T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/204
Karar No : 2024/6413
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Medya İletişim A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ... Dijital Medya A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin iştirakı olan ... Dijital Medya AŞ ile arasında "5000 adet otobüs durağının modernize edilmesi ve reklam alanlarının 09/05/2038 tarihine kadar kullanım hakkının verilmesi işi" için yapılan sözleşme ve sözleşme tadilinin feshedilmesine izin/olur verilmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; İETT otobüs hatlarındaki 5000 adet otobüs durağının modernize edilmesi ve içindeki reklam alanlarının 20 yıl süreyle intifa hakkı verilmesi işine ilişkin olarak 18.04.2018 tarihinde ihaleye çıkıldığı, ihaleyi belediyenin iştiraki olan ... Medya Ticaret Anonim Şirketinin kazandığı, ... Medya Ticaret Anonim Şirketi tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile "...anılan işin 3. kişilere gördürülmesi amacıyla ihaleye çıkmak için" İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Emlak Yönetim Daire Başkanlığı Reklam Yönetimi Müdürlüğünden muvafakat talep edildiği, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Emlak Yönetim Daire Başkanlığı Reklam Yönetimi Daire Başkanlığının ... tarih ve ...sayılı yazı ile "muvafakat" verildiğinin ... Medya Anonim Şirketine bildirilmesi üzerine işin davacı ... Medya İletişim A.Ş.'ne verildiği,...Medya Anonim Şirketi ile davacı ... Medya İletişim A.Ş. arasında 10.05.2018 tarihli intifa hakkı sözleşmesi imzalandığı, 20.03.2020 tarihinde sözleşme tadili yapıldığı, bu sözleşme tadiline muvafakat verilmesi için İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Emlak Yönetim Daire Başkanlığı Reklam Yönetimi Müdürlüğüne gönderildiği, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Emlak Yönetim Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazı ile sözleşme tadiline "muvafakat" verildiği, Çevre Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 15.12.2020 tarih ve 2020/27 sayılı "koronavirüs (covid-19) önlemleri genelgesi uyarınca ... Medya Ticaret Anonim Şirketi tarafından Beyoğlu 47. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile sözleşmenin fesih edildiği, akabinde anılan genelge uyarınca ... Medya Ticaret Anonim Şirketi tarafından ... tarih ve ...sayılı yazsı ile sözleşmenin sona erdirilmesinin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Emlak Yönetim Daire Başkanlığı Reklam Yönetimi Müdürlüğünden istenildiği, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Emlak Yönetim Daire Başkanlığı Reklam Yönetimi Müdürlüğünün 29.07.2021 tarihli oluru ile sözleşmenin feshedildiğinin anlaşıldığı, diğer taraftan, Mahkemelerinin 08/12/2021 ve 01/02/2022 tarihli ara kararlarına verilen cevapta davacı şirket ile ... Medya Tic. AŞ arasında “5000 adet otobüs durağının modernize edilmesi ve reklam alanlarının 09.05.2038 tarihine kadar kullanım hakkının verilmesi işi” için düzenlenen sözleşme ve sözleşme tadilinin feshedilmesi hususu ile ilgili olarak İdarelerince işletmeci özelinde verilmiş herhangi bir izin veya olur bulunmadığı, ayrıca davacı şirket ile ... Medya Tic. AŞ arasında yapılan tüm işlemlerle ilgili idarelerinden alınan herhangi bir izin/onay veya görüş bulunmadığının belirtildiği, buna göre; davacı şirket ile ... Medya Tic. A.Ş. arasında yapılan sözleşmeye İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Emlak Yönetim Daire Başkanlığı Reklam Yönetimi Müdürlüğü tarafından muvafakatname verildiğine ilişkin bir belge yok ise de, davacı şirket ile ... Medya Tic. A.Ş. arasında yapılan sözleşme tadiline İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Emlak Yönetim Daire Başkanlığı tarafından muvafakatname verildiği, ancak Mahkemeleri tarafından yapılan ara kararlara verilen cevabi yazılarda ... Medya AŞ ile arasında "5000 adet otobüs durağının modernize edilmesi ve reklam alanlarının 09/05/2038 tarihine kadar kullanım hakkının verilmesi işi" için yapılan sözleşme ve sözleşme tadilinin feshedilmesine izin/olur verilmediği, dolayısıyla İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından sözleşme ve sözleşme tadilinin feshedilmesine ilişkin işleme izin/olur verilmesine ilişkin işlem olmadığı görüldüğünden idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir bir işlem bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığından iş bu davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, İBB iştiraki olan ... Medya A.Ş. tarafından Beyoğlu 47. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile taraflar arasındaki "İETT Otobüs Hatlarındaki 5000 Adet Otobüs Durağının Modernize Edilmesi ve İçindeki Reklam Alanlarının 20 Yıl Süreyle Kullanım Hakkının Verilmesi İşi Sözleşmesi"nin sona erdirilebilmesi için bu konuda davalı idareden izin almış olması gerektiği, ancak ... Medya A.Ş. tarafından bugüne kadar izin/olur işleminin varlığından söz edilmediği, temeli muvazaalı işleme dayanan hukuka ve kamu yararına aykırı olan ... Medya A.Ş. tarafından keşide edilen fesih ihtarnamesinin dayanağı olan ve davacı şirkete tebliğ edilmeyen davalı idarenin vermiş olduğu izin işleminin iptali gerektiği, tadil için muvafakatname verilmiş olan uyuşmazlık konusu sözleşmenin feshi için de muvafakatname verilmesi gerektiği, dosya kapsamında yeterli araştırmanın yapılmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak; iptali istenen işlemin idarenin özel hukuk sözleşmesine dayanan bir tasarrufu ile ilgili olduğundan adli yargının görev alanı içinde kaldığı, Başkanlık Olurunun icrai nitelikte bir işlem olmadığı; esasa ilişkin olarak, Belediyeleri ile ... Medya Tic. AŞ arasında imzalanan işletme sözleşmesinin Reklam Mecralarının 3. kişilere işlettirilmesi başlıklı 12. maddesinde "intifa hakkı sahibi, sözleşmeyi ve/veya sözleşme konusu üniteleri kısmi ve/veya genel olarak işletmeciliğini Belediyenin yazılı muvafakati olmaksızın 3. kişilere işlettiremez/devredemez." denildiği, bu kapsamda ... Medya A.Ş.'ye alt yüklenicilerle çalışma izninin sözleşme kapsamındaki tüm sorumluluklarının devam etmesi kaydıyla verildiği, sözleşme devrinin söz konusu olmadığı, ... Medya A.Ş.'ye davacı şirket özelinde herhangi bir çalışma izninin verilmediği belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idare yanında davaya katılma isteminde bulunan ... Medya A.Ş.'nin davaya müdahale talebi kabul edilerek işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 06/12/2024 tarihinde davalı yanında davaya katılanın müdahale istemi yönünden oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava, Davacı şirket tarafından, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin iştirakı olan ... Medya AŞ ile arasında "5000 adet otobüs durağının modernize edilmesi ve reklam alanlarının 09/05/2038 tarihine kadar kullanım hakkının verilmesi işi" için yapılan sözleşme ve sözleşme tadilinin feshedilmesine izin/olur verilmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinde, "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, dosyanın taraflar ve ilgililerce incelenmesi, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler, elektronik işlemler ile ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrasında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygunlanır." hükmü yer almıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Fer’î müdahale" başlıklı 66. maddesinde, "(1) Üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabilir."; "Fer’î müdahale talebi ve incelenmesi" başlıklı 67. maddesinde, " (1) Müdahale talebinde bulunan üçüncü kişi, yanında katılmak istediği tarafı, müdahale sebebini ve bunun dayanaklarını belirten bir dilekçeyle mahkemeye başvurur. (2) Müdahale dilekçesi, davanın taraflarına tebliğ edilir. Mahkeme, gerekirse taraflarla birlikte üçüncü kişiyi de dinlemek üzere davet eder, gelmeseler dahi müdahale talebi hakkında karar verir."; "Fer’î müdahilin durumu" başlıklı 68. maddesinde, "(1) Müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahil, davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip edebilir. Müdahil, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebilir; onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabilir. Mahkeme, katıldığı noktadan itibaren, taraflara bildirilen işlemleri müdahile de tebliğ eder."; "Fer’î müdahalenin etkisi" başlıklı 69. maddesinde, "(1) Müdahilin de yer aldığı asıl davada hüküm, taraflar hakkında verilir. (2) Fer’î müdahilin, tarafla rücu ilişkisinde, asıl davadaki uyuşmazlık hakkında yanlış karar verildiği iddiası dinlenilmez. Ancak, müdahil, zamanında ihbar yapılmadığı için davaya geç katıldığını veya yanında katıldığı tarafın iddia ve savunma imkânlarını kullanmasını engellediğini ya da kendisince bilinmeyen iddia ve savunma imkânlarının, tarafın ağır kusuru sebebiyle kullanılamadığını belirterek, yanında katıldığı tarafın yargılamayı hatalı yürüttüğünü ileri sürebilir." hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın verildiği tarihten sonra ... Medya Tic. A.Ş. tarafından davalı yanında davaya müdahil olma talepli tarihsiz başvuru dilekçesinin ... İdare Mahkemesi Başkanlığının 08.06.2023 tarihli yazısı ile Dairemize gönderildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verildiği üzere, 6100 sayılı Kanunun 66. maddesinde ilgilinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabileceği ifade edilmektedir.
Tahkikat, hukuk yargılamasında ön inceleme aşamasından sonra iddia ve savunmalar ile bunlara ilişkin delillerin değerlendirildiği bir aşamadır. Tahkikatın sona ermesinden sonra mahkemece, taraflara son sözlerinin sorulduğu sözlü yargılama aşamasına geçilir ve nihayet hüküm verilir. İdari yargılamada ise tahkikat aşaması olmadığından, dosyanın tekemmül ettirilmesinden sonra mahkemece esas hakkında karar verilinceye kadar davada fer’i müdahil olmak mümkündür.
İstinaf, ilk derece mahkemelerinin henüz kesinleşmemiş nihai kararlarının hem maddi hem de hukuki yönlerden denetlenerek, hukuka aykırılıkları ortadan kaldırmak için düzenlenmiş bir kanun yoludur. Temyiz kanun yolu ise Bölge İdare Mahkemelerinin 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde yer alan davalarda verdiği kararların hukuka uygunluğunun denetlenmesi ile sınırlıdır.
Bu açıdan değerlendirildiğinde, 6100 sayılı Kanunun 66. maddesinde fer'i müdahale talebinin yapılabileceği zaman dilimini ifade eden "tahkikat sona erinceye kadar" ibaresini, idari yargıda aynı zamanda işin esası hakkında yeniden karar vermeye yetkili olan "Bölge İdare Mahkemesinin istinaf istemi hakkındaki nihai kararın verilmesine kadar" şeklinde anlamak gerekir. Zira tahkikat, hukuk terminolojisi itibariyle de gerçeği ortaya koymak için yapılan yargısal incelemeler, araştırmalar, tartışmalar ve değerlendirmelerin tamamını ifade etmektedir.
Buna göre, istinaf merciin verdiği kararın hukuka uygunluğunun denetlendiği bir aşama olan temyiz aşamasında ... Medya Tic. A.Ş.'nin müdahale talebi hakkında karar verilmesine yasal olanak bulunmadığından davalı idare yanında davaya katılma talebinin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken talebin kabulü yönünde verilen kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Dairemizce verilen kararın ... Medya Tic. A.Ş.'nin müdahale isteminin kabulüne ilişkin kısmına katılmıyorum.