T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5302
Karar No : 2025/3381
DAVACI : ...
DAVALILAR : 1- ... Kurulu Başkanlığı
VEKİLİ : Av....
2- ... Kurul Başkanlığı
VEKİLLERİ : Av. ...Av. ...
Av: ... Av. ...
DAVANIN KONUSU :
Üniversitelerarası Kurul tarafından 01/08/2023 tarihinde duyurulan Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 15/06/2023 tarihli 10 sayılı oturumunda alınan 2023.10.174 sayılı kararının "Güzel Sanatlar" temel alanında yer alan ''Taşınabilir kültür Varlıkları / Sanat Eserleri Resterasyonu'' bilim alanının ''Sosyal Beşeri ve İdari Bilimler'' temel alanına dahil edilmesine dair kısmının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davacı tarafından, dava konusu düzenleme ile "Güzel Sanatlar" temel alanında yer alan "Taşınabilir Kültür Varlıkları / Sanat Eserleri Restorasyonu" bilim alanının "Sosyal Beşeri ve İdari Bilimler" temel alanına dahil edilmesi nedeniyle 2023 Ekim doçentlik başvuru döneminde "Güzel Sanatlar" temel alanından başvuru yapamayacağı, dava konusu düzenlemenin bilim alanı/anahtar kelime değişikliğinden ziyade doçentlik başvuru şartları değişikliği olarak kabul edilmesi ve 2024 Mart doçentlik başvuru döneminde uygulanması gerektiği, dava konusu düzenlemenin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMASI :
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın Savunmasının Özeti :Dava konusu kararın 2547 sayılı Kanun'un verdiği yetki kapsamında alındığı, bu nedenle hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın Savunmasının Özeti: 13/10/2023 tarihinde Yönetim Kurulu'nda alınan karar ile Taşınabilir Kültür Varlıkları / Sanat Eserleri Restorasyonu" bilim alanından başvuru yapacak adaylara 2023 Ekim doçentlik başvuru dönemi ile sınırlı olmak üzere "Güzel Sanatlar" temel alanı ile Sosyal Beşeri ve İdari Bilimler" temel alanlarında hangisinden isterlerse o alandan başvuru yapma imkanı getirildiği, davacının da "Güzel Sanatlar" temel alanından başvurusunu yaptığı, dava konusu düzenlemenin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; Üniversitelerarası Kurul tarafından 01/08/2023 tarihinde duyurulan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulunun ... tarihli ... sayılı oturumunda alınan 2023.10.174 sayılı kararın iptali istemiyle YÖK ve Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına karşı açılmıştır.
Davacı tarafından, her ne kadar bahse konu 2023.10.174 sayılı kararın tamamının iptali istenilmiş ise de; dava dilekçesinin incelenmesinden, dava konusu düzenlemenin "Güzel Sanatlar" temel alanında yer alan "Taşınabilir Kültür Varlıkları / Sanat Eserleri Restorasyonu" bilim alanının "Sosyal Beşeri ve İdari Bilimler" temel alanına dahil edilmesi kısmının iptalinin istenildiği anlaşıldığından inceleme bu kısımla sınırlı olarak yapılmıştır.
Doktora eğitimi olan davacı tarafından, Taşınabilir Kültür Varlıkları / Sanat Eserleri Restorasyonu ve Konservasyonu bilim alanından doçentlik başvurusuna hazırlandığı sırada bu bilim alanının, "Güzel Sanatlar" temel alanından çıkartılarak "Sosyal Beşeri ve İdari Bilimler" temel alanına dahil edilmesi ve bilim/sanat alanı ve anahtar kelimelerdeki bu güncellemenin; 2023 Ekim doçentlik başvurularında kullanılması kararı alınmak suretiyle, dolaylı olarak doçentlik kriterlerinde büyük değişiklik yapılarak, yıllarca bilimsel çalışma yaparak ulaştığı kriterlerin değiştirilerek doçentlik başvurusunun engellendiği iddiasıyla açılan işbu dava derdest iken; dava konusu değişikliğin, başvuru şartı değişikliği sonucunu doğurduğundan bahisle, Doçentlik Komisyonunun önerisi üzerine, sadece 2023 Ekim dönemine mahsus olmak üzere. "Taşınabilir Kültür Varlıkları / Sanat Eserleri Restorasyonu" bilim alanının, hem Yükseköğretim Genel Kurul Kararı ile değişmeden önceki temel alanında, hem de bahse konu kararla (dava konusu) değişiklikten sonraki yeni temel alanında yer alması gerektiğine ve adayların istedikleri her iki temel alandan birinde başvuru yapabileceklerine Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulunun 13 Ekim 2023 tarihli 2023/12 sayılı toplantısında karar verildiği ve davacının da bu yeni karar uyarınca Ekim 2023 döneminde Güzel Sanatlar Temel Alanından "Doçentlik" başvurusunda bulunduğu ve sonuç itibariyle, davacının bu davayı açmakla ulaşmak istediği sonucun gerçekleşmiş olduğu anlaşılmakta olup; bu aşamada işin esası hakkında karar verilmesine gerek kalmamıştır. Açıklanan nedenlerle, dava hakkında Karar Verilmesine Yer Olmadığı kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 09/04/2025 tarihinde, davacı ...'ın geldiği ve davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı vekili Av. ... ile davalı Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı Av. ..., Av. ..., Av. ..., Av. ...'un geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı tarafından, her ne kadar Yükseköğretim Genel Kurulu'nun... tarihli ... sayılı oturumunda alınan 2023.10.174 sayılı kararın tamamının iptali istenilmiş ise de; dava dilekçesinin incelenmesinden, davacının dava konusu düzenlemenin "Güzel Sanatlar" temel alanında yer alan "Taşınabilir Kültür Varlıkları / Sanat Eserleri Restorasyonu" bilim alanının "Sosyal Beşeri ve İdari Bilimler" temel alanına dahil edilmesi kısmının iptalini istediği anlaşıldığından inceleme bu kısımla sınırlı olarak yapılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Kanun'un "Doçentlik ve atama" başlıklı 24. maddesinde; a) Doçentlik başvuruları, Üniversitelerarası Kurulca belirlenen takvime göre yılda en az iki kez yapılır. Doçentlik başvuruları için aşağıdaki şartlar aranır: (1) Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak. (2) Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî bir yabancı dil sınavından en az elli beş puan veya uluslararası geçerliliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen bir yabancı dil sınavından buna denk bir puan almış olmak; doçentlik bilim alanının belli bir yabancı dille ilgili olması halinde ise bu sınavı başka bir yabancı dilde vermek.(3) Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak. b) Üniversitelerarası Kurul, adayın başvurduğu bilim veya sanat dalından beş kişilik bir jüri ve bu jüri için iki yedek üye tespit eder. İlgili bilim veya sanat dalında yeterli öğretim üyesinin bulunmaması halinde, jüri üç üye ile teşkil edilebilir.
Doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyeler, adayın yayın ve çalışmalarını değerlendirerek hazırladıkları ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarını Üniversitelerarası Kurula gönderirler. Asıl üyelerin hukuken geçerli bir mazerete dayalı olarak raporunu verememesi halinde, yedek üyelerin raporları, sırasına göre değerlendirmeye esas alınır. (Değişik cümle: 15/4/2020-7243/2 md.) Jüri üyelikleri, jüri, değerlendirmeye esas alınan raporlar ve başvuru sonucu ilgililere elektronik ortamda erişime açılır ve bu bilgiler, erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci gün ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. c) Üniversitelerarası Kurulca yeterli yayın ve çalışmaya sahip olduğuna karar verilen adaya doçentlik unvanı verilir. ç) Doçentlik başvurularında adayların yayın ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. d) Yükseköğretim kurumları, doçent kadrosuna atama için, doçentlik unvanına sahip olmanın yanında Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim veya sanat disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler. Yükseköğretim kurumlarının belirlediği ek koşullar arasında sözlü sınavın yer alması halinde bu sınav Üniversitelerarası Kurul tarafından oluşturulacak jürilerce yapılır. e) Doçentlik unvanına sahip olanlar yükseköğretim kurumları tarafından ilan edilen doçent kadrolarına başvurur. Doçent kadrosuna başvuran adayların durumlarını incelemek üzere rektör tarafından, varsa biri ilgili birim yöneticisi, en az biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör tespit edilir. Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor yazarlar ve kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihlerini bildirirler. Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları göz önünde tutarak alacağı karar üzerine, rektör atamayı yapar." hükümlerine yer verilmiştir.
15/04/2018 tarih ve 30392 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Doçentlik Yönetmeliği'nin 3. maddesinde; "Doçentlik değerlendirmesi, Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen bilim/sanat alanlarında adayın akademik yayın ve çalışmalarının incelenmesi çerçevesinde yapılır. Bilim/sanat alanlarındaki güncellemeler izleyen dönemde, doçentlik kriterlerindeki güncellemeler ise kabul edildikleri tarihten sonraki ikinci doçentlik başvuru döneminde uygulanır." hükmüne; "Başvuru zamanı, şartları ve usulleri başlıklı" 4. maddesinde "c) Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek asgari sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak" düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafından, dava konusu düzenleme ile "Güzel Sanatlar" temel alanında yer alan "Taşınabilir Kültür Varlıkları / Sanat Eserleri Restorasyonu" bilim alanının "Sosyal Beşeri ve İdari Bilimler" temel alanına dahil edilmesi nedeniyle 2023 Ekim doçentlik başvuru döneminde "Güzel Sanatlar" temel alanından başvuru yapamayacağı, dava konusu düzenlemenin bilim alanı/anahtar kelime değişikliğinden ziyade doçentlik başvuru şartları değişikliği olarak kabul edilmesi ve 2024 Mart doçentlik başvuru döneminde uygulanması gerektiği iddiasıyla davanın açıldığı görülmektedir.
Dava açıldıktan sonra, Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu'nun ...tarihli ... sayılı toplantısında alınan karar ile, "Güzel Sanatlar" temel alanında yer alan "Taşınabilir Kültür Varlıkları / Sanat Eserleri Restorasyonu" bilim alanının "Sosyal Beşeri ve İdari Bilimler" temel alanına dahil edilmesinin başvuru şartlarında değişikliğe neden olduğu bu nedenle sadece 2023 Ekim başvuru döneminde adayların hem ''Güzel Sanatlar" temel alanından, hem de "Sosyal Beşeri ve İdari Bilimler" temel alanından doçentlik başvurusu yapabileceklerine karar verilmiştir.
Bu karar sonrası davacı tarafından dosyaya sunulan 11/12/2023 tarihli ek beyan dilekçesi ile, Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu'nun ... tarihli ... sayılı toplantısında alınan karar sonrası "Güzel Sanatlar" temel alanından doçentlik başvurusunu yaptığı bu nedenle davanın konusuz kaldığı belirtilmiştir.
Bu durumda, davacının bu davayı açmakla ulaşmak istediği sonucun Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu'nun ...tarihli ... sayılı toplantısında alınan karar ile gerçekleşmiş olduğu anlaşılmakta olup; bu nedenle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan davanın açılmasına davalı idareler sebebiyet verdiğinden yargılama giderlerinin davalı idarelerce karşılanması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. KONUSU KALMAYAN DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
3. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 09/04/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.