T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5442
Karar No : 2025/7338
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVALI) ... Kurulu Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVACI)... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 2016-2017 eğitim öğretim yılı olağan genel denetim sonucu hazırlanan nihai denetim raporu ile 26/02/2018 ve 07/03/2018 tarihli inceleme raporlarının görüşülmesi sonucunda ve 2015-2016 Olağan Genel Denetim Nihai Raporunun 6.2.58, 6.2.59, 6.2.51, 6.2.54, 6.2.56, 6.2.57(a), 6.2.23, 6.2.25, 6.2.26 maddelerinde yer alan konularla ilgili olarak yapılan değerlendirme neticesinde alınan ... tarih ve ... sayılı Genel Kurul Kararı ile 30/03/2017, 14/09/2017, 07/12/2017, 29/03/2018 tarihli Kararlarda üniversite bütçesine iade edilmesine karar verilen kaynak aktarımı tutarları ile ilgili olarak eksik kalan tutarların üniversiteye iadesi ve ödemelerin muhasebe kayıtlarına ne şekilde yansıtıldığına ilişkin ayrıntılı incelenmesi sonucu düzenlenen 19/06/2018 tarihli inceleme raporunun görüşülmesi neticesinde alınan ... tarih ve... sayılı Genel Kurul kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; 06/01/2017 tarihli Nihai Denetleme Raporu'nun; 6.2.58 ve 6.2.59 maddelerine yönelik olarak düzenlenen 26/02/2018 tarihli İnceleme Raporu'nda yer verilen tespit uyarınca 226.967,20 TL, 20.588,30 USD ve 15.217,27 EURO kaynak aktarımı tutarının üç ay içerisinde davacı üniversiteye iade edilmesine ilişkin kısmı, 6.2.54 maddesine yönelik olarak düzenlenen 26/02/2018 tarihli İnceleme Raporu'nda yer verilen tespit uyarınca kaynak aktarımı tutarının 13.190.963,66 USD olarak güncellenmesine ilişkin kısmı, 6.2.57 maddesine yönelik düzenlenen 26/02/2018 tarihli İnceleme Raporu'nda yer verilen tespit uyarınca 660.000,00 USD kaynak aktarımı tutarının altı ay içerisinde davacı üniversiteye iade edilmesine ilişkin kısmı, 6.2.23 maddesine yönelik olarak düzenlenen 07/03/2018 tarihli İnceleme Raporu'nda yer verilen tespit uyarınca uyarı ve düzeltme yaptırımının uygulanmasına, aynı tespit uyarınca kaynak aktarımı olarak belirlenen tutarın üniversite bütçesine iade edilmeden... firmasına ödeme yapılmamasına ve 7.422.900,00 USD ve 5.159.644,00 EURO için henüz ödeme işlemi gerçekleşmediğinden iade faturası kesilmek suretiyle Üniversitenin borç hesabından düşülmesine ilişkin kısmı, 6.2.26 maddesine yönelik olarak düzenlenen 07/03/2018 tarihli İnceleme Raporu'nda yer verilen tespit uyarınca 2017-2018 eğitim öğretim yılında ön lisans, lisans ve yüksek lisans programlarına %30 oranında kontenjan kısıtlanmasına ve doktora programına öğrenci alınmamasına ve aynı tespit uyarınca 2.091,615,60 TL jestiyon tutarının üç ay içerisinde davacı üniversiteye iade edilmesine ilişkin kısmı yönünden davanın reddine; 6.2.51 maddesine yönelik olarak düzenlenen 26/02/2018 tarihli İnceleme Raporu'nun 6.2.22 maddesinde yer verilen tespit uyarınca kaynak aktarımı tutarının 12.881.103,65 TL olarak güncellenmesine ilişkin kısmı, 6.2.56 maddesine yönelik olarak düzenlenen 26/02/2018 tarihli İnceleme Raporu'nda yer verilen tespit uyarınca Avukat ...'e harç ve mahkeme masrafları dışında ödenen tutarın üç ay içerisinde davacı üniversiteye iade edilmesine ilişkin kısmı, 6.2.25 maddelerine yönelik olarak düzenlenen 07/03/2018 tarihli İnceleme Raporu'nda yer verilen tespit uyarınca yeni akademik birim kurma ve program açma taleplerinin askıya alınmasına, aynı tespit uyarınca Avukat ...'e ve ...'e harç ve mahkeme masrafları dışında ödenen tutarın üç ay içerisinde davacı üniversiteye iade edilmesine ilişkin kısmı, ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİNİN İDDİALARI :
DAVACININ İDDİALARI : Yaptırım uygulanabilmesi için somut ve yeterli tespit bulunmadığı, mevzuatta tahdidi olarak sayılan kaynak aktarımı hallerinin mevcut olmadığı ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARENİN İDDİALARI : Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkanlığı'nın 06.01.2017 tarihli Nihai Denetim Raporu ike konuya yönelik olarak hazırlanan inceleme raporlarında yer alan tespitler uyarınca tesis edilen dava konusu kararların hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, 2016-2017 eğitim öğretim yılı olağan genel denetim sonucu hazırlanan nihai denetim raporu ile 26/02/2018 ve 07/03/2018 tarihli inceleme raporlarının görüşülmesi sonucunda ve 2015-2016 Olağan Genel Denetim Nihai Raporunun 6.2.58, 6.2.59, 6.2.51, 6.2.54, 6.2.56, 6.2.57(a), 6.2.23, 6.2.25, 6.2.26 maddelerinde yer alan konularla ilgili olarak yapılan değerlendirme neticesinde alınan ... tarih ve...sayılı Genel Kurul Kararı ile 30/03/2017, 14/09/2017, 07/12/2017, 29/03/2018 tarihli Kararlarda üniversite bütçesine iade edilmesine karar verilen kaynak aktarımı tutarları ile ilgili olarak eksik kalan tutarların üniversiteye iadesi ve ödemelerin muhasebe kayıtlarına ne şekilde yansıtıldığına ilişkin ayrıntılı incelenmesi sonucu düzenlenen 19/06/2018 tarihli inceleme raporunun görüşülmesi neticesinde alınan ... tarih ve ... sayılı Genel Kurul kararının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının; Dava konusu denetim raporunun 6.2.22 maddesinin gerekçesinin incelenmesi:
06/01/2017 tarihli Nihai Denetleme Raporu'nun 6.2.51. maddesinde; ... Danışmanlık firmasına ait denetim dönemine ilişkin 6.108.000,00 TL tutarlı bir adet fatura bulunmasına karşın firmaya banka aracılığı ile 11.601.108,00 TL ödeme yapıldığı, muhasebe kayıtlarının açıklamalarında bu firmayla ilgili işlemin Sağlık Meslek Yüksekokulu ile ilişkilendirildiği, Meslek Yüksekokulu'nun toplam gelirinin 36.777.107.97 TL olduğu göz önüne alındığında, elde edilen gelirin 3 te 1'inin danışmanlık gideri olarak ve fatura olup olmadığına bakılmaksızın düzenli olarak anılan firmaya aktarıldığı, ayrıca aynı nitelikli gider özelliği taşıyan ... Firmasına yapılan ödemelerin Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkanlığı'na sunulan Tablo 20'de farklı gider kalemleri altında dağıtılarak gösterildiği, firmaya faturasız olarak yapılan ödemelerin, bu firmadan aynı nitelikli hizmet alınmasına rağmen farklı gider kalemlerine dağıtılarak tablolarda gösterilmediğinin tespit edildiğinden bahisle Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 25/e-7 maddesi uyarınca faaliyet izninin kaldırılması önleminin uygulanması gerekmekte iken, söz konusu yaptırımın sonuçları dikkate alınarak 2017-2018 eğitim öğretim yılında ön lisans, lisans ve yüksek lisans programlarına %30 oranında kontenjan kısıtlanmasına ve doktora programına öğrenci alınmamasına ve aynı tespit uyarınca 11.601.108 Türk kaynak aktarımı tutarının altı ay içerisinde üniversiteye iade edilmesine karar verildiği, ... Danışmanlık firmasına 2015-2016 döneminde yapılan 11.601.108,00 TL tutarındaki ödemenin, 2013-2014, 2014-2015, 2015-2016 ve 2016-2017 yılları için tekrar değerlendirilmesi sonucunda; daha önce Yükseköğretim Genel Kurulu tarafından alınan ... tarih ve ... sayılı kararda belirtilen ve Üniversite tarafından sözleşme kapsamındaki hükümler dikkate alındığında fazla ya da yersiz ödendiği sonucuna ulaşılan tutarın 12.881.103,65 TL olarak güncellenmesine karar verildiği görülmüştür.
Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 25/e-7 maddesinde, "28 inci maddede sayılan yöntemlerden herhangi biri ile vakıf yükseköğretim kurumundan kaynak aktarımı yapıldığının tespiti üzerine verilen süre içerisinde aktarılan kaynağın iade edilmemesi", faaliyet izninin kaldırılması müeyyidesi olarak düzenlenmiştir.
28. maddesinde; "d) Vakıf yükseköğretim kurumunun her türlü mal ve hizmet alımının, rekabet kuralları ve şeffaflık ihlal edilerek piyasa rayiçlerine göre yüksek bedelle yapılması, f) Vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında yapılan giderlerin gerçeğe aykırı olarak yüksek gösterilmesi, avans niteliğindeki ödemeler dışında mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması, j) bu haller dışında kalan, yükseköğretim kurumu kaynağında artışa engel veya azalışa neden olan, nesnel ve ölçülebilir kriterler çerçevesinde tespit edilen haller", kaynak aktarımı olarak belirlenmiştir.
Dosyanın ve ekli klasörlerin incelenmesinden, ... Danışmanlık şirketi ile davacı Üniversite arasında tanıtım, organizasyon, pazarlama ve danışmanlık hizmetleri amacıyla bir anlaşma yapıldığı, 2016 yılında ilgili şirkete 11.601.108,00 TL ödemede bulunulduğu, tutarın sadece 6.108.000,00 TL'lik kısmının faturalandırıldığı, davacı tarafından faturasız yapılan ödemelerin avans olduğunun belirtildiği görülmektedir.
Avans; herhangi bir çalışanın maaş zamanı gelmeden önce işvereninden aldığı bir ödeme kalemidir. Belirli nedenlerden ötürü paraya ihtiyacı olan çalışanın maaş döneminden önce avans ödemesi aldığı bu ödeme kalemi borç olarak değerlendirilir. Yani bu para işverenden geri ödemek koşuluyla alınabilir. Avansların izlendiği ve kayıt altına tutulduğu bir belge olması gereklidir. Bu belgede verilen avansın iade alınıp alınmadığı ya da ödenecek maaş ve ücretlerden kesildiğine dair bilgilendirmeler bulunmalıdır. Avans borcunun kapatıldığı ödemenin ardından borcun kapatıldığına dair bilgi belgede gösterilmelidir.
Avans olduğu iddia edilen ödemeler muhasebeleştirilmediği, bu paranın hangi hizmet için verildiğinin açıklanamadığı görüldüğünden, dava konusu, 2015-2016 döneminde yapılan tespit uyarınca fazla ve yersiz olarak ödendiği tespit edilen 11.601.108,00 TL tutarın 2016-2017 döneminde 12.881.103,65 TL olarak güncellenmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, ... tarih ve ... sayılı Genel Kurul kararına dair gerekçesinin incelenmesi;
06/01/2017 tarihli Nihai Denetleme Raporu'nun 6.2.66. maddesinde; davacı üniversite tarafından ... Vakfı Almanya Şubesi'ne 18.000.000,00 USD bağış yapılması kararı alındığı, söz konusu bağışın 31/10/2014 tarihindeki karşılığı olan 40.039.000.00 TL'nin ... Vakfı Alanya Şubesi'ne yatırıldığı, ancak bağış işlemine mukabil "... Projesi" olarak adlandırılan projeye yönelik hiçbir işlem yapılmadığından bahisle davacı üniversite tarafından anılan şubeye karşı alacak davası açıldığı, bağışın 04/11/2016 tarihinde yine 40.039.000.00 Türk Lirası olarak davacıya iade edildiği, bu paranın 13.000.000,00 USD'na tekabül ettiği, bağış yapılmasına ilişkin kararda bağışın USD olarak yapılmasına karar verildiği ve bağışın USD karşılığı üzerinden TL olarak ödendiği, dolayısıyla iade işleminin de aynı cins para birimi esas alınarak ya da gecikme faizi tahakkuk ettirilerek yapılması gerektiği, bu bakımdan üniversitenin faaliyetiyle ilgili olmayan bir konuda yapılan 5.000.000,00 USD aktarımının üniversiteye iade edilmediği tespit edildiğinden, 5.000.000,00 USD kaynak aktarımı tutarının altı ay içerisinde üniversiteye iade edilmesine karar verildiği, söz konusu karar uyarınca 2.220.335,12 USD'nin üniversiteye iade edildiği, dava konusu ... tarih ve ... sayılı karar ile de kalan 2.779.664,88 USD'nin üç ay içerisinde üniversiteye iade edilmesi gerektiğine karar verildiği görülmüştür.
Mahkemece, zararın Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 28. maddesinde tahdidi olarak sayılan kaynak aktarımı hallerinden birisi kapsamında kalmadığı, davacı üniversite aleyhine ve Tema Alanya Vakfı lehine sebepsiz zenginleşme söz konusu olduğu ve zararın bu şekilde (sebepsiz zenginleşme kapsamında) tahsil edilmesi gerektiği gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Vakıf Yükseköğretim Kurumlarının kuruluş amacı 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu
ek 2 inci maddesinde “Vakıflar; kazanç amacına yönelik olmamak şartıyla ve mali ve idari hususlar dışında, akademik çalışmalar, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden bu kanunda gösterilen esas ve usullere uymak kaydıyla, Yükseköğretim Kurumları ... kurabilir.” şeklinde tanımlanmış bulunmaktadır.
Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliğinin Tanımlar başlıklı 4 üncü maddesinde de “Vakıf Yükseköğretim Kurumu: Kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile Vakıflar tarafından kurulmuş bulunan üniversite …” denilmek suretiyle vakıf yükseköğretim kurumlarının kazanç amacı olmadığı açık bir şekilde ortaya konulmuş bulunmaktadır.
Aynı yönetmeliğin 5 inci maddesinde ise “Vakıf üniversitesi gelirlerini sadece kendi üniversitelerini ve mülkiyeti üniversitelere ait kurum ve kuruluşları geliştirmek amacıyla harcamak kaydıyla, ... oluşan bir yükseköğretim kurumudur.” denilmek suretiyle eğitim, öğretim, yayın, danışmanlık, ticari ve diğer faaliyetleri ile bağışlardan elde ettiği gelirini, yükseköğretim kurumunun akademik faaliyetlerini, yatırım ve cari giderlerini finanse etmekte
kullanabileceği belirtilmiştir. Ayrıca yönetmeliğin 25 inci maddesinde de elde edilen gelirlerin
yine üniversite ihtiyaçlarını finanse etmekte kullanmadığının tespit edilmesi halinde, vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyet izninin kaldırılarak, yükseköğretim kurumunun kapatılacağı hüküm altına alınmış bulunmaktadır.
Aynı yönetmeliğin 25/e-2 maddesinde ise "Vakıf yükseköğretim kurumunun eğitim-öğretim, yayın, danışmanlık, ticari ve diğer faaliyetleri ile bağışlardan elde ettiği gelirini, yükseköğretim kurumunun akademik faaliyetlerini, yatırım ve cari giderlerini finanse etmekte kullanmadığının tespit edilmesi," faaliyet izninin kaldırılması yaptırımı olarak düzenlenmiştir.
Dosyanın ve ekli klasörlerin incelenmesinden, davacı üniversite tarafından ... Vakfı Almanya Şubesi'ne, davacı adına hatıra ormanı yapılması amacıyla 18.000.000,00 USD bağış yapılması kararı alındığı, söz konusu bağışın 31/10/2014 tarihindeki karşılığı olan 40.039.000.00 TL'nin ... Vakfı Alanya Şubesi'ne yatırıldığı, ancak bağış işlemine mukabil "...Projesi" olarak adlandırılan projeye yönelik hiçbir işlem yapılmadığından bahisle davacı üniversite tarafından anılan şubeye karşı alacak davası açıldığı, bağışın 04/11/2016 tarihinde yine 40.039.000.00 TL olarak davacıya iade edildiği, bu paranın 13.000.000,00 USD'ye tekabül ettiği anlaşılmaktadır.
Yabancı para borcu; borçlanılan para biriminin ifa yerindeki para birimi ile aynı olmadığı para borçlarıdır. Taraflar sözleşmede aynen ifa veya aynen ifa anlamına gelebilecek bir ifade kullanmamışlarsa yabancı para borcunun ödenmesi sırasında borçlu lehine bir seçimlik yetki doğmaktadır. Bu yetkiye göre borçlu yabancı para borcunu aynen ödeyebileceği gibi, dilerse ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parasıyla da ifa ederek borcundan kurtulabilmektedir. Ödeme günündeki rayiç olarak, ödeme günündeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasının her gün güncellediği resmi kur esas alınmaktadır.
Sözleşmenin USD üzerinden yapıldığı (18.000.000,00 USD) ve 31/10/2014 tarihinde USD karşılığı olan TL tutarının (40.039.000,00 TL) ... Vakfı Almanya Şubesi'ne aktarıldığı, aktarılan tutarın amacı dışında başka bir hesaba aktarıldığı gerekçesiyle iadesi için yargı yoluna başvurulduğu, bu kapsamda iade tutarının 04/11/2016 tarihinde 2014 tarihinde ödenen tutar ile aynı miktar olarak (40.039.000,00 TL) iade edildiği, ...Almanya Şubesine bağış yapıldığı tarih ile iadenin yapıldığı tarih arasında kur farkından dolayı 5.000.000,00 USD'nin davacı üniversite gelirinde azalmaya sebep olduğu, bu azalmanın, davacı üniversitenin akademik faaliyetlerini, yatırım ve cari giderlerini finanse etmesinde de azalmaya sebebiyet verdiği görülmekle, tespit edilen 5.000.000,00 USD'nin 2.220.335,12 USD'lik kısmının üniversiteye iade edildiği, dava konusu ... tarih ve ... sayılı karar ile de kalan 2.779.664,88 USD'nin üç ay içerisinde üniversiteye iade edilmesi gerektiğine ilişkin işlemde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının; diğer hususlar yönünden incelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının;
a) 6.2.22 maddesi ve ...tarih ve ... sayılı Genel Kurul kararı yönünden BOZULMASINA,
b) Temyize konu diğer işlemler yönünden kararın ONANMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 07/10/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının; 6.2.22, 6.2.54, 6.2.26, maddeleri yönünden yapılan incelemede;
06/01/2017 tarihli Nihai Denetleme Raporu'nun 6.2.22 maddesinde, 06/01/2017 tarihli Nihai Denetleme Raporu'nun 6.2.51. maddesinde; ... Danışmanlık firmasına ait denetim dönemine ilişkin 6.108.000,00 TL tutarlı bir adet fatura bulunmasına karşın firmaya banka aracılığı ile 11.601.108. 00 TL ödeme yapıldığı, muhasebe kayıtlarının açıklamalarında bu firmayla ilgili işlemin Sağlık Meslek Yüksekokulu ile ilişkilendirildiği, Meslek Yüksekokulu'nun toplam gelirinin 36.777.107.97 TL olduğu göz önüne alındığında, elde edilen gelirin 3 te 1'inin danışmanlık gideri olarak ve fatura olup olmadığına bakılmaksızın düzenli olarak anılan firmaya aktarıldığı, ayrıca aynı nitelikli gider özelliği taşıyan ... Firmasına yapılan ödemelerin Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkanlığı'na sunulan Tablo 20'de farklı gider kalemleri altında dağıtılarak gösterildiği, firmaya faturasız olarak yapılan ödemelerin, bu firmadan aynı nitelikli hizmet alınmasına rağmen farklı gider kalemlerine dağıtılarak tablolarda gösterilmediğinin tespit edildiğinden bahisle Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 25/e-7 maddesi uyarınca faaliyet izninin kaldırılması önleminin uygulanması gerekmekte iken, söz konusu yaptırımın sonuçları dikkate alınarak 2017-2018 eğitim öğretim yılında ön lisans, lisans ve yüksek lisans programlarına %30 oranında kontenjan kısıtlanmasına ve doktora programına öğrenci alınmamasına ve aynı tespit uyarınca 11.601.108 Türk kaynak aktarımı tutarının altı ay içerisinde üniversiteye iade edilmesine karar verildiği, ... Danışmanlık firmasına 2015-2016 döneminde yapılan 11.601.108,00 TL tutarındaki ödemenin, 2013-2014, 2014-2015, 2015-2016 ve 2016-2017 yılları için tekrar değerlendirilmesi sonucunda; daha önce Yükseköğretim Genel Kurulu tarafından alınan ... tarih ve ... sayılı kararda belirtilen ve Üniversite tarafından sözleşme kapsamındaki hükümler dikkate alındığında fazla ya da yersiz ödendiği sonucuna ulaşılan tutarın 12.881.103,65 TL olarak güncellenmesine karar verildiği görülmüştür.
Bu kısım yönünden Bölge İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
06/01/2017 tarihli Nihai Denetleme Raporu'nun 6.2.54 maddesine yönelik olarak düzenlenen 26/02/2018 tarihli İnceleme Raporu'nda; 2015-2016 Akademik Yılı Olağan Genel Denetim Nihai Raporunda ...Holding ... BV adlı firmaya yapılan ödemelere ilişkin tespit edilen hususlara davacı üniversite tarafından genel ve soyut cevaplar verilerek harcamaların açıklanamaması nedeniyle Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 25/e-7 maddesi uyarınca davacı üniversiteye iadesine karar verilen 28.800.488,05 USD kaynak aktarımı tutarının, davacı üniversite tarafından firmaya yapılan ödemelerle ilgili daha sonra sunulan ayrıntılı açıklamalar neticesinde, bir kısmının alındığı beyan edilen ve belgeleri sunulan hizmet tutarının üzerinde olduğu değerlendirilen kısmının 13.190.963,66 USD olduğu sonucuna ulaşıldığından, ... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Genel Kurul Kararında yer alan 28.800.488,05 USD tutarın yeni bilgi ve belgeler ışığında 13.190.963,66 USD olarak güncellenmesine karar verildiği görülmüştür.
Bu kısım yönünden Bölge İdare Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
06/01/2017 tarihli Nihai Denetleme Raporu'nun 6.2.56 maddesine yönelik düzenlenen 0703/2018 tarihli İnceleme Raporu'nda; davacı üniversite tarafından bazı personellerine jestiyon adı altında ödemede bulunulduğu, konu hakkında üniversite yetkililerinden alınan bilgilere göre bu ödemenin davacı üniversitede çalışırken bir şekilde ayrılan personellere yapılan ödemeler olduğu, ancak listede yer alan tutarlardan da anlaşılacağı üzere yapılan ödemelerin çok yüksek meblağlara ulaşan harcamalardan oluştuğu tespit edildiğinden, 06/01/2017 tarihli Nihai Denetleme Raporu'nun 6.2.26 maddelerine yönelik düzenlenen 07/03/2018 tarihli İnceleme Raporu'nda yer verilen tespit uyarınca 2017-2018 eğitim öğretim yılında ön lisans, lisans ve yüksek lisans programlarına %30 oranında kontenjan kısıtlanmasına ve doktora programına öğrenci alınmamasına ve aynı tespit uyarınca Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 25/e-7 maddesi uyarınca 2.091,615,60 TL kaynak aktarımı niteliğindeki jestiyon tutarının üç ay içerisinde davacı üniversiteye iade edilmesine karar verildiği görülmüştür.
Bu kısım yönünden Bölge İdare Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun ek 11. maddesinin 2. fıkrasında; "Eğitim-öğretim faaliyetlerini yürütmekle birlikte kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara doğrudan ya da dolaylı kaynak aktardığı Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen nesnel ve ölçülebilir kriterlere göre tespit edilen vakıf yükseköğretim kurumları hakkında, verilen süre içerisinde aktarılan kaynağın vakıf yükseköğretim kurumuna iade edilmemesi hâlinde, Yükseköğretim Kurulu gerektiğinde düzeltici, kısıtlayıcı veya faaliyet iznini kaldırma şeklinde tedbir niteliğinde kararlar alır." hükmü yer almıştır.
31/12/2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 'Vakıf yükseköğretim kurumlarının mevzuata aykırı işlem ve eylemleri hakkında uygulanacak önlemler' başlıklı 25. maddesinin (e) fıkrasının 7. bendinde; "28 inci maddede sayılan yöntemlerden herhangi biri ile vakıf yükseköğretim kurumundan kaynak aktarımı yapıldığının tespiti üzerine verilen süre içerisinde aktarılan kaynağın iade edilmemesi" hali faaliyet izninin kaldırılmasını gerektiren durumlar arasında düzenlenmiş olup 'Kazanç amacı gütmeme ve kaynak aktarımı' başlıklı 28. maddesinde; "Vakıflar kendilerine kazanç sağlamak amacı ile yükseköğretim kurumu kuramazlar. Kurmuş oldukları yükseköğretim kurumundan herhangi bir surette gelir, kazanç ve hak elde edemezler. Vakıf yükseköğretim kurumunun her çeşit gelirleri yükseköğretim kurumunda kalır ve geçici ya da dolaylı olarak dahi hiç bir surette vakıf mamelekine veya üçüncü şahıslara intikal ettirilemez. Vakıf yükseköğretim kurumları diğer gerçek ve tüzel kişilere faaliyetleri ile ilgisi olmayan konularda kefalet veremez ve yükümlülük altına sokulamaz. Vakıf yükseköğretim kurumları kaynak aktarımı yapamaz. Kaynak aktarımı sayılan haller şunlardır:
a) Mütevelli heyeti ve üyeleri ile bunlar dışındaki üçüncü gerçek ya da tüzel kişilerden yapılan borçlanmanın Merkez Bankasının Bankalarca Açılan Kredilere Uygulanan Ağırlıklı Ortalama Faiz oranlarından, kiralamanın Gelir Vergisi Kanununda tanımlanan emsal kira bedelinden, mal ve hizmet alımlarının piyasa rayiçlerinden sebepleri izah edilemeyecek derecede yüksek bedeller ile yapılması,
..." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemesi uyarınca davalı idare tarafından, davacı üniversitenin kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara doğrudan ya da dolaylı kaynak aktardığı konusuna yönelik Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan görüş alınmadığı görüldüğünden, dava konusu 6.2.22 maddesi yönünden işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe ile onanması gerektiği, 6.2.54 ve 6.2.56 maddeleri yönünden davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle, Daire kararına bu maddeler yönünden katılmıyorum.