T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3295
Karar No : 2025/4125
Temyiz İsteminde Bulunanlar : 1- (Davalı) ... Genel Müdürlüğü
Vekili : Av. ...
2-Davalı Yanında Müdahil
...
Karşı Taraf (Davacı) :... Köyü Tüzel Kişiliği
Vekili : Av. ...
İstemin Özeti : Giresun ili, Dereli ilçesi, ... Köyü sınırları dahilinde, davalı idare yanında davaya katılan ... adına verilen, 23/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 10 yıl süreli II-a grubu maden işletme ruhsatının iptali istemiyle açılan davada; davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi kararını bozan Danıştay 8. Dairesinin 10/12/2019 tarih ve E:2015/1422, K:2019/11632 sayılı kararına uyan ... İdare Mahkemesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : ...
Düşüncesi : İstemin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, Giresun ili, Dereli ilçesi, ... Köyü sınırları dahilinde davalı idare yanında davaya katılan ... adına verilen 23/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 10 yıl süreli II-a grubu maden işletme ruhsatının iptali istemiyle açılmıştır.
... İdare Mahkemesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararı ile ... İdare Mahkemesinin ... tarih E:... K:... sayılı kararının bozulmasına yönelik Danıştay Sekizinci Dairesinin 10/12/2019 tarih E:2015/1422, K:2019/11632 sayılı kararında belirtilen gerekçeler dikkate alınarak Mahkemelerince yapılan ara kararlar üzerine sunulan bilgi belgeler ile dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporu ve tüm bilgi belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinde, arama ruhsat süresi sonuna kadar, tespit edilen madenin rezerv bilgilerini de içeren 17. maddeye göre hazırlanmış arama faaliyet raporunun yanında birtakım belge ve projeler ile başvurulmasının öngörüldüğü, ilgili maddede belirtilen 17. maddenin incelenmesinden, genel arama dönemi süresi sonuna kadar maden arama projesinde belirtilen maden kaynağına ilişkin bilgiler ve bu dönemde yapılan arama faaliyetlerine ilişkin yatırım harcamalarını da gösteren genel arama faaliyet raporunun verilmesinin zorunlu olduğu, ayrıca aynı maddenin 5. fıkrasının son cümlesinde, diğer gruplardaki ruhsatlarda genel arama dönemi sonuna kadar rezerv bilgilerini de içeren arama faaliyet raporu ile birlikte işletme projesinin verilmesinin zorunlu olduğunun belirtildiği, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan ilgili yönetmeliğin 4. maddesinde yer verilen tanım itibarıyla genel arama faaliyet raporunun mahiyetinin çevresel etkiler açısından hasıl olan önemi ve söz konusu arama faaliyet raporunun bulunmamasının ruhsatın verilmesine yönelik dava konusu işlemde bariz ve açık bir aykırılık oluşturduğu anlaşıldığından, mevzuatta aranılan şartlar sağlanmadan verilen maden işletme ruhsatında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
3213 sayılı Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasında "I. Grup ve II. Grup (a) bendi madenler için doğrudan işletme ruhsatı verilir. II. Grup (b), III. Grup, IV. Grup ve VI. Grup madenler arama ruhsatı, V. Grup madenler arama sertifikası ile aranır. Müracaatların işletme talep harcı ile yapılması zorunludur. Müracaatlarda öncelik hakkı esastır.”" hükmüne yer verilmiştir.
Davalı idarenin temyiz istemi üzerine yapılan inceleme:
Dosyanın incelenmesinden, davacı köy tüzel kişiliğince davalı idare yanında davaya katılan Y.K.'ya köy sınırları içinde kalan alanda dava konusu edilen işletme ruhsatı verildiği, ruhsat sahibinin çalışması ile Valiliğe şikayet dilekçesi verildiği, Giresun İl Özel İdaresinin 08/07/2013 tarihli yazısının 10/07/2013 tarihinde köy muhtarlığına tebliğ olması ile ruhsattan haberdar oldukları belirtilerek Giresun ili, Dereli ilçesi, ... Köyü sınırları dahilinde davalı idare yanında davaya katılan Y. K. adına verilen 23/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 10 yıl süreli II-a grubu maden işletme ruhsatının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı yanında davaya katılan adına 69,7 hektarlık alan için 23/08/2011 tarihli on yıl geçerli II-a grubu maden işletme ruhsatı, 17/02/2012 tarihli ÇED gerekli değildir belgesi, 07/06/2012 tarihli iş yeri açma ve çalışma ruhsatı, 04/06/2012 tarihli olur ile de orman izni düzenlendiği, akabinde 9,05 hektarlık alan için davalı idarece katılan adına 10/07/2012 tarihli işletme izni verildiği görülmüştür.
Dosyanın Dairemizin bozma kararından önceki aşamasında yer alan bilirkişi raporunda, işletme ruhsatı aşamasından sonra Çevresel Etki Değerlendirilmesi aşamasında değerlendirilmesi gereken çevresel faktörler yönünden görüşlere yer verildiği, Mahkemesince II (a) grubu maden işletme ruhsatı verilmesi aşamasında mevzuatta yer alan düzenlemeler uyarınca, işlemin mevzuata uygun olarak tesis edilip edilmediği hususu tartışılmadan, sadece işletme ruhsatı verilmesinden sonraki süreç yönünden yargı denetimi yapıldığı gerekçesiyle eksik incelemeye dayalı Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Dairemizin bozma kararına üzerine Mahkemesince davalı idareden dava konusu işletme ruhsatının verildiği tarihte yürürlükte olan hali ile ruhsat sahibi tarafından Maden Kanunu uyarınca düzenlenen arama faaliyet raporu, işletme projesi, işletme ruhsat harcı ve teminatının yatırıldığını gösterir belge vb. belgelerin sunulması ile dava konusu edilen ruhsat için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından verilmiş bir izin olup olmadığı sorulmuştur.
Davalı idare tarafından sunulan ara kararına cevap üzerine temyize konu Mahkeme kararı ile katılanın Maden Kanunu'nun 17. maddesine göre hazırlanmış arama faaliyet raporu bulunmaması nedeniyle mevzuatta aranılan şartlar sağlanmadan verilen işletme ruhsatında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile işlemin iptaline karar verilmiştir.
Uyuşmazlığın çözümü davalı yanında davaya katılan adına düzenlenen 23/08/2011 tarihli II-a grubu maden için düzenlenen işletme ruhsatının verildiği tarihte, Maden Kanunu'nda arama faaliyet raporu verilmesi gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
Dava konusu ruhsat düzenlendiği tarihte Maden Kanunu'nun 16. maddesinde II-a grubu madenler için doğrudan işletme ruhsatı verileceği hükmü yer almaktadır. Dolayısıyla davalı yanında davaya katılan adına doğrudan işletme ruhsatı düzenlenmesinde bir sakınca bulunmamaktadır. Maden Kanunu'nda arama ruhsat dönemi olmayan II-a grubu ruhsat için arama faaliyet raporu verilmesi şartı aranmasının, dava konusu işletme ruhsatını bu yönden kusurlandırmayacağı açıktır.
Dosyaya sunulan bilgi belgelerden, Maden Kanunu uyarınca davalı yanında katılan adına işletme ruhsatı düzenlenmeden önce verilmesi gereken görünür rezerv bilgileri ile çevre ile uyum planını içeren işletme projesinin, ruhsat teminatının, talep harcının ödendiğine dair makbuzun, teminat mektubunun verildiği, davalı idarenin elemanlarınca mahallinde yapılan denetimde sahanın tetkik edilerek ruhsat düzenlenmesinde sakınca bulunmadığı, davalı idarece ilgili kurumlardan sorulan görüşler üzerine de sahanın madencilik faaliyetlerine kısıtlanan alanlar kapsamında olmadığı ve dava konusu taş ocağı işletilmesinde sakınca olmadığına yönelik görüşlerden dava konusu işletme ruhsatında hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından aksi yönde verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamıştır.
Öte yandan dava konusu edilen işlem, davalı idare yanında davaya katılan adına düzenlenmiş işletme ruhsatı olup, işletme ruhsatı ile madencilik faaliyetlerine başlanılması mümkün değildir. Maden Kanunu'nda yer alanın niteliği gereği alınması gereken izinler tamamlanmadan alanda işletme ruhsatı ile çalışma yapılamayacağı açıktır.
Davalı yanında katılan ruhsat sahibinin temyiz istemi üzerine yapılan inceleme:
Ruhsat sahibinin avukatı olan Av. ... 23/11/2022 tarihinde vekillikten çekilmiş olup bu husus taraflar ile ruhsat sahibine tebliğ edilmiştir.
Temyize konu Mahkeme karar tarihi itibarıyla ruhsat sahibini temsil eden bir avukat dosyada bulunmadığı, her ne kadar kararda Av.... adlı bir avukat yazılmışsa da, kararın tebliği bizzat ruhsat sahibi Y.K.'ya 25/03/2023 tarihinde yapılmıştır. Bu tarihten çok sonra 25/12/2023 ve 27/05/2024 tarihli dilekçelerle başka bir avukat aracılığıyla kararın bozulması talebinde bulunmuşsa da temyiz istemi süresinde olmadığından, temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararının bozulmasına, davalı yanında katılanın temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 28/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.