T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3462
Karar No : 2025/6225
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının maliki olduğu ... plakalı aracın, ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığında kullanıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı araç trafikten men tutanağı ile 6.700,00-TL tutarında idari para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ... sayılı idari para cezası işleminin iptali ile ödenen tutarın ödeme tarihi itibarıyla yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu işlemin dayanağı olan 09/12/2021 tarihli denetim tutanağında, araçta yolcu olarak bulunan ... isimli yolcu ile davacı sürücünün sözlü mülakatında "araca Balıkyolundan binildiği, ... Avm önüne gidildiği, yolculuk ücreti olarak 20-TL ödeneceği" yönünde beyanların yer aldığı, görevli polis memurları tarafından düzenlenen tutanakta davacı ve yolcu tarafından ise imzadan imtina edildiği yönünde şerh konulduğu, ayrıca davalı idarece davaya konu aracın yapılan sorgulamasında bu taşımacılık için gerekli izninin olmadığı, K1 ve N1 belgelerinin olduğunun tespit edildiği, kaldı ki dosya kapsamında da dava konusu araç için düzenlenen geçerli bir yetki belgesinin bulunmadığının görüldüğü, denetim esnasındaki tespitlere itibar edilebileceği sonucuna ulaşıldığı, dava konusu araç ile şehir içindeki bir noktadan belirli mesafe uzaklıktaki başka bir varış hedefine, yolcu ve sürücü arasında varılan anlaşma neticesinde, bir defaya mahsus ve ücret karşılığı yapılan yolcu taşımacılığının, ticari yolcu taşımacılığı niteliğinde olduğunun tutanakla sabit olduğu, trafikten men edilen aracın ilgili mevzuat hükmü uyarınca ilgili belediyeden alınan yolcu taşımacılığı için geçerli bir izninin de bulunmadığı ve gerçekleştirilen faaliyetin 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi kapsamına girdiği anlaşıldığından, tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin f) bendinde, her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını belirlemek dahil trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütme konusunda Büyükşehir Belediyelerine yetki ve sorumluluk verildiği, diğer taraftan İstanbul Büyükşehir Belediyesi UKOME kararlarıyla N1 Sınıfı (Kamyonet) Yük Taşımacılığı Yetki Belgesi ile ticari amaçlı yük taşımacılığı yapılmasına olanak tanındığı, dosyanın incelenmesinden, ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın ... plakalı araçla ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin işlemlerin tesis edildiği, dayanak tutanak ile, yük taşımacılığı yerine yolcu taşıması yapıldığı husunun doğrulandığı, ancak denetim tarihinde tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen söz konusu araca ait N1 Sınıfı (Kamyonet) Yük Taşımacılığı Yetki Belgesi mevcut olduğunun anlaşıldığı, Kanun'un Ek 2/3-b maddesi kapsamında alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşmaktan dolayı 30 gün süreyle trafikten men edilmesi gerekir iken, Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine yönelik dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka ve dayanılan düzenlemelere uyarlık görülmediği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, usul ve hukuka aykırı olduğundan bahisle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının maliki olduğu ... plakalı aracın, ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığında kullanıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı araç trafikten men tutanağı ile 6.700,00-TL tutarında idari para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ... sayılı idari para cezası işleminin iptali ile ödenen tutarın ödeme tarihi itibarıyla yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Olayda, davalı idare ekiplerince düzenlenen 01/12/2021 tarihli tutanakta, dava konusu ... plakalı kamyonet vasıflı yük taşıma amaçlı kullanımındaki aracın durdurulduğu, araçta yolcu konumunda olan ... ... isimli kişinin "araca Balıkyolundan bindiğini, ... Avm önüne gittiğini, yolculuk ücreti olarak 20-TL ödeyeceğini, herhangi bir yükü olmadığını, aracı taksi olarak kullandığını" beyan ettiği, aracın sürücüsü olan davacı ...'ın da aynı beyanda bulunduğu, yapılan kontrollerde aracın K1 ve N1 belgesi olduğunun anlaşıldığı, söz konusu belgelerle yük taşımacılığı yapılacağı, yolcu taşımacılığı yapılamayacağının kayıt altına alındığı tutanağın idare elemanlarınca imzalandığı anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu araca ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünce düzenlenmiş N1 sınıfı (kamyonet) yük taşımacılığı yetki belgesi ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca düzenlenmiş yurt içinde ticari eşya taşımacılığı yapmak üzere verilen K1 türü taşıt belgesinin olduğu görülmüş olup, öte yandan araçta bulunan yabancı uyruklu yolcunun ticari amaçla ücret karşılığı şeklinde taşınmasına karşın ilgili belediyeden alınan yolcu taşımacılığına esas çalışma izin/ruhsatı bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, ilgili belediyeden alınan yolcu taşımacılığı için geçerli bir izninin bulunmadığı sabit olup, gerçekleştirilen faaliyetin 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi kapsamına girdiği anlaşıldığından, tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 26/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aynen onanmasına karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle karara katılmıyorum.