T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2284
Karar No : 2024/6381
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Modern Diller Bölümü'nde yabancı uyruklu sözleşmeli öğretim elemanı olarak görev yapan davacının, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53/b-6/c. maddesi hükmü uyarınca "kamu görevinden çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Disiplin Kurulu Kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizleri ile birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Soruşturma Raporu ve ekinde yer alan bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, davacı hakkındaki soruşturmanın usulüne uygun olarak yürütüldüğü, savunma hakkının ihlal edilmediği ve zamanaşımının söz konusu olmadığı görülmekle birlikte, davaya konu işlemin "davacının söz konusu öğrencinin evinde onu öpmek suretiyle cinsel saldırı ve tacizde bulunduğu, aynı öğrenci hakkında diğer öğrencilere 'o kadın psikolojik sorunlu, deli' şeklinde beyanlarda bulunarak gıyabında hakaret ettiği, farklı tarihlerde başka öğrenciler ile duygusal ilişkiye girdiği" gerekçesiyle 'Kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak' maddesi kapsamında tesis edilmesine karşın, cinsel saldırı, taciz ve hakaret eylemlerine ilişkin soyut nitelikteki iddialar dışında söz konusu iddiaları destekleyen somut herhangi bir delilin ortaya konulamaması, UYAP Sistemi üzerinden yapılan araştırmada söz konusu iddialar hakkında davacı hakkında başlatılan herhangi bir adli soruşturma veya kovuşturmaya rastlanılmaması nedeniyle anılan eylemlerin hiçbir şüpheye yer verilmeyecek şekilde sübuta erdiğinin somut olarak ortaya konulamadığı kaldı ki, Soruşturma Raporunda da öğrencilerin ilişkilerde onaylarının bulunduğu ifade edilerek cinsel saldırı, taciz ve hakaret iddialarına ilişkin davacının aleyhinde herhangi bir tespite yer verilmediği, diğer taraftan, davacının ikrarı ile sabit olan öğrenciler ile duygusal ilişkiye girmesi eylemlerinin, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53/b-6/c. maddesinde yer verildiği şekilde kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareket olarak nitelendirilmesine olarak bulunmadığından bu yönüyle uygulanan disiplin cezası ile örtüşmediği, ayrıca davacının fiili ile uygulanan ceza arasında orantılılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı hakkında başlatılan soruşturma kapsamında, isnad edilen suçlamanın sübuta erdiğinin belirlenmesi üzerine tesis olunan disiplin cezasının usul ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, ... Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Modern Diller Bölümü'nde yabancı uyruklu sözleşmeli öğretim elemanı olarak görev yapan davacının, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53/b-6/c. maddesi hükmü uyarınca "kamu görevinden çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Disiplin Kurulu Kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizleri ile birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 4. maddesinde, yükseköğretimin amacı aşağıdaki şekilde belirtilmiştir:
"a) Öğrencilerini;
(1) ATATÜRK İnkılapları ve ilkeleri doğrultusunda ATATÜRK milliyetçiliğine bağlı,
(2) Türk milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini taşıyan, Türk olmanın şeref ve mutluluğunu duyan,
(3) Toplum yararını kişisel çıkarının üstünde tutan, aile, ülke ve millet sevgisi ile dolu, (4) Türkiye Cumhuriyeti Devletine karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getiren,
(5) Hür ve bilimsel düşünce gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı,
(6) Beden, zihin, ruh, ahlak ve duygu bakımından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş,
(7) İlgi ve yetenekleri yönünde yurt kalkınmasına ve ihtiyaçlarına cevap verecek, aynı zamanda kendi geçim ve mutluluğunu sağlayacak bir mesleğin bilgi, beceri, davranış ve genel kültürüne sahip, vatandaşlar olarak yetiştirmek,
b) Türk Devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütün olarak, refah ve mutluluğunu artırmak amacıyla; ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunacak ve hızlandıracak programlar uygulayarak, çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı ve seçkin bir ortağı haline gelmesini sağlamak,
c) Yükseköğretim kurumları olarak yüksek düzeyde bilimsel çalışma ve araştırma yapmak, bilgi ve teknoloji üretmek, bilim verilerini yaymak, ulusal alanda gelişme ve kalkınmaya destek olmak, yurt içi ve yurt dışı kurumlarla işbirliği yapmak suretiyle bilim dünyasının seçkin bir üyesi haline gelmek, evrensel ve çağdaş gelişmeye katkıda bulunmaktır."
Aynı Kanun'un "Disiplin ve Ceza İşleri" üst başlıklı 'Genel esaslar' başlıklı 53. maddesinin (b) fıkrasının 6. bendinin (c) alt bendinde; "Kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili kamu görevinden çıkarma cezasını gerektirir fiiller arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; ... Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Modern Diller Bölümü'nde yabancı uyruklu sözleşmeli öğretim elemanı olarak görev yapan davacı hakkında, "2019 yılı yaz aylarında S.N.N. isimli öğrencinin evinde onu öpmek suretiyle cinsel saldırı ve tacizde bulunduğu, aynı öğrenci hakkında diğer öğrencilere 'o kadın psikolojik sorunlu, deli' şeklinde beyanlarda bulunarak gıyabında hakaret ettiği, farklı tarihlerde başka öğrenciler ile duygusal ilişkiye girmek suretiyle görevin gereklerine aykırı davranarak kişilerin yarar veya zararını hedef tutan davranışlar gösterdiği, kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunduğu" yönündeki farklı şahıslarca yapılan şikayetler ile ilgili olarak gerçekleştirilen disiplin soruşturması sonucunda düzenlenen Soruşturma Raporu'nda özetle; "Davacıya yöneltilen suçlamalarda, öğrencilerin, davacı ile gönüllü olarak ilişki yaşadıklarını kabul ettikleri, ancak davacının bir öğretim elemanı olarak kendilerine manipülatif davrandığını, hocalık pozisyonunu kullanarak kendilerinden yararlandığını ileri sürdükleri, soruşturma sonucunda her ne kadar öğrencilerin de davacı ile ilişkilerinde onayları olduğu sabit olsa da davacının öğrencilerden gelen yakınlığı teşvik ettiği, hatta öğrencileri ilişki kuracak şekilde yönlendirdiği ve öğretim elemanı pozisyonunun kendisine sağladığı avantajları fütursuzca kullandığı, davacının kendi öğrencileri ile ilişkiye girmenin sakıncaları bir yana durumun öğretim elemanı etiğine aykırı olduğuna dair bir farkındalığının da bulunmadığı, davacıya isnat edilen 'öğrenciler ile duygusal ilişkiye girmek suretiyle görevinin gereklerine aykırı davranarak kişilerin yarar ve zararını hedef tutan davranışlar göstermek suretiyle kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak' eyleminin sübuta erdiği" tespitlerine yer verilmesi üzerine Boğaziçi Rektörlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacı hakkında 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53/b-6/c. maddesi hükmü uyarınca "kamu görevinden çıkarma" cezası ile cezalandırılması gerektiği yönünde getirilen teklif doğrultusunda Yükseköğretim Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı Kararı ile "Davacının 2019 yılı yaz aylarında S.N.N. isimli öğrencinin evinde onu öpmek suretiyle cinsel saldırı ve tacizde bulunduğu, aynı öğrenci hakkında diğer öğrencilere 'o kadın psikolojik sorunlu, deli' şeklinde beyanlarda bulunarak gıyabında hakaret ettiği, farklı tarihlerde başka öğrenciler ile duygusal ilişkiye girdiği, dolayısıyla isnat edilen 'Kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak' disiplin suçunu işlediğinin sabit olduğu, eylemi birden fazla öğrenciye yönelik olarak işlediği gözetilerek alt ceza uygulanmasının uygun olmayacağı" gerekçesiyle davacının 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53/b-6/c. maddesi hükmü uyarınca "kamu görevinden çıkarma" cezası ile ile cezalandırıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın çözümü, davacının fiilinin, kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
09/05/2014 tarih ve 28995 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi'nin 16/01/2014 tarih ve E:2013/110, K:2014/8 sayılı kararında; dava konusu 2547 sayılı Kanunun 53/b maddesinin 6-(c) bendi ile paralellik taşıyan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-(g) maddesinin, Anayasa'ya aykırı olmadığına hükmedilmiş olup, kararın gerekçesinde özetle; dava konusu kuralda belirsiz olduğu ileri sürülen “memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerin” tümünün önceden öngörülmesinin ve tespitinin olanaksız olduğu ve söz konusu hareketlerin tek tek ortaya konulmasının mümkün olmadığı, normun daha kesin ve açık bir düzenlemeye olanak tanımaması nedeniyle kullanıldığı anlaşıldığından, anılan kavramların kullanılmasında belirlilik ilkesine aykırılık bulunmadığı, fıkrada genel bir belirleme yapılmadığı, disiplin cezası gerektiren hareketlerin, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak derecede yüz kızartıcı ve utanç verici olması gerektiği düzenlenerek çerçevesinin çizildiği, kaldı ki, itiraz konusu kural dayanak alınarak tesis edilen idari işlemlere karşı yargı yolu açık olup belirsiz olduğu ileri sürülen kavramlar ve bu kavramların belirttiği hareketler yargı kararları yoluyla da somutlaştırıldığından, itiraz konusu kuralın Anayasa'nın 2.,38. ve 128. maddelerine aykırı olmadığı vurgulanmıştır.
Konuya ilişkin olarak Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 02/07/1996 tarih ve E:1996/3-144, K:1996/171 sayılı kararında, "yüz kızartıcı suç"un, yasalarda tanımlanmadığı ve tek tek sayılmadığı, toplumun yapısına göre zaman zaman değişikliğe uğrayan bu suçların tek tek sayılmasının olanaksız olduğu, "...gibi yüz kızartıcı suçlar" denildiğinde maddede sayılmamış olan diğer yüz kızartıcı suçların neler olduğunun yasaları uygulamakla görevli yargı organlarınca saptanacağı belirtilmiştir.
Buna göre yukarıda aktarılan yüksek yargı organları kararlarında da belirtildiği üzere, yüz kızartıcı suçların neler olduğu, yasaları uygulamakla görevli yargı organlarınca belirlenecektir. Bu değerlendirme yapılırken de verilen disiplin cezasının sebebi, niteliği ve kapsamı göz önüne alınacaktır. Bu doğrultuda, dava konusu olayda her ne kadar davacı, disiplin cezasına konu aynı olaya ilişkin olarak adli yargıda yargılanmış ve delil yetersizliğinden beraat etmiş ise de, Kurulumuzca adli ve idari soruşturma ve kovuşturma aşamalarında elde edilen deliller doğrultusunda eylemlerinin, kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici olup olmadığı yönünden değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bunun dışında, 2547 sayılı Kanunun 53. maddesinin (b) fıkrasının 6-(c) alt bendi uyarınca ceza verilebilmesi için, eylemin mutlaka ceza hukuku anlamında yüz kızartıcı suç olması gerekmemektedir. 2547 sayılı Kanun'un anılan maddesi ile kamu görevinden çıkarma için aranan ölçüt; kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartı
cı hareketlerde bulunmaktadır. Bu bentte belirtilen yüz kızartıcı hareketlerin sınırı kamu hizmeti ve öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede olmasıdır.
Öte yandan, 2547 sayılı Kanun'un 4. maddesinde sayılan pek çok amacın yanında yükseköğretimin bir amacının da öğrencilerini Türk milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini taşıyan, beden, zihin, ruh, ahlak ve duygu bakımından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş vatandaşlar olarak yetiştirmek olduğu belirtilmiştir.
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler, disiplin soruşturması ve eklerinin incelenmesinden; davacının S.N.N.'nin derslerine giren öğretim elemanı olduğu, bu bağlamda davacıyla S.N.N. arasında birebir hoca-öğrenci ilişkisi bulunduğu, bunun dışında üç öğrenci ile de ilişki yaşadığını davacının da kabul ettiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının öğretim elemanı-öğrenci ilişkisine uygun olmayan tutum ve davranışlar ile etik dışı davranışlar sergilediği, yürüttüğü öğretim elemanı görevinin önem ve özelliği de dikkate alındığında kendisine yöneltilen fiilin yüz kızartıcı ve utanç verici nitelikte olduğu, 2547 sayılı Kanun'un 53. maddesinin (b) fıkrasının 6-(c) maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarma cezası ile cezalandırılmasına dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İstanbul 8. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 06/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.