T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4666
Karar No : 2025/7203
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Polis Meslek Yüksekokulu bünyesinde ... olarak görev yapan davacı tarafından, hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde tanzim edilen soruşturma raporunda yer alan tespitler esas alınarak görevine son verilmesine dair İçişleri Bakanlığı'nca tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Akademi bünyesinde görevli öğretim elemanlarının görevlerine 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu'nun 11/f maddesi uyarınca son verilebilmesi için, Akademi Başkanı'nın gerekli gördüğü hallerde Bakanlık Makamına bu kapsamda bir teklifte bulunması gerektiği ve bu teklif yazısına istinaden göreve son verme işleminin tesis edilmesi gerektiği açık olup, davacının görevine son verilmesi hususunda Akademi Başkanı'nca bir teklif yazısı tanzim edilmediği de göz önünde bulundurulduğunda, mevzuatta öngörülen usule riayet edilmeksizin İçişleri Bakanlığı'nca doğrudan tesis edilen ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ:Akademi bünyesinde görevli öğretim elemanlarının görevlerine 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu'nun 11/f ve 25. maddeleri uyarınca son verilebilmesi için, Akademi Başkanı'nın gerekli gördüğü hallerde Genel Müdürlük Makamına bu kapsamda bir teklifte bulunması gerektiği ve bu teklif yazısına istinaden göreve son verme işleminin tesis edilmesi gerektiği açık olup, davacının görevine son verilmesi hususunda Akademi Başkanı'nca bir teklif yazısı tanzim edilmediği de göz önünde bulundurulduğunda, mevzuatta öngörülen şekle riayet edilmeksizin tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerekmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Polis Akademisi Başkanlığına bağlı ...Polis Meslek Yüksekokulu bünyesinde ... olarak görev yapan davacı hakkında; öğrencilerden ...üzerinde baskı kurup kendisini MİT personeli olarak tanıtan ... ile aşk ilişkisi yaşamak için rahatsız ettiği, öğrencilerden ...ve...'ye ait ingilizce dersi final sınavı cevap kağıtlarının fotoğraflarını kurum dışı üçüncü kişilere gönderdiği ve ...'nın gizli bir MİT personeli olduğunu kanıtlamak için ... isimli öğrencinin eniştesine bilişim yoluyla gönderdiği birtakım evrakta öğrencilerin okul numarası ile birlikte isimlerinin geçtiğini öğrenmesine rağmen bu durumu okul idaresine bildirmediği şeklindeki iddialara istinaden disiplin soruşturması yürütüldüğü, soruşturma neticesinde davacının sübut bulan eylemlerinin karşılığında 2547 sayılı Kanun'un 53/b-4/n maddesinde düzenlenen "Görevi gereği öğrendiği ve gizli kalması gereken bilgi ve belgeleri açıklamak" hükmü uyarınca 3 yıl süreyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziyesi gerekmekte ise de öğrenim durumu itibariyle yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan ötürü brüt aylığından 1/2 oranında kesinti yapılmasına karar verildiği, sonrasında davalı idarece bahsi geçen soruşturma neticesinde tanzim edilen soruşturma raporunda davacı hakkında yer verilen tespitler nedeniyle davacının insan kaynağı yetiştiren bir eğitim kurumunda çalışma vasfını yitirdiği şeklinde bir değerlendirmede bulunulduğu ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu'nun 11/f maddesi uyarınca görevine son verildiği, bu kapsamda İçişleri Bakanlığı'nca tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın "Yükseköğretim kurumlarından özel hükümlere tâbi olanlar" başlıklı 132. maddesinde; Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumları özel kanunlarının hükümlerine tâbidir." düzenlemesine yer verilmiştir.
4652 sayılı Polis Yükseköğretim Kanunu'nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı, Türk Polis Teşkilatının en yüksek öğretim kurumu olan Polis Akademisi ve bağlı fakülteler, enstitüler ile polis meslek yüksek okullarındaki yüksek öğretim ile ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek, bu okulların teşkilâtlanmasını, görev ve sorumluluklarını, eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları ve öğrenciler ile ilgili esasları düzenlemektir. Bu Kanun, Akademi ve buna bağlı eğitim-öğretim kurumlarını, yönetim ve öğretim organlarını, bunların işleyişini, görev, yetki ve sorumluluklarını, eğitim ve öğretim esaslarını ve bu konulara ilişkin diğer hususları kapsar." hükmüne, "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin s) bendinde; "Öğretim Elemanları: Akademi, Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Müdürlüğü, enstitü, polis meslek eğitim merkezi müdürlükleri ve polis meslek yüksek okullarında görevli öğretim üyeleri, öğretim görevlileri ve araştırma görevlilerini, ş) bendinde ise "Öğretim Üyeleri: Akademi, fakülte, enstitü ve polis meslek yüksek okullarında devamlı veya geçici olarak görevlendirilen Türk ya da yabancı uyruklu veya emniyet hizmetleri sınıfından profesör, doçent ve doktor öğretim üyesi" hükmüne, "Başkan ve dekanın görev, yetki ve sorumlulukları başlıklı 11. maddesinde; Akademi Başkanı; Akademi Başkanı; a) Öğrencilerin 3 üncü maddede belirtilen ana ilkeler doğrultusunda ve polislik mesleğinin gerektirdiği disiplin anlayışı içerisinde yetiştirilip yetiştirilmediği konusunda dekanı denetlemek, b) Öğretim bölümleri ile yönetim birimleri arasında düzenli çalışmayı sağlamak ve Akademinin tüm yönetim işlerini yürütmek, c) Akademi birimleri ve öğretim elemanları dahil her düzeydeki personel üzerinde genel gözetim ve denetim görevini yapmak, d) Her eğitim-öğretim yılı sonunda Akademinin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayın faaliyetleri hakkında dekandan aldığı rapora, varsa görüşlerini de eklemek suretiyle Genel Müdürlüğe vermek, e) Akademinin, fakültenin, enstitünün ve polis meslek yüksek okullarının yatırım programlarını ve bütçe tekliflerini, kadro ihtiyaçlarını Genel Müdürlüğe bildirmek ve verilecek emirler doğrultusunda uygulamak, f) Gerekli gördüğü hallerde Akademide görevli öğretim elemanlarının Akademideki görevlerine son verilmesi veya görev yerlerinin değiştirilmesi hususunda Genel Müdürlüğe teklifte bulunmak" hükmüne, "Öğretim elemanlarının hak ve yükümlülükleri" başlığını taşıyan 25. maddesinde; "Öğretim elemanlarının hak ve yükümlülükleri statülerine göre şu şekilde açıklanmıştır: a) Öğretim görevlisi olarak görevlendirilen meslek mensupları: Rütbelerine göre emsalleri için Emniyet Teşkilâtı mevzuatında belirlenen hak ve yükümlülükler bunlar hakkında da uygulanır. Bunlar, il emniyet teşkilâtında görevli emsallerine verilen her türlü yan ödeme, tazminat ve fazla çalışma karşılıkları ile başka bir ad altında yapılan ödeme ve haklardan aynen yararlanırlar. Bu personel, Genel Müdürlüğün izni ile bilimsel ve meslekî konularda yayın yapabilir ve bu nitelikteki toplantılara katılabilir, tebliğ sunabilir, yayın organlarına ideolojik, yıkıcı ve bölücü nitelikte olmayan yazı yazabilirler. b) Kadrolu öğretim elemanları: Bu grupta yer alan öğretim elemanları Genel Müdürün teklifi, Bakanın onayı ile atanır. Bunların görev süreleri, her türlü özlük hakları, akademik unvanlarının yükselmesi ve korunması, emeklilikleri ve izinleri konusunda 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu hükümleri, bunlar dışında kalan diğer konularda 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu hükümleri uygulanır. Emniyet Teşkilâtındaki eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı personeline yapılan ek ödemeler bu grupta yer alan personele de aynen verilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda bahsolunan mevzuat hükümleri dikkate alındığında, Emniyet teşkilatına bağlı olan Polis Akademisi Başkanlığının, özel kanun hükümlerine tabi bir yükseköğretim kurumu olduğu, Polis Akademisi Başkanlığında görev yapan öğretim elemanlarının Emniyet Genel Müdürünün teklifi ve Bakan onayı ile atanacakları ve Polis Akademisi Başkanının da gerek gördüğü hallerde akademide görevli öğretim elamanlarının akademideki görevlerine son verilmesi hususunda Emniyet Genel Müdürlüğüne teklifte bulunma yetkisi olduğu anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın özünü Polis Akademisi başkanının öğretim elemanlarının akademi ve bağlı organlarındaki görevlerine son verilmesi hususunda bir teklifinin bulunmaması durumunda ilgili öğretim elemanlarının görevlerine Emniyet Genel Müdürünün teklifi ve Bakan onayı ile son verilip verilemeyeceği hususu oluşturmaktadır.
İdarî işlemler bakımından yetki ve şekil unsuru, bir idarî makamın belirli bir işlemi belirli bir usul ile yapabilme ehliyeti olup idari makamlar kural olarak kendilerine Anayasa, kanun yahut Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle tanınmayan yetkileri kullanamazlar.
İdarî makamların yetkileri kamu düzenine ilişkin olup, kural olarak yetkisiz makam tarafından usulüne uygun olmayan şekilde tesis edilen işlemler iptal yaptırımına tâbi olmakla birlikte, bunun istisnalarının bulunduğu gerek içtihatlarda gerekse öğretide kabul edilmektedir. Özellikle ilgilileri hakkında belli bir hukukî sonuç doğurmaya yönelik olmayan ve idarenin kendi işleyişine dair olan ara işlemlerde yetki ve şekil unsurunun tek başına, usûlüne uygun olarak alınmış nihaî işlemin iptalini gerektirip gerektirmeyeceği hususunda konunun, özellikle esasa etkili olabilecek boyutuyla ele alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir. İdarenin iç işleyişine ilişkin olan bir ara işlemin, asıl davaya konu olan ve yetkili makamca usulune uygun olarak tesis edilen nihaî kararın iptaline sebebiyet verip vermeyeceğinin değerlendirilmesi gerekmektedir.
4652 sayılı Polis Yükseköğretim Kanunu'nun 25. maddesinde emniyet mensubu olmayan öğretim elemanlarının Genel Müdürün teklifi, Bakanın onayı ile atanacaklarının hüküm altına alındığı, aynı Kanununun 11. maddesinin (f) bendinde Polis Akademisi Başkanına gerekli gördüğü hallerde Akademide görevli öğretim elemanlarının Akademideki görevlerine son verilmesi veya görev yerlerinin değiştirilmesi hususunda Genel Müdürlüğe teklifte bulunmak yetkisinin verildiği görülmekle birlikte, bu yetkinin söz konusu işlemin kurucu unsuru olduğunun kabulü mümkün değildir.
Mevzuat gereği Akademi başkanının Akademide görevli öğretim elemanlarının Akademideki görevlerine son verilmesine ilişkin teklif yetkisinin olduğu, ancak bu teklif bulunmadan da, 4652 sayılı Polis Yükseköğretim Kanunu'nun 25. maddesi ve yetki ve usulde parelellik ilkesi gereği öğretim elemanlarının Genel Müdürün teklifi, Bakanın onayı ile görevlerine son verilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, dava konusu işlemin usule uygun olarak tesis edildiği görülmüş olup, uyuşmazlığın çözümü için davanın esasının incelenmesi gerekirken mevzuatta belirtilen usule uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 25/09/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.