T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2342
Karar No : 2025/2428
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR):1) ... Kurulu Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2) ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara Üniversitesi ... Fakültesi'nde öğretim üyesi olarak görev yapan davacı tarafından, 2547 sayılı Kanun'un 53/b-6-c maddesi uyarınca kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak eylemi nedeniyle kamu görevinden çıkarma cezası cezalandırılmasına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun... tarih ve...sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararında; davacının 03/04/2019 tarihinde özel kliniğinde çalışan nöbetçi hekim ...'ye karşı hürriyeti tahdit eyleminin cinsel saldırı eyleminin geçitli unsuru olduğu ve amaç suç kapsamında bir dizi suçun işlenmesi durumunda, faile sadece amaç suça ilişkin cezanın verilebileceği, diğer suçlara ilişkin cezanın verilemeyeceği, amaç suç gerçekleşmemiş ise, diğer suçlardan ayrı ayrı ceza uygulanması gerektiği, dava konusu olayda da amaç suç olan cinsel saldırı suçundan dolayı ayrı bir ceza verildiği ve bu cezanın dava konusu edildiği, hürriyeti tahdit suçundan dolayı ayrı bir ceza verilemeyeceği, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının kurum dışı ticari faaliyet kapsamında işletmiş olduğu özel kliniğinde bir başka çalışana karşı işlediği iddia edilen eylemlerinden dolayı davacıya verilen disiplin cezasının örtüşmediği, tipiklik şartına uymayan dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı, gerekçesiyle istinaf başvurusu reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemine konu Kararın gerekçe değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, Ankara Üniversitesi ... Fakültesi'nde öğretim üyesi olarak görev yapan davacı tarafından, 03/04/2019 tarihinde özel kliniğinde çalışan nöbetçi veteriner hekim ...'.ye karşı eylemleri nedeniyle hakkında başlatılan disiplin soruşturması neticesinde, hürriyeti tahdit eyleminde bulunduğundan bahisle 2547 sayılı Kanun'un 53/b-6-c maddesi uyarınca kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak eylemi nedeniyle kamu görevinden çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun... tarih ve...sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2547 sayılı Yükseköğretim kanunu'nun "Disiplin ve Ceza İşleri" üst başlıklı 'Genel esaslar' başlıklı 53. maddesinin (b) fıkrasında; 'Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanlarına uygulanabilecek disiplin cezaları uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezalarıdır...' hükmü yer almış, 6. bendinin (c) alt bendinde; kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak fiili kamu görevinden çıkarma cezasını gerektiren eylemler arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının 03/04/2019 tarihinde özel kliniğinde çalışan nöbetçi hekim ...'ye karşı sergilediği eylemlerinin basına yansıması sonrasında davalı idarelerden Ankara Üniversitesi Rektörlüğünce 06/04/2019 tarihinde soruşturmaya başlandığı, anılan soruşturma kapsamında davacının savunmasının, mağdur ...'nin ifadesinin ve birden fazla tanık beyanının alındığı, Ankara Şehir Hastanesinin...tarih ve ... sayılı raporunda, 'sperm morfolojisinde hücreler' izlenmiş olduğu, bu durumun cinsel ilişki iddiasını destekler nitelikte bulunduğu şeklinde tespitlere yer verildiği, Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığından alınan ...tarih ve ... sayılı raporunda, mağdur ...'nin alt formasında tespit edilen lekede davacıya ait DNA profilinin tespit edildiği, söz konusu olayın vuku bulduğu klinikteki kameraya ait görüntüleri değerlendirilerek davacı hakkında hürriyeti tahdit fiili yönünden kamu görevinden çıkartılmasının teklif edilmesi üzerine Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve...sayılı kararı ile; "...'nin cinsellik içeren eylemlerini/disiplinsizliklerini alışkanlık halinde getirdiği, bunu normal bir davranış olarak gördüğü, bu düşüncesini sözlü ve eylemsel olarak defaatle dışa vurduğu, kamusal düzeni ve vicdanı ağır biçimde ihlal ettiği, ...'ye karşı cinsel eylemlerde bulunmak için bilincini ortadan kaldırdığı, böylece ...'yi kamera kayıtlarında görüleceği üzere ne yaptığını anlamlandıramayacak ve hatırlayamayacak duruma getirdiği, bunun sağladığı kolaylıkla emri altında çalışan, beden ve ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan ...'ye cinsel amaçlı hürriyeti tahdit eyleminde bulunduğu, genç bir bayanın hayatına telafisi imkânsız bir şekilde zarar verdiği anlaşıldığından, söz konusu fiil ile ilgili olarak suçu sübut bulan ...'nin, 2547 sayılı Kanunu'nun 53/b/6-c maddesi uyarınca, 'Kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak.' disiplin fiili kapsamında 'Kamu Görevinden Çıkarma' cezası ile cezalandırılmasına" karar verilmiştir.
Disiplin cezası ile ilgilinin eylemi arasında adil bir denge bulunması disiplin hukuku ilkelerinden olup, bu denge kurulurken, olayın oluş biçimi, ilgilinin olaydaki fonksiyonu ve suç kastının bulunup bulunmadığı gibi hususların da göz önüne alınması gerekmektedir.
Hukukumuzda hangi fiillerin yüz kızartıcı ve utanç verici eylem kapsamında yer aldığına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerin tümünün önceden öngörülmesinin ve tespitinin olanaksız olduğu, söz konusu hareketlerin tek tek ortaya konulmasının mümkün olmadığı dikkate alındığında, ceza kovuşturması neticesinde verilecek kararın disiplin hukuku açısından kişilere yöneltilen suçlamanın yüz kızartıcı ve utanç verici bir suç olup olmadığının tespiti için disiplin makamlarına ve idari yargı mercilerine karine teşkil edeceği de kuşkusuzdur.
Dava konusu olayla ilgili davacı hakkında ...Ağır Ceza Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile hürriyeti tahdit suçunun yasal unsurları oluşmadığından beraat kararı verilmiş olup Yargıtay ...Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla onanmıştır.
Ceza hukuku ile disiplin hukuku arasında amaç, kapsam, usul ve sonuçları bakımından farklılıklar vardır. Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukuku açısından uygulanan ilke ve kurallar birbirinden farklı olduğundan, idarenin ilgili hakkında disiplin cezası vermemesi, ceza mahkemelerince ceza verilmesine hukuki engel oluşturmayacağı gibi, aynı şekilde ceza yargılaması sonucu verilen karar, disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyecektir. Aksi uygulama, disiplin hukukunun amacı ve kendine özgü kurallarıyla bağdaşmamaktadır.
İdari yargı mercilerince, ceza mahkemesi kararından bağımsız olarak dava dosyasındaki disiplin soruşturmasına ilişkin bilgi, belgeler ve tanık ifadeleri çerçevesinde davacının isnat edilen eylemleri işleyip işlemediği ve bu eylemlerin disiplin suçu oluşturup oluşturmadığı hakkında inceleme yapılarak karar verilmesi esas olup, maddi olayın açıklığa kavuşturulması için resen araştırma yetkisi kapsamında ceza yargılaması sırasında alınan sanık ve tanık ifadeleri, bilirkişi raporları gibi maddi delillerin ve yargılama sonucunda verilen ceza mahkemesi kararının ve bu karardaki tespitlerin kullanılması da mümkündür.
Uyuşmazlıkta, dava dosyasında yer alan tüm bilgi, belgeler ile adli yargıda davacı hakkında cinsel saldırı fiili için verilen mahkumiyet kararı dikkate alındığında, davacının 03/04/2019 tarihinde özel kliniğinde çalışan nöbetçi hekim ...'ye karşı cinsel saldırı öncesinde zorla içki içirmeye çalıştığı, ... kaçmaya çalışırken yakalayıp yere düşürdüğü, ...'ye karşı cinsel eylemlerde bulunmak için bilincini ortadan kaldırdığı, böylece ...'yi kamera kayıtlarında görüleceği üzere ne yaptığını anlamlandıramayacak ve hatırlayamayacak duruma getirdiği sabit olup, işlenen bu eylemin davacının öğretim elemanı sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareket kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.
Disiplin cezaları; kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kişilerin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu hizmetinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahip oldukları tartışmasızdır.
Bu itibarla, her ne kadar temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında, davacının kurum dışı ticari faaliyet kapsamında işletmiş olduğu özel kliniğinde bir başka çalışana karşı işlediği iddia edilen eylemlerinden dolayı davacıya verilen disiplin cezasının örtüşmediği, tipiklik şartına uymadığı gerekçesine yer verilmiş ise de; davacının Ankara Üniversitesinde Prof. Dr. olarak görev yapmaktayken anılan fiili işlediği açıktır.
Bu kapsamda, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 12/03/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.