulduğunda, dava konusu edilen işlemlerin, davacı Baro'nun doğrudan tüzel kişiliğini, üyelerinin ortak hak ile menfaatlerini etkilemediği ve Bursa Barosu Başkanlığı'nın olayda menfaat ilişkisinin bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, davanın, davacılardan Bursa Baro Başkanlığı yönünden 2577 sayılı Kanun'un 14/3-c ve 15/b maddeleri uyarınca ehliyet yönünden reddi gerektiği, uyuşmazlıkta, taraflarca dava dosyasına sunulan belgelerden, davaya davalı idare yanında müdahil ... Mühendislik Proje ve Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına düzenlenen Bursa ili, Yenişehir ilçesi, ... Mahallesi sınırları içerisinde 29/10/2018 ile 05/04/2023 tarihleri arasında geçerli ... sicil numaralı IV. grup maden işletme ruhsatının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... esas sayılı dosyasından dava açıldığı ve ayrıca, söz konusu alanda kurulması planlanan maden tesis (zenginleştirme tesisi) ve maden alt yapı tesisi (stok alanı) için verilen ...tarih ve ... sayılı Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... esas sayılı dosyasından dava açıldığı, ancak açılan bu davaların adı geçen Mahkemenin ... tarih, E:... ve K:... sayılı kararıyla ve ... tarih, E:... ve K:...sayılı kararıyla reddedildiği, mer'i mevzuat hükümleri uyarınca, Devlet ormanları içinde yapılacak maden arama ve işletme faaliyetleri ile bu faaliyetler için zorunlu ve ruhsat süresine bağlı olarak yapılan geçici tesislere, 6831 sayılı Orman Kanunu hükümlerine göre izin verilmesi durumunda madencilik faaliyetlerinin yürütülmesine imkan bulunduğu, bu durumda; 29/10/2018 ile 05/04/2023 tarihleri arasında geçerli ... sicil numaralı IV. grup maden işletme ruhsatının iptali istemiyle ve söz konusu alanda kurulması planlanan maden tesis (zenginleştirme tesisi) ve maden alt yapı tesisi (stok alanı) için verilen ... tarih ve ... sayılı Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu kararının iptali istemiyle açılan davalar reddedildiğinden ve ayrıca, dava konusu madencilik faaliyetinin orman alanında yapılmasının zorunluluk arzetmesi sebebiyle, 6831 sayılı Orman Kanunu ve ilgili yönetmelikte belirtilen şartları yerine getiren ruhsat sahibine, Maden Tesis (Zenginleştirme Tesisi) ve Maden Alt Yapı Tesisi (Stok alanı) için izin verilmesine dair Orman Genel Müdürlüğü'nün ...tarih ... sayılı Olur'unda, söz konusu Olur kapsamında düzenlenen Beyoğlu 31. Noterliğinin ... gün ... numaralı Kesin İzin Taahhüt Senedinde, alanın müdahil şirketçe kullanılabilmesi için düzenlenen 12/02/2019 tarihli yer teslim tutanağında ve alanda bulunan ağaçların damgalanması işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Bursa Barosu Başkanlığı yönünden 2577 sayılı Kanun'un 14/3-c ve 15/1-b maddeleri uyarınca davanın ehliyet yönünden reddine, diğer davacılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, dava konusu işlemin Anayasada yer alan temel hak ve hürriyetlere aykırı olduğu, nihai ÇED olumlu kararının olmasının idare tarafından sınırsızca orman izinlerinin verilebilmesine sebep olmamasının gerektiği, bu hususun Sayıştay'ın Orman Genel Müdürlüğü hakkında düzenlediği raporlarında da yer aldığı, madenlerin ekonomik yararı ile ekolojik ve toplumsal kayıpların karşılaştırılmasının idarece yapılmasının gerektiği, idarenin ise bu karşılaştırmayı yaparken kamu yararı ölçütünden kaçındığı, tahrip edilen eko sistemin yerine gelmesinin maliyetinin hesaplanmadığı, bölgenin ağaçsızlandırılmasının doğal afetlere neden olabileceği, davalı idarece tahsis ve izin alanındaki yapıların denetlenmediği, gerek yerel Mahkeme gerekse İstinaf Dairesi kararlarının gerekçelerinin yetersiz olduğu, huzurdaki davanın maden zenginleştirme tesisi hakkında verilen izin ve tahsis hakkında olmasına rağmen Mahkemece maden hakkındaymış gibi yorumlanarak nihai ÇED raporu hakkındaki davaların dayanak alınarak bilirkişi ve keşif yapmadan yetersiz incelemeyle verilen kararının açıkça hukuka aykırı olduğu, Bursa Barosu dava ehliyeti yönünden davanın reddi kararının 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 3/e ve 30. maddeleri ile Avukatlık Kanunu’nun 76. ve 95. maddeleri uyarınca hukuka aykırı olduğu, çevrenin kirletilmesi karşısında doğrudan menfaat ihlalinin aranmayacağının dikkate alınması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idare ve davalı yanında müdahil tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 08/09/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.