T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4208
Karar No : 2025/6275
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVALI) ... Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER)1- ... Aile Birliği
VEKİLİ : Av. ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...
KATILMA YOLUYLA
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN : (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Lisesi Aile Birliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:..., T.No:... sayılı temyiz isteminin reddine dair kararın ve ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir ili, ... ilçesinde otopark işletmeciliği yapan davacı tarafından, İzmir ili, Konak ilçesi'nde bulunan ... Lisesi, ... Lisesi, ... Lisesi, ... Okulu, ... İlkokulu'nun bahçelerinin otopark olarak işletilmesine ve kiralanmasına izin verilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, okul aile birliklerince okulların bünyesinde bulunan açık alan, kantin, salon ve benzeri yerlerin işletilebileceği açık olmakla birlikte, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanlarındaki projeler için düzenleme ve onaylar Milli Eğitim Bakanlığına ait olmak üzere bu kuruluşlara ait veya tahsisli taşınmazların bahçelerinde tamamen tabii veya tesviye edilmiş zemin altında kalan kısımlarının otopark olarak kullanılabileceğinin düzenlendiği, bu haliyle Kanunda geçen açık alanların okul aile birliğince işletilmesinden okul bahçelerinin otopark olarak işletilmesi dışında başka bir amaçla işletilebileceği şeklinde yorumlanması gerektiği, dolayısıyla okul bahçelerinin otopark olarak kullanılamayacağı sonucuna ulaşıldığı, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca davacı tarafından başvuru dilekçesinde belirtildiği üzere davalı idarece bahse konu okulların bahçelerinin otopark olarak kullanılmasına yönelik kira sözleşmeleri olup olmadığı, verilmiş işletme oluru/izni bulunup bulunmadığının tespit edilerek, varsa kira sözleşmelerinin ve faaliyet izinlerinin iptal edilmesine dair işlem tesis edilmesi gerekirken bunun yapılmayıp salt başvuru dilekçesinin ilgili okullara gönderilmek suretiyle söz konusu okul bahçelerinin otopark olarak işletilmesine ve kiralanmasına izin verilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
Bu kararın davalı yanında müdahiller ... ve ... Aile Birliği tarafından temyiz edilmesi üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:..., T.No:... sayılı kararı ile asıl taraf olmaksızın müdahillerin kanun yollarına başvuramayacağı gerekçesiyle müdahillerin temyiz istemlerinin incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı ... Kaymakamlığı tarafından; temyize konu esasa ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının taraflarına usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği, vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligatın vekile yapılacağının açık olduğu, istinaf isteminin reddine dair kararın hukuka aykırı olduğu, usule ilişkin olarak davanın süresinde açılmadığı, diğer yandan davacının, bakılan davayı açmakta güncel, meşru ve kişisel bir menfaatinin bulunmadığı, davanın ehliyet yönünden de reddi gerektiği, dava konusu işlemin yürütülebilir icrai nitelikte de olmadığı, esasa ilişkin olarak ise, Milli Eğitim Bakanlığınca okul aile birliklerince okul bahçelerinin eğitim öğretimi aksatmamak şartıyla otopark olarak işletilmesinin uygun bulunduğu, otopark hizmetinin öğrencilerin eğitim-öğretim faaliyetlerini engellemeden gerçekleştirildiği, okulun açık olmadığı zamanlarda işletildiği ileri sürülmektedir.
Davalı yanında müdahil ... Anadolu Lisesi Aile Birliği tarafından; katılma yoluyla temyiz başvurularının kabulü gerektiği, istinaf isteminin reddine dair kararın hukuka aykırı olduğu, usule ilişkin olarak, Bölge İdare Mahkemesi kararı ile hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararının eksik inceleme yapılarak verildiği, dava konusu işlemin kesin ve yürütülebilir bir işlem olmadığı, diğer yandan, davacının güncel ve meşru menfaatinin ihlal edilmediği, bu nedenle, davanın ehliyet yönünden de reddi gerektiği, esas yönünden ise, okul aile birliklerinin eğitim ve öğretim faaliyetlerine katkı sağlamak ve destek olabilmek için okul bahçelerini otopark olarak işletebileceğine ya da kiraya verebileceğine ilişkin yasal düzenleme bulunduğu, otoparkın öğrencilerin eğitim-öğretim faaliyetlerini engellemeden okul saatleri dışında çalıştırıldığı ileri sürülmektedir.
Davalı yanında müdahil ... Aile Birliği tarafından; temyiz isteminin incelenmeksizin reddine ilişkin karara ilişkin olarak, kararda yer alan azlık oyunun dikkate alınması gerektiği, maddi taraf teorisi kapsamında davaya konu idari işlemle hukuksal kazanım elde ettiği somut olarak ortaya konan üçüncü kişilerin davada menfaat beraberliği olan taraf yanında yer almasının zorunlu ve gerekli olduğu, istinaf isteminin reddine ilişkin kararın, usulüne ilişkin olarak, dava konusu işlemin kesin ve yürütülebilir bir işlem olmadığı, diğer yandan, davacının güncel ve meşru menfaatinin ihlal edilmediği, bu nedenle, davanın ehliyet yönünden de reddi gerektiği, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olmadığı, davanın süresinde açılmadığı, esas yönünden ise, okul aile birliklerinin eğitim ve öğretim faaliyetlerine katkı sağlamak ve destek olabilmek için okul bahçelerini otopark olarak işletebileceğine ya da kiraya verebileceğine ilişkin yasal düzenleme bulunduğu ve gerekli tüm yasal izinlerin alındığı ileri sürülmektedir.
Davalı yanında müdahil ... tarafından; temyiz isteminin incelenmeksizin reddine ilişkin karara ilişkin olarak, davanın özel hukuk kira sözleşmesi ile elde edilmiş hak ve menfaatlerle doğrudan ilgisi bulunduğu, bu nedenle davalı idare yanında davaya katılmasının gerekli ve zorunlu bir usul hukuku kuralından kaynaklandığı, davalı yanında davaya katılmanın asli müdahale olarak değerlendirilebileceği, müdahile tanınan hukuki olanakların mahkemeye erişim ve adil yargılanma hakları kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, istinaf isteminin reddine ilişkin kararın; usulüne ilişkin olarak, dava konusu işlemin kesin ve yürütülebilir bir işlem olmadığı, diğer yandan, davacının güncel ve meşru menfaatinin ihlal edilmediği, bu nedenle, davanın ehliyet yönünden de reddi gerektiği, esası yönünden ise, ... İlkokulu bahçesinde bulunan söz konusu otoparkın okul aile birliğinden kiralanmak suretiyle 2002 yılından itibaren işletildiği, okul aile birliklerinin eğitim ve öğretim faaliyetlerine katkı sağlamak ve destek olabilmek için okul bahçelerini otopark olarak işletebileceğine ya da kiraya verebileceğine ilişkin yasal düzenleme bulunduğu, bu hususta lehe emsal Danıştay kararları da bulunduğu, idare mahkemesi kararında uyuşmalık konusu otoparkların ruhsata bağlanma imkanı bulunmadığı yolundaki tespitinin hatalı olduğu, yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmadan, otoparkın yasa ve yönetmeliğe uygun olup olmadığı saptanmadan karar verildiği, keza, daha önce, müdahil tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı alması gerektiğine ilişkin tesis edilen işleme karşı açılan davada her ne kadar davanın reddine karar verilmiş ise de, söz konusu davanın henüz Danıştay nezdinde derdest olduğu, otoparkın öğrencilerin eğitim-öğretim faaliyetlerini engellemeden okul saatleri dışında çalıştırıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun E:2021/4, K:2023/1 sayılı kararı uyarınca, yanında katıldığı tarafın kanun yollarına başvurmaması halinde müdahilin, tarafın işlem ve açıklamalarına açıkça aykırı olmamak şartıyla tek başına kanun yollarına başvurabileceği ve ilgili yargı merciince başvuru dilekçesinin bilgisine sunulmak üzere yanında katıldığı tarafa tebliğ edilmesi gerektiği yönünde içtihadın birleştirilmesi hakkında kararı dikkate alınarak, davalı yanında müdahillere ait temyiz dilekçelerinin, davalıya 05/08/2023 tarihinde tebliğ edildiği ve davalı tarafından, müdahillerin temyiz taleplerine yönelik olarak herhangi bir beyanda bulunulmadığı görüldüğünden, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:..., T.No:... sayılı temyiz istemlerinin incelenmeksizin reddine dair karar kaldırılarak gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davanın; İzmir ili Konak ilçesinde otopark işletmeciliği yapan davacı tarafından, İzmir ili, Konak ilçesi'nde bulunan ... Lisesi, ... Lisesi, ... Lisesi, ... Okulu, ... İlkokulu'nun bahçelerinin otopark olarak işletilmemesi varsa bu yöndeki olurların iptali ile kira sözleşmelerinin feshedilerek faaliyetin sonlandırılmasına yönelik 18/10/2020 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunulduğu, davalı idarece başvuru dilekçesinin ilgili okullara gönderilmesine yönelik 10/11/2020 tarihli işlem tesis edilmesi üzerine davacı tarafından, söz konusu okul bahçelerinin otopark olarak işletilmesine ve kiralanmasına izin verilmesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Temyiz dilekçesi' başlıklı 48. maddesinin 3. fıkrasında; temyiz dilekçelerinin karşı tarafa tebliğ edileceği, karşı tarafın tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde cevap verebileceği, cevap verenin, kararı süresinde temyiz etmemiş olsa bile düzenleyeceği dilekçesinde, temyiz isteminde bulunabileceği, bu takdirde bu dilekçelerin temyiz dilekçesi yerine geçeceği; 6. fıkrasında; temyiz isteminin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar olması halinde de kararı veren merci tarafından temyiz isteminin reddine karar verileceği, 7. fıkrasında ise; temyizin kanuni süre içinde yapılmadığı hususunun dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca saptanması hallerinde de 6. fıkrada sözü edilen kararların Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca kesin olarak verileceği hükme bağlanmıştır.
7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Elektronik tebligat" başlıklı 7/a maddesinde; "...İdareleri, kamu iktisadi teşebbüslerini veya sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıkları; adli ve idari yargı mercileri, icra müdürlükleri veya hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili olan kişilerin bağlı bulunduğu birime tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur. Anılan Kanun uyarınca çıkarılan Elektronik Tebligat Yönetmeliği'nin "Elektronik tebligatın hazırlanması ve muhataba ulaştırılması" başlıklı 9. maddesinde:"...(5) Elektronik yolla tebligat, idareleri, kamu iktisadi teşebbüslerini veya sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıkları; adli ve idari yargı mercileri, icra müdürlükleri veya hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili olan kişilerin bağlı bulunduğu birime yapılır. Temsile yetkili olan kişilerin ayrı bir elektronik tebligat adresinin bulunması bu kuralın uygulanmasına engel olmaz." düzenlemesi yer almaktadır.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 16. maddesinde; "Aynı alan içinde birden fazla örgün ve/veya yaygın eğitim kurumunun bir arada bulunması halinde eğitim kampüsü kurulabilir ve bunların ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere eğitim kampüsü yönetimi oluşturulabilir. Eğitim kampüsü bünyesindeki ortak açık alan, kantin, salon ve benzeri yerlerin işlettirilmesi veya işletilmesi kampüs yönetimince yerine getirilir. Bu şekilde elde edilen gelirler, kampüsün ortak giderlerinde kullanılır. Eğitim kampüslerinin kuruluşu, yönetiminin oluşumu, gelirlerinin harcanması ve denetlenmesi ile bu fıkrada belirtilen diğer hususlar Maliye Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığınca müştereken hazırlanan yönetmelikle düzenlenir.
Eğitim kurumlarının amaçlarının gerçekleştirilmesine katkıda bulunmak için okul ile aile arasında işbirliği sağlanır. Bu amaçla okullarda okul-aile birlikleri kurulur. Okul-aile birlikleri, okulların eğitim ve öğretim hizmetlerine etkinlik ve verimlilik kazandırmak, okulların ve maddi imkânlardan yoksun öğrencilerin zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak üzere; aynî ve nakdî bağışları kabul edebilir, maddi katkı sağlamak amacıyla sosyal ve kültürel etkinlikler ve kampanyalar düzenleyebilir, okulların bünyesinde bulunan açık alan, kantin, salon ve benzeri yerleri işlettirebilir veya işletebilirler. Öğrenci velileri hiçbir surette bağış yapmaya zorlanamaz. Okul-aile birliklerinin kuruluş ve işleyişi, birlik organlarının oluşturulması ve seçim şekilleri, sosyal ve kültürel etkinliklerden sağlanan maddi katkılar, bağışların kabulü, harcanması ve denetlenmesi ile açık alan, kantin, salon ve benzeri yerlerin işlettirilmesi veya işletilmesinden sağlanan gelirlerin dağıtım yerleri ve oranları, harcanması ve denetlenmesine dair usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığınca müştereken hazırlanan yönetmelikle düzenlenir.
Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde, gerekli görülen hallerde il milli eğitim müdürlükleri; il sınırları içerisinde bulunan bir veya birden fazla eğitim kampüsü yönetiminin veya okul-aile birliğinin işlettirebileceği veya işletebileceği yerlere ilişkin ihaleleri bunlar adına yapmaya yetkilidir.
Eğitim kampüsleri ve okul-aile birliklerinin gelirleri, genel bütçe gelirleri ile ilişkilendirilmeksizin eğitim kampüsü yönetimi ve okul-aile birliği adına bankalarda açılan özel hesaplarda tutulur.
Eğitim kampüsü yönetimleri ve okul-aile birlikleri, bu madde kapsamında yapacakları işlemler ve düzenlenen kâğıtlar yönünden damga vergisi ve harçlardan muaf; bunlara ve bunlar tarafından yapılan bağış ve yardımlar ise veraset ve intikal vergisinden müstesnadır.
" hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 09/02/2012 tarih ve 28199 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Aile Birliği Yönetmeliğinin "Birliğin görev ve yetkileri" başlıklı 6. maddesinde;
"(1) Birliğin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Öğrencilerin, Türk millî eğitiminin genel ve özel amaçları ile temel ilkeleri ve millî manevi değerler doğrultusunda yetiştirilmeleri için okul yönetimi, öğretmenler, veliler ve ailelerle iş birliği yapmak.
b) Okulun amaç ve hedeflerinin gerçekleştirilmesine, eğitimde kalite ve başarı için okulun stratejik plan çalışmalarına ve uygulamasına destek olmak, eğitimde fırsat eşitliğine imkân vermek ve öğretmenler kurulunca alınan kararların uygulanmasını desteklemek amacıyla velilerle iş birliği yapmak.
c) Öğrencilerin başarısını artırmak amacıyla okul yönetimince planlanan kurs, sınav, seminer, müzik, tiyatro, spor, sanat, gezi, kermes ve benzeri eğitim faaliyetlerinin düzenlenmesine katkı sağlamak.
ç) Okul yönetimiyle iş birliği yaparak eğitim ve öğretim faaliyetleri dışındaki zamanlarda okulun derslik, spor salonu, kütüphane, laboratuvar ve atölyeleri gibi eğitim ortamlarının değerlendirilmesine katkı sağlamak.
d) Okulun ihtiyaçlarını karşılamak için mal ve hizmet satın almak, bu hizmetlere ilişkin sosyal güvenlik primi, vergi ve benzeri ödemelerin yapılmasını sağlamak.
e) Millî bayramlar, belirli gün ve haftalar ile kültürel yarışmaların düzenlenmesi giderlerine katkıda bulunmak.
f) Okula yapılan ayni ve nakdî bağışları kabul ederek kayıtlarını tutmak, sosyal, kültürel etkinlikler ve kampanyalar düzenlemek, şartlı bağışları amacına uygun olarak kullanmak.
g) Kantin ve benzeri yerleri işlettirmek veya işletmek.
ğ) Okul yönetimi ile iş birliği yaparak, imkânları yeterli olmayan öğrencilere maddi ve manevi destek sağlamak, aynı amaçla kardeş okullara da katkıda bulunmak.
h) 28/8/2007 tarihli ve 26627 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Okul Servis Araçları Hizmet Yönetmeliği’nde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmek.
ı) Eğitim ve öğretimle ilgili kurumlar ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği yapmak.
i) Eğitim ve öğretimi geliştirmek amacıyla oluşturulan çalışma komisyonlarına katkı sağlamak.
j) Ulusal ve uluslararası projelere katılmak ve proje amaçlarının gerçekleşmesine katkıda bulunmak.
k) Eğitim ve öğretimle ilgili diğer etkinliklere destek olmak." kuralı yer almaktadır.
Dava konusu işlem tarihindeki haliyle anılan Yönetmeliğin "Mevcut Sözleşme" başlıklı dava konusu Geçici 1. maddesinde, "Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce salon, açık alan ve otopark olarak kiraya verilen yerlerin sözleşmeleri, sözleşme bitim tarihinden sonra yenilenmez." hükmüne, "Kiralama" başlıklı Geçici 2. maddesinde ise, "Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce sözleşmesi sona eren veya devam eden ve sözleşme bitim tarihi itibarıyla sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiren kantin, yemekhane, kafeterya ve benzeri yerleri işleten kiracıların talep etmeleri halinde mevcut kiracılara bu yerler pazarlık usulü ile kiralanır." düzenlemesi bulunmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
a) Davalı idarenin ve Davalı İdare Yanında Müdahillerden ... Anadolu Lisesi Aile Birliğinin temyiz istemleri yönünden:
Dosyanın incelenmesinden, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda yer verilen 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği hükümleri uyarınca usulüne uygun şekilde davalı Konak Kaymakamlığının UETS adresine 20/02/2023 tarihinde tebliğ edilmesine karşın, 30 günlük temyiz süresi geçirildikten sonra 26/08/2023 tarihinde kayda giren dilekçe ile temyiz isteminde bulunulduğu anlaşıldığından, davalı idarenin temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle esastan incelenmesine olanak bulunmamaktadır.
Davalı idare yanında müdahillerden ... Anadolu Lisesi Aile Birliğinin katılma yoluyla temyiz istemi incelendiğinde ise; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının vekilleri Av. ...'ın UETS adresine 20/02/2023 tarihinde tebliğ edilmesine karşın 30 günlük temyiz süresi içerisinde temyiz edilmediği, dosyanın Danıştay'a gönderilmesinden sonra diğer davalı yanında müdahillerin temyiz dilekçelerinin 05/08/2023 tarihinde taraflarına tebliğ edilmesi ile 11/08/2023 tarihinde kayda giren dilekçe katılma yoluyla temyiz başvurusunda bulunulduğu, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 48/3. maddesinde katılma yoluyla temyiz başvurusunun, kararı süresinde temyiz etmemiş olan tarafın karşı tarafın temyiz dilekçesinin tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde vereceği cevap dilekçesinde temyiz isteminde bulunabileceği şeklinde düzenlendiği anlaşıldığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, davalı idare yanında müdahillerden ... Anadolu Lisesi Aile Birliğinin karşı tarafı olan davacı tarafından temyiz edilmediği gibi, 20/02/2023 tarihinde tebliğ edilen mezkur karara karşı 11/08/2023 tarihinde kayda giren dilekçe ile bulunulan temyiz isteminin de süre aşımı nedeniyle esastan incelenmesine olanak bulunmamaktadır.
b) Davalı yanında müdahiller ... Aile Birliği'nin ve ...'ın temyiz istemleri yönünden:
Dava dosyasının incelenmesinden uyuşmazlığın, İzmir ili, Konak ilçesi'nde bulunan ... Lisesi, ... Lisesi, ... Lisesi, ... Okulu, ... İlkokulu'nun bahçelerinin otopark olarak işletilmemesi varsa bu yöndeki olurların iptali ile kira sözleşmelerinin feshedilerek faaliyetin sonlandırılmasına yönelik 18/10/2020 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunulması üzerine, davalı idarece başvuru dilekçesinin 10/11/2020 tarihli işlemle davacı tarafın dilekçesinin ilgili okullara gönderildiğinin bildirilesi suretiyle söz konusu okul bahçelerinin otopark olarak işletilmesine ve kiralanmasına izin verilmesine ilişkin işlemden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
İdarelerin işlem tesis ederken kendilerine Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir hakkına sahip oldukları açıktır. Ancak bu takdir hakkı, serbestçe kullanılanabilecek bir keyfiyeti ifade etmeyip, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmelidir. İdarelerin; düzenleme yetkisine sahip olduğu alanlarda, uygulamaları çağın gereklerine ve toplumun ihtiyaçlarına uygun olarak değiştirip, yeniden düzenlemesi, kamu hizmetine egemen olan ilkelerden biri olan uyarlama (değişkenlik) ilkesi uyarınca hem bir görev hem de bir yetki niteliği taşımaktadır.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 16. maddesinin 2. fıkrasında, okulların bünyesinde bulunan açık alan, kantin, salon ve benzeri yerleri işlettirebileceği veya işletilebileceği yolunda okul aile birliklerine yetki verilmiştir.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ile hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında her ne kadar, Milli Eğitim Temel Kanunu'nda geçen açık alanların okul aile birliğince işletilmesinden okul bahçelerinin otopark olarak işletilmesi dışında başka bir amaçla işletilebileceği şeklinde yorumlanması gerektiği belirtilmişse de madde metni "...okulların bünyesinde bulunan açık alan, kantin, salon ve benzeri yerleri işlettirebileceği veya işletilebileceği" şeklinde düzenlenmiş olup, Kanun'da bu açık alanların yada benzeri yerlerin "otopark" olarak işletilemeyeceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığı halde idarenin kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından bu konudaki takdir yetkisini daraltacak bir yorum yapılması hukuka aykırı olacaktır.
Nitekim dava konusu alanların kiralanmasına ilişkin, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda bulunan açık alan, spor salonu vb. yerlerin kiralanması konulu ... tarih ve ... sayılı yazı içeriğinde de okul açık alanlarının otopark olarak da kısmi zamanlı olarak okul aile birliklerince eğitim ve öğretimi aksatmamak şartı ile işlettirilmesinin veya işletilmesinin uygun olacağının mütalaa edilerek takdir yetkisinin bu yönde kullanıldığı, dava dosyası kapsamında dava konusu yerlerin öğretim gün ve saatleri içerisinde kullanıldığına ilişkin bir tespit de bulunmadığı görülmektedir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin ve davalı idare yanında müdahil ... Anadolu Lisesi Aile Birliğinin temyiz istemlerinin süre aşımı nedeniyle reddine,
2. Davalı yanında müdahiller ... Aile Birliği'nin ve ...'ın temyiz istemlerinin kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 26/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)-1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun " Eğitim kampüsleri ve okul ile ailenin işbirliği" başlıklı 16. maddesinde; "Aynı alan içinde birden fazla örgün ve/veya yaygın eğitim kurumunun bir arada bulunması halinde eğitim kampüsü kurulabilir ve bunların ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere eğitim kampüsü yönetimi oluşturulabilir. Eğitim kampüsü bünyesindeki ortak açık alan, kantin, salon ve benzeri yerlerin işlettirilmesi veya işletilmesi kampüs yönetimince yerine getirilir. Bu şekilde elde edilen gelirler, kampüsün ortak giderlerinde kullanılır. Eğitim kampüslerinin kuruluşu, yönetiminin oluşumu, gelirlerinin harcanması ve denetlenmesi ile bu fıkrada belirtilen diğer hususlar Maliye Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığınca müştereken hazırlanan yönetmelikle düzenlenir.
Eğitim kurumlarının amaçlarının gerçekleştirilmesine katkıda bulunmak için okul ile aile arasında işbirliği sağlanır. Bu amaçla okullarda okul-aile birlikleri kurulur. Okul-aile birlikleri, okulların eğitim ve öğretim hizmetlerine etkinlik ve verimlilik kazandırmak, okulların ve maddi imkânlardan yoksun öğrencilerin zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak üzere; aynî ve nakdî bağışları kabul edebilir, maddi katkı sağlamak amacıyla sosyal ve kültürel etkinlikler ve kampanyalar düzenleyebilir, okulların bünyesinde bulunan açık alan, kantin, salon ve benzeri yerleri işlettirebilir veya işletebilirler. Öğrenci velileri hiçbir surette bağış yapmaya zorlanamaz. Okul-aile birliklerinin kuruluş ve işleyişi, birlik organlarının oluşturulması ve seçim şekilleri, sosyal ve kültürel etkinliklerden sağlanan maddi katkılar, bağışların kabulü, harcanması ve denetlenmesi ile açık alan, kantin, salon ve benzeri yerlerin işlettirilmesi veya işletilmesinden sağlanan gelirlerin dağıtım yerleri ve oranları, harcanması ve denetlenmesine dair usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığınca müştereken hazırlanan yönetmelikle düzenlenir..." hükmü bulunmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlığa ilişkin bu Kanun metni incelendiğinde; madde başlığının "Eğitim kampüsleri ve okul ile ailenin işbirliği" olduğu, bu kapsamda değerlendirilmesi gereken maddeden, okul aile birliklerinin, Kanun'un amir hükmü uyarınca eğitim kampüsü kurulduğunda ve bunların ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere eğitim kampüsü yönetimi oluşturulduğunda ortak açık alan, kantin, salon ve benzeri yerlerin işlettirilmesi veya işletilmesi yoluyla faaliyet gösterebileceği anlaşılmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden, dava konusu otopark alanlarındaki okullarda eğitim kampüsü oluşturulmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemin iptaline yönelik idare mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçe ile onanması gerektiği görüşü ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.