T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3422
Karar No : 2025/7648
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde öğrenci olan davacı tarafından, ''Yükseköğretim Kurumlarından Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Ana Dal, Yan Dal ile Kurumlar arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in Ek 2. Maddesine göre, yatay geçiş için başvuru ve kayıt esnasında teslim ettiği belgelerin Taras Shevenhenko National University of Kyiv tarafından düzenlenmediği ve bu üniversitenin öğrencisi olmadığının anlaşıldığından bahisle öğrencilik kaydının silinmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının 2018 yılından itibaren yurt dışına bir çok kez çıkış yaptığı ve uzun süreli olarak yurt dışında kaldığı, davacının söz konusu yabancı üniversite tarafından düzenlenen öğrenci kimlik belgesinin ve yine aynı üniversitenin yurdunda kaldığına ilişkin yurt sözleşmesinin bulunduğu, üniversiteye yaptığı ödemelere ilişkin dekontların ve Kiev'de yaşadığını ispata yarar ikametgah belgesinin olduğu, ayrıca yabancı üniversitede eğitim aldığını gösterir şekilde dersliklerde ve laboratuvarlarda hocaları ve diğer öğrencilerle çekilmiş bir çok fotoğrafının olduğu gibi derslere ve sınavlara girdiğine dair telefon yazışma içeriklerinin olduğu, davalı idarenin işlemin gerekçesi olarak belirttiği yazışmanın aksini gösterir yazışmalar da bulunduğundan taraflar arasında ihtilaflı olan (aksini gösterir belge sunulan) tek bir yazışmaya dayanılarak işlem tesis edildiği anlaşıldığından, davacının söz konusu yabancı üniversitede öğrenci olduğu ve eğitim gördüğü, aksinin ise somut delillerle ortaya konulamadığı anlaşılmakla, davacının yatay geçiş kaydının iptal edilerek öğrenci kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Yatay geçiş yaptıktan sonra davacı ile ilgili Kiev Taras Shevchenko Ulusal Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden öğrencinin getirmiş olduğu transkript teyidi ile kişinin ilgili üniversitedeki kayıt tarihini bildirmesi'nin istenildiği, ... tarih ve ... sayılı Kiev Taras Shevchenko Ulusal Üniversitesi'nden gelen cevabi yazıda ''T.C Vatandaşı pasaport numaralı ... adlı kişinin Kiev Taras Shevchenko Ulusal Üniversitesi'ne daha önceden kaydolmadığı ve gerek anabilim dalı dersleri gerekse hazırlık eğitimi almadığının, bu nedenle gönderilen belgelerin sahte oldukları şüphesiyle doğruluyamadıklarının" belirtildiği görülmekle davacının yatay geçiş tarihi itibariyle Kiev Taras Shevchenko Ulusal Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi olmadığı anlaşıldığından, ... Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi olan davacının, yatay geçiş işleminin geri alınmasına ve öğrencilik kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak istinafa konu karar kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Dışişleri Bakanlığı ve Kiev Konsolosluğu aracılığıyla Kiev Taras Shevchenko Ulusal Üniversitesi'nden Mahkeme aracılığıyla teyit alınmasını ve bu teyit doğrultusunda karar verilmesi gerektiği belirtilerek eksik inceleme sonucu verilen istinaf kararının bozulması istenilmiştir.
KARŞI TARAFLARIN SAVUNMALARI :
Davalı ... Başkanlığı'nın: Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 2.madde kapsamında yurt dışı yatay geçiş ile Üniversitenin Tıp Fakültesine kayıt işlemi gerçekleşen ve eğitime başlayan davacının başvuru ve kayıt esnasında sunduğu belgelerin Taras Shevchenko Kiev Ulusal Universitesi tarafından düzenlenmediği ve bu Üniversitenin öğrencisi olmadığı tespit edildiği, bu nedenle yatay geçiş işlemi iptal edilerek ilişiğinin kesildiği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.
Davalı ... Üniversitesinin Savunması : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, 2018-2019 eğitim öğretim döneminde Ukrayna'da bulunan Kiev Taras Shevenhenko Ulusal Üniversitesinin tıp fakültesi bölümüne lisans öğrencisi olarak 18/10/2018 tarihinde kayıt yaptırmıştır. Covid-19 küresel salgın nedeniyle Yükseköğretim Kurulunun yurt dışında öğrenim gören lisans öğrencilerinin yatay geçişlerinin kolaylaştırılması yönündeki düzenlemesi kapsamında 2020-2021 eğitim öğretim döneminde yatay geçiş ile ... Üniversitesi'ne geçiş yapmıştır.
Yatay geçişlerde olağan dışı hareketliliğin Yükseköğretim Kurulu tarafından gözlemlenmesi neticesinde usulsüz geçişlerin engellenmesi ve usulsüz geçiş yapanların saptanarak kayıtlarının silinmesi yönünde Yükseköğretim Kurulunun ... tarih ve E... sayılı yazıları ile aralarında davalı Üniversitenin de bulunduğu yükseköğretim kurumlarına bildirimde bulunulması üzerine, davalı Üniversite tarafından davacının yatay geçiş başvurusunda sunduğu belgelerin teyit edilemediğinden bahisle ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile yatay geçiş işleminin iptaline ve fakülte kaydının silinmesine karar verilmiştir.
Bunun üzerine, davacı tarafından kaydının silinmesine dair işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
24/04/2010 tarih ve 27561 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 'Özel durumlarda yatay geçiş' başlıklı Ek 2. maddesinde; "Şiddet olayları ve insani kriz nedeniyle eğitim öğretimin sürdürülemez olduğu Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilen ülkelerde öğrenim gören öğrenciler Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş başvurusu yapabilirler. Bu konuya ilişkin usul ve esaslar Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.' hükümlerine yer verilmiştir.
Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 27/05/2020 tarih ve 2020.32 sayılı kararında; ''Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından küresel Covid-19 salgını dolayısıyla yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapacak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrenciler için 2547 sayılı Kanun'un 44'üncü maddesi ile Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelikin Ek Madde 2'si uyarınca, 2020-2021 eğitim ve öğretim yılı güz dönemindeki yatay geçiş işlemlerine mahsus olmak üzere, aşağıdaki düzenlemenin yapılmasına karar verildi.
2020-2021 eğitim ve öğretim döneminden önce Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeyinde eğitime başlayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrencilerin ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş işlemlerinde, dünyada yaşanan COVID-19 salgını dikkate alınarak, sadece 2020-2021 eğitim ve öğretim yılı güz dönemindeki yatay geçiş işlemlerine mahsus olmak üzere;
1) Başarı sırası şartı bulunan Tıp, Diş Hekimliği, Eczacılık, Hukuk, Öğretmenlik, Mühendislik ve Mimarlık programları hariç olmak üzere yükseköğretim kurumlarının yurt dışı yatay geçiş kontenjanlarının yurt içi yatay geçiş kontenjanı kadar olabilmesine,
2) Başarı sırası şartı bulunan Tıp, Diş Hekimliği, Eczacılık, Hukuk, Öğretmenlik, Mühendislik ve Mimarlık programlarında ise yurt dışı yatay geçiş kontenjanlarında yurt içi yatay geçiş kontenjanının %50’sinin geçilmemesine; ancak Yükseköğretim Kurulunca belirlenmiş olan sıralama kuruluşları (Academic Ranking of World University, QS World University Rankings, Times Higher Education World University Rankings) tarafından yapılan dünya üniversite sıralamalarının herhangi birinde ilk 1000’de yer alan üniversitelerin programlarından yatay geçiş yapacak öğrenciler için ayrıca bu kontenjanın yurt içi yatay geçiş kontenjanı üst sınırına kadar kullanılabilmesine,
3) Öğrencilerin yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt olduğu yılda ÖSYS/YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yayımlanan yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçiş işlemlerine ilişkin duyurudaki asgari ÖSYS/YKS Puanına veya muadil belgelere sahip olmasına; ancak yukarıdaki 2’inci maddede nitelenen üniversitelerde kayıtlı olan öğrenciler için bu şartın aranmamasına, ancak yurt dışı kontenjanından daha fazla başvuru olma durumunda öğrencilerin yurtdışındaki üniversitesine kabulde kullanılan belgesinin veya ÖSYS, YKS veya muadil belgelerin sıralama ölçütü olarak kullanabilmesine,
4) Anılan yönetmeliğin “Önlisans ve lisans diploma programlarının hazırlık sınıfına; önlisans diploma programlarının ilk yarıyılı ile son yarıyılına, lisans diploma programlarının ilk iki yarıyılı ile son iki yarıyılına yatay geçiş yapılamaz.” biçimindeki 6’ıncı maddesi hükmünce yatay geçiş başvuruları kısıtlanmış olan öğrencilerin de, programa kayıt yaptırmadan sadece dil eğitimine devam edenler hariç olmak üzere, bu dönemde yatay geçiş başvurusu yapabilmelerine,
5) Anılan yönetmeliğin 11’inci maddesi ikinci fıkrasında yer alan “Kurumlar arası yatay geçiş için öğrencinin, kayıtlı olduğu programda bitirmiş olduğu dönemlere ait genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 60 olması şarttır.” koşulunun hazırlık sınıfından birinci sınıfa başvuru yapacak öğrenciler için aranmamasına,
6) 2019-2020 eğitim öğretim yılında öğrenim görmekte olduğu sınıf özelinde 100 üzerinden 60 not ortalamasını sağlayamayan öğrencilerin de başvuru yapabilmesine, yatay geçişinin kabul edilmesi halinde intibakının programın yeterli görülen ilgili sınıfına veya bir alt sınıfına olmak üzere başarılı olduğu dersler üzerinden yapılmasına,
7) Öğrencilerin yurt dışından yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesinde anılan yönetmeliğin 14’üncü maddesinin 6’ıncı fıkrasının “Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçişte, yurt dışındaki aynı yükseköğretim kurumundan bir programın her bir sınıfına geçiş yapabilecek öğrenci sayısı o programın ilgili sınıfının yurt dışı kontenjanının yüzde 15’ini geçemez. Yüzde 15’in hesaplanmasında 1’in altındaki sayılar 1’e tamamlanır. Virgülden sonraki kısım 5’ten küçükse alttaki tam sayıya, 5 ve yukarısında ise bir üst tam sayıya tamamlanır.” biçimindeki hükmünün bu dönemde de uygulanmaya devam edilmesine,
8) Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan yurt dışı yükseköğretim kurumlarındaki herhangi bir programa kayıtlı olan öğrenciler ile yükseköğretim kurumunun bir programına kayıt yaptırmaksızın ilgili programın dil hazırlık sınıfına devam edenlerin yukarıda yer alan kontenjan kısıtlamalarına tabi olmaksızın, 3’üncü maddedeki ÖSYS/YKS puanına veya muadil belgelere sahip olmaları koşuluyla, yükseköğretim kurumlarımızın herhangi bir açık öğretim programına yatay geçiş başvurusu yapabilmelerine,
9) Yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin yatay geçiş taleplerinin ilgili enstitüler tarafından değerlendirilmesine,
10) Öğrencilerin yatay geçiş başvurularını, ilgili yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş başvuru döneminde yapmalarına" düzenlemesine yer verilmiştir.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın 19/03/2021 tarih ve 21271 sayılı yazısında; Yükseköğretim Denetleme Kurulu tarafından yapılan incelemeler neticesinde Covid-19 küresel salgını süresince öğrencilerin mağduriyetini önleyici alınan kararların suistimal edildiği, usulsüz yatay geçişlerin yapılmış olduğu ve bunların özellikle Ukrayna’da bulunan bazı yükseköğretim kurumları üzerinden yapıldığının tespit edildiği, kayıt ve yurt dışından yatay geçiş için Yükseköğretim Kurumları Sınavında (YKS) başarı sıralaması şartı aranan tıp, eczacılık, hukuk gibi programlara yurt dışından yatay geçiş yapacak kişilerde dünya üniversite sıralamalarında ilk 1000 içinde yer alan yükseköğretim kurumlarında okuyanlar için bu başarı sırası aranmadığı söz konusu sıralamalarda ilk 1000’de yer alan Ukrayna’daki bazı yükseköğretim kurumlarının, yatay geçişte başarı sıralaması şartından muaf olabilmek için tercih edildiği, bazı öğrencilerin bu yükseköğretim kurumlarına usulsüz kayıt yaptırmış olduğu, kimilerinin kayıt işlemleri sonrası ilgili ülkede bir gün bile bulunmaksızın yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yaptığının anlaşıldığı, tüm bu hususlarla ilgili olarak öğrenci yatay geçişlerinde mevzuata uygun hareket edilmesi ve ivedilikle gerekli belgelerin tamamlatılması; belgeleri uygun olmaksızın veya eksik belgeleri tamamlatılmaksızın usulsüz yatay geçiş yapmış veya yurt dışından öğrenci kabul kontenjanı çerçevesinde usulsüz alınmış öğrenciler ile ilgili olarak mevzuat hükümleri gereğince kayıt işlemlerinin iptal edilmesi, gerektiği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalı Üniversite tarafından yatay geçiş yolu ile kaydı yapılan davacı ile ilgili Kiev Taras Shevchenko Ulusal Üniversitesinden, davacının sunmuş olduğu transkript ve öğrenci belgelerinin teyidi ile kişinin ilgili üniversitedeki kayıt tarihinin bildirmesinin istenildiği, ... tarih ve ... sayılı Kiev Taras Shevchenko Ulusal Üniversitesi'nden gelen cevabi yazıda ''T.C Vatandaşı pasaport numaralı ... adlı kişinin Kiev Taras Shevchenko Ulusal Üniversitesine daha önceden kaydolmadığı ve gerek anabilim dalı dersleri gerekse hazırlık eğitimi almadığının, bu nedenle gönderilen belgelerin sahte oldukları şüphesiyle doğruluyamadıklarının" belirtilmesi üzerine davacının yatay geçiş tarihi itibariyle Kiev Taras Shevchenko Ulusal Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi olmadığı gerekçesiyle yatay geçiş kaydının iptal edilerek ilişiğinin kesildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık, Covid-19 döneminde Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan kararlar doğrultusunda davalı Üniversiteye yatay geçiş yoluyla kaydı yapılan davacının, kayıt yaptırdığı tarihte Ukrayna'da bulunan Kiev Taras Shevchenko Ulusal Üniversitesi tıp fakültesinde örgün eğitim yoluyla eğitim aldığı aktif bir öğrenciliğinin bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davacı tarafından, 2018 yılından itibaren yurt dışına bir çok kez çıkış yaptığı ve uzun süreli olarak yurt dışında kaldığı, söz konusu yabancı üniversite tarafından düzenlenen öğrenci kimlik belgesinin ve yine aynı üniversitenin yurdunda kaldığına ilişkin yurt sözleşmesinin bulunduğu, yabancı üniversitede eğitim aldığını gösterir şekilde dersliklerde ve laboratuvarlarda hocaları ve diğer öğrencilerle çekilmiş bir çok fotoğrafının olduğu gibi derslere ve sınavlara girdiğine dair telefon yazışma içeriklerinin bulunduğu, dolayısıyla davalı idarenin işlemin gerekçesinin hatalı olduğu, Mahkemece Dışişleri Bakanlığı ve Kiev Konsolosluğu aracılığıyla yazışma yapılması durumunda Ukrayna'da yatay geçiş yaptığı tarihte aktif bir öğrenciliğinin bulunduğunun ortaya çıkacağı ileri sürülmüştür.
Davacı hakkında sahte belge ile yatay geçiş yaptığı iddiasıyla Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında Dışişleri Bakanlığı ile yapılan yazışmalar sonucunda, Ukrayna Eğitim ve Bilim Bakanlığı aracılığıyla Kiev Ulusal Taras Shevchenko Üniversitesi'nin ... tarih ve ... sayılı yazsısında, davacının örgün eğitim veren tıp bölümüne 18/10/2018 tarihinde kayıt yaptırdığı, davacının eğitimi hakkında bilgi talebi üzerine düzenlenen ... tarih ve ... sayılı belgede teknik hata yer aldığı, teknik hataya yer veren görevlilerin yetersizliklerinden dolayı Üniversitedeki görevlerinden alındığının belirtildiği görülmektedir. Dairemiz tarafından 17/04/2025 tarihinde yapılan Ara Karar ile davacının Ukraynada'ki eğitimi hakkında Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla bilgi talebinde bulunulmuş ve Kiev Ulusal Taras Shevchenko Üniversitesi tarafından gönderilen ... tarih ve ... sayılı yazıda ... Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilen ... tarih ve ... sayılı belgenin teyit edildiği belirtilmiştir.
Diğer taraftan, davacı tarafından dosyaya sunulan yurt dışı giriş ve çıkış belgesinin incelenmesinden, Ukrayna'da eğitim gördüğü dönemler ile Ukrayna'da bulunduğu sürelerin birbiriyle uyumlu olduğu ve örgün eğitim aldığını destekler mahiyette bulunduğu görülmektedir.
Bu durumda, davacının davalı Üniversiteye yatay geçiş yaptığı tarihte Ukrayna'da bulunan Kiev Ulusal Taras Shevchenko Üniversitesi'nin tıp fakültesinde aktif öğrenciliği bulunduğunun Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla yapılan yazışmalardan açıkça anlaşıldığı, davacının öğrencileri olmadığına yönelik yazının teknik hata sebebiyle verildiği görüldüğünden, teyidinin olumsuz olduğu gerekçesiyle yatay geçiş işleminin iptal edilerek kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 15/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.