T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4813
Karar No : 2025/3639
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı Kesmetepe Belediyesi tarafından, Adıyaman ili Besni ilçesi sınırları içerisinde yer alan Tavas Çayına ait çay suyunun, tarımsal kullanım amaçlı olarak satıldığı ve gelir elde edildiği, bu nedenle 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun'un 4. maddesi uyarınca, elde edilen gelirden pay verilmesi istemiyle yapılan 16/07/2020 tarihli başvurunun, ... tarih ve E:... sayılı işlem ile reddedildiğinden bahisle, 2020 yılından geçmişe doğru hesaplama yapılmak suretiyle %25 payın (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere istinaf aşamasında yapılan miktar artırım ile 720.000,00-TL) ödenmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yeraltı sularının mülkiyeti, yeraltı sularına ilişkin kuyuların açılması, işletme sahalarının tespiti, sahaların ilan edilmesi işletilmesi gibi hususların 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun ile düzenlendiği, anılan Kanun'un 4. maddesinde, yeraltı veya kaynak suyunun çıktığı yer, köy sınırları içinde ise o yerdeki köy tüzel kişiliğine %15, belediye sınırları içinde ise ilgili belediyeye %25 oranında pay verileceği öngörülmekle beraber, sözkonusu payın verilebilmesi için gelir getiren kaynak suyunun il özel idaresi tarafından, 2886 sayılı Kanun kapsamında kiraya verilmiş olmasının gerektiği, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan gelir getirici faaliyetlere ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği, diğer taraftan, İl Özel İdaresi tarafından Mahkemenin 18/03/2021 tarihli ara kararı gereğince dosyaya sunulan beyanda, Tavas Çayı kaynak suyunun Adıyaman İl Özel İdaresince gelir getirmesi için herhangi bir firmaya veya şahsa kiraya verilmediğinin açıklandığı, bu durumda, 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun'un 4. maddesi uyarınca, Tavas Çayına ait sudan elde edilen gelirden pay verilmesi istemi ile yapılan başvurunun reddedilmesine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davalı idarenin talebi doğrultusunda 2020 yılından geçmişe doğru hesaplama yapılmak suretiyle %25 payın ödenmesine karar verilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, İl Özel İdaresinin dava konusu yeraltı kaynak suyunu kiraya vermesi ve Belediyeye geçmişten beri elde edilen gelirden %25 pay vermek yerine, davalı idarenin dava konusu suyu işletip satmasının açıkça hukuka aykırı ve yetki ihlaline giren kötü niyetli bir eylem olduğu, davalı idarenin yeraltı kaynak suyunu işletip satarak gelir elde etmesine yönelik hiçbir yetkisinin bulunmadığı, fiiliyatta gelir elde eden davalı idare olduğundan elde edilen gelirden pay talep edilmesinin mantıken ve hukuken doğal bir hak ve zorunluluk olduğu, il özel idaresince işletilmesine bırakılan kaynak sularından bazı belediyeler pay alabilirken, belediyelerin inisiyatifinde olmayacak şekilde, il özel idaresince işletilmeyen kaynak suları kapsamında bazı belediyelerin gelir elde edememesi durumunun hem Kanun'un emredici düzenlemesine, hem hakkaniyete hem de kamu yararı ve düzenini bozacak şekilde eşitlik ilkesinin ihlaline sebep olacağı, 167 sayılı Kanun'un 4. maddesinin amacının belediye sınırları içerisinde yaşayan halkın daha iyi hizmet alması için yerel yönetimleri güçlendirmek olduğu ve kamu yararının amaçlandığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 14/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.